Pisownia przedrostków i przyrostków

Pisownia przyrostków i przedrostków

Na rozgrzewkę Zapisz w zeszycie jak najwięcej czasowników pochodnych od słowa pisać. Podkreśl w nich przedrostki i wyjaśnij, jak wpłynęły one na znaczenie czasowników

NOWA WIADOMOŚĆ

Wiele czasowników powstało przez dodanie do innego czasownika odpowiedniego przedrostka. Do najpopularniejszych przedrostków czasownikowych należą: do-, na-, nad-, ob-, o-, od-, po-, pod-, prze-, przy-, roz-, u-, w-, wy-, z-, za-.

NOWA WIADOMOŚĆ

Zgodnie z wymową zapisujemy także przedrostek wz- (wez-, ws-, wes-).

NOWA WIADOMOŚĆ

Przedrostki bez-, nad-, ob-, od-, pod-, przed-, roz-, w- zapisujemy zawsze tak samo – nawet jeśli ostatnia litera jest w nich wymawiana bezdźwięcznie.

ĆWICZENIA

Niektóre przyrostki mają podobną wymowę, lecz różną pisownię. Dotyczy to m.in. formantów -dztwo i -ctwo oraz -dzki i -cki. • Przyrostki -dzki i -dztwo piszemy wtedy, gdy w zakończeniu wyrazu podstawowego występuje d, dz lub dź (dzi). Przykłady: inwalidzki  inwalida, doradztwo  doradzać, podbeskidzki  Podbeskidzie • Jeśli w zakończeniu wyrazu podstawowego występuje t, c, ć (ci), cz lub k, właściwymi przyrostkami są -cki i -ctwo. Przykłady: studencki  student, katowicki  Katowice, notecki  Noteć, szperactwo  szperać

Innym formantem o kłopotliwej pisowni jest przyrostek -stwo, przed którym w części wyrazów stawia się w. • Literę w piszemy przed przyrostkiem -stwo wtedy, gdy wyrazem podstawowym jest rzeczownik lub czasownik, w którego zakończeniu występuje w. Przykłady: zawodowstwo  zawodowiec (rzeczownik z w), rybołówstwo  ryby łowić (czasownik z w) • Gdy w wyrazie podstawowym nie występuje litera w lub gdy ten wyraz jest przymiotnikiem nawet z w, wówczas przed -stwo nie piszemy w. Przykłady: szefostwo  szef (rzeczownik bez w), lenistwo  leniwy (przymiotnik z w)

ĆWICZENIA

DZIĘKUJĘ