Baczyński

Ewelina Dworak

Patron roku 2021

Krzysztof kamil baczyński

POETA,ŻOŁNIERZ BATALIONU "PARASOL"

Urodził się 22 stycznia 1921 roku w Warszawie. Zginął 4 sierpnia 1944 roku w czasie Powstania Warszawskiego. Przedstawiciel Pokolenia Kolumbów.

POKOLENIE KOLUMBÓW

Pokolenie Kolumbów nazywane jest też pokoleniem „czasu burz” i „apokalipsy spełnionej”. Nazwa ta, nawiązująca do osoby słynnego podróżnika, pochodzi z książki Romana Bratnego pt.: „Kolumbowie. Rocznik 20.”, której fabuła ukazuje wydarzenia rozgrywające się w latach 1942-1948,a więc czas wojennej pożogi, a także „gojenia się ran”. To właśnie generacja urodzonych w latach 20. miała – niczym Kolumb – odkrywać rzeczywistość nowej, wyzwolonej po 123 latach, ojczyzny. Jednak ich młodość została gwałtowanie przerwana przez wybuch II wojny światowej i konieczność stanięcia do walki w obronie Polski.

PSEUDONIMY

Jan Bugaj

Emil

Jan Krzyski

Krzysztof

Piotr Smugosz

Krzyś

CZAS NA ĆWICZENIE...

Sprawdź, czy zapamiętałeś wszystkie pseudonimy poety.

RODZICE

Ojciec - Stanisław Baczyński, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, żołnierz Legionów Polskich, oficer wywiadu, pisarz i krytyk literacki.

Matka - Stefania z domu Zieleńczyk, nauczycielka i autorka podręczników szkolnych.

SZKOŁA

Od 1931 uczył się w Państwowym Gimnazjum im. Stefana Batorego, a następnie w tej samej szkole w 1937 rozpoczął naukę w nowo utworzonym dwuletnim liceum ogólnokształcącym, w klasie o profilu humanistycznym. W maju 1939 otrzymał świadectwo dojrzałości.

Państwowe Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, które w 1939 ukończył Krzysztof Kamil Baczyński

W jego klasie uczyli się: Tadeusz Zawadzki „Zośka”, Jan Bytnar „Rudy” i Maciej Aleksy Dawidowski „Alek” - bohaterowie "Kamieni na szaniec".

BACZYŃSKI - RYSOWNIK

Uwielbiał rysować, już w jego dziecinnych rysunkach było widać, że ma w tej dziedzinie ponadprzeciętne zdolności. Jego nauczycielka tak wspomina małego Krzysia: Odnosiłam wówczas wrażenie, że wyrośnie z niego malarz. Bardzo lubił rysować, ponosiła go fantazja, ilustrował tylko przez siebie zrozumiałe bajki, a kiedy opowiadał ich treść, to gorzały mu jego piękne sarnie oczy. Wybuch wojny uniemożliwił mu podjęcie studiów w Akademii Sztuk Pięknych. Marzył o karierze grafika lub ilustratora.

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944), okładka książki, źródło: Biblioteka Narodowa

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944), ilustracja do bajki, źródło: Biblioteka Narodowa

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944) “Labirynt miasta”, źródło: Biblioteka Narodowa

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944) “Autoportret”, źródło: Biblioteka Narodowa

STUDIA

Od jesieni 1942 do lata 1943 studiował polonistykę na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. W tym czasie zajmował się też pracą dorywczą: szklił okna, malował szyldy, pracował u węglarza na Czerniakowie, przyjmował telefonicznie zlecenia w Zakładach Sanitarnych. Uczył się także w Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa. Porzucił studia polonistyczne, aby poświęcić się konspiracji i poezji. Twierdził, że jeśli będzie mu to dane, to do nauki powróci.

BASIA

1 grudnia 1941 r. podczas wieczorku poetyckiego, Krzysztof Kamil Baczyński poznał studentkę polonistyki Barbarę Drapczyńską. Po czterech dniach znajomości Baczyński postanowił poprosić Basię o rękę.3 czerwca 1942 wziął z nią ślub.

DZIAŁALNOŚĆ WOJENNA

• 1943 to dla Baczyńskiego rok podjęcia decyzji o przystąpieniu do Grup Szturmowych Szarych Szeregów.
• Od lipca 1943 pełnił funkcję sekcyjnego w II plutonie „Alek” 2. kompanii „Rudy” batalionu „Zośka” AK w stopniu starszego strzelca.
• Baczyński ukończył konspiracyjną Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty „Agricola”, otrzymując stopień starszego strzelca podchorążego rezerwy piechoty.
• Niestety, z powodu „małej przydatności” w warunkach polowych został zwolniony z dotychczasowej funkcji z zamiarem przeniesienia na stanowisko szefa prasowego kompanii „Rudy”.
• Jednak Baczyński na własną prośbę przeniósł się do batalionu „Parasol” na stanowisko zastępcy dowódcy III plutonu 3. kompanii.

Baczyński zginął w czwartym dniu Powstania Warszawskiego. Jego żona - Barbara zginęła niecały miesiąc po nim. Ich grób znajduje się na warszawskim Cmenatrzu Wojskowym na Powązkach.

POEZJA BACZYŃSKIEGO

• Napisał ok. 500 wierszy, kilkanaście poematów ok. 20 opowiadań.
• Utwory stanowią swoistą biografię całego pokolenia Kolumbów.
• Są zapisem dramatycznych wyborów między walką o ojczyznę, a życiem osobistym.
• Katastrofizm pokoleniowy wyrażający się przeczuciem zbiorowej klęski i przedwczesnej śmierci.

• Motyw przemijania.
• Zwątpienie w sens działania i możliwość zwycięstwa.
• Wrażliwość na piękno natury, kobiet, rodzinnej ziemi.
• Nastrój smutku i melancholii.

POEZJA BACZYŃSKIEGO

• "Z głową na karabinie"

Pytania do wiersza: - Co można powiedzieć o podmiocie lirycznym? - Z czym został zestawiony koszmar wojny? - Dlaczego podmiot liryczny nazywa miłość do ojczyzny "głupią"?

POEZJA BACZYŃSKIEGO

• "Elegia o… (chłopcu polskim)"

Pytania do wiersza: - Czym jest elegia? - Kto i do kogo zwraca się w wierszu? - Jaki jest los bohatera wiersza?

POEZJA BACZYŃSKIEGO

Wiele odniesień do twórczości Baczyńskiego odnajdziemy w muzyce.

Grzegorz Wilk "Elegia o chłopcu polskim" Grzegorz Turnau " Znów wędrujemy"

FILM "BACZYŃSKI"

15 marca 2013 r. odbyła się premiera dokumentu fabularyzowanego w reżyserii Kordiana Piwowarskiego, opartego na biografii poety pokolenia Kolumbów Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

CIEKAWOSTKI

• Poeta był chorowity – w dzieciństwie chorował na astmę, miał słabe serce, był stale zagrożony gruźlicą.

• Nie lubił chodzić do szkoły, bywał tam rzadko i z tego też powodu miał słabe oceny. Trudności miał nawet z dopuszczeniem do matury. Był nie tylko kiepski z matematyki, ale nawet z języka polskiego!
• Krzysztof Kamil Baczyński razem z Zośką, Rudym i Alkiem chodzili do jednej klasy w Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego.

• Kilka dni po Baczyńskim odeszła jego żona, która była wówczas w ciąży.

CZAS NA QUIZ...

Sprawdź, co zapamiętałeś o poecie.

BIBLIOGRAFIA

• https://instytutksiazki.pl/aktualnosci,2,100-lat-temu-urodzil-sie-krzysztof-kamil-baczynski-%E2%80%93-patron-roku-2021,6006.html
• https://www.1944.pl/artykul/barbara-i-krzysztof-baczynscy.-tragiczna-histor,5076.html

• https://sztukipiekne.pl/nie-tylko-poeta-rysunki-krzysztofa-kamila-baczynskiego/
• https://www.poznajwarszawe.com/sladami-lektury-kamienie-na-szaniec/krzysztof-kamil-baczynski/