Copy - Związki wyrazowe

Temat:

Związki wyrazowe

Wyrazy w zdaniu łaczą się w związki wyrazowe. Podmiot i orzeczenie tworzą w zdaniu związek główny. Pozostałe związki są związkami pobocznymi.

Przepisz do zeszytu

Jutro rodzice Gabrysi zabiorą swoje dzieci do zoo

Związki wyrazowe

rodzice zabiorą

związek główny

rodzice Gabrysi

jutro zabiorą

związki poboczne

zabiorą dzieci

swoje dzieci

zabiorą do zoo

Jutro rodzice Gabrysi zabiorą swoje dzieci do zoo

co zrobią?

rodzice

zabiorą

związek główny

kto?

czyi?

rodzice

Gabrysi

związki poboczne

kiedy?

zabiorą

jutro

Jutro rodzice Gabrysi zabiorą swoje dzieci do zoo

kogo?

zabiorą

dzieci

gdzie?

do zoo

związki poboczne

zabiorą

czyje?

dzieci

swoje

Przepisz do zeszytu zdanie wraz ze związkiem głównym i związkami pobocznymi

Jutro rodzice Gabrysi zabiorą swoje dzieci do zoo

związek główny

co zrobią?

rodzice

zabrali

kto?

związki poboczne

rodzice

zabiorą

dzieci

kiedy?

gdzie?

czyi?

kogo?

czyje?

jutro

Gabrysi

dzieci

do zoo

swoje

Związki wyrazowe składają z wyrazu określanego, zwanego nadrzędnym, oraz wyrazu określająego, czyli podrzędnego.

Przepisz do zeszytu

Spróbuj z podanego zdania wypisać związek główny i związki poboczne

Moja siostra oglądała wczoraj ciekawy film o piratach.

Zapisz w zeszycie

Moja siostra oglądała wczoraj ciekawy film o piratach.

co robiła?

oglądała

siostra

związek główny

kto?

czyja?

moja

siostra

związki poboczne

kiedy?

oglądała

wczoraj

co?

oglądała

film

W razie potrzeby popraw

Moja siostra oglądała wczoraj ciekawy film o piratach.

jaki?

ciekawy

film

związki poboczne

o kim?

film

o piratach

Przepisz do zeszytu

Wyrazy w zdaniu tworzą trzy rodzaje związków:

Związek zgody

Związek przynależności

Związek rządu

Wyraz nadrzędny i podrzędny zgadzają się pod względem formy gramatycznej, tzn. występują w tym samym przypadku, liczbie i rodzaju. Związkami zgody są zazwyczaj związki podmiotu i orzeczenia oraz niektóre związki z przydawką

Wyraz nadrzędny decyduje o formie gramatycznej wyrazu podrzędnego (rządzi przypadkiem wyrazu podrzędnego) W związkach rządu występują dopełnienie i niektóre przydawki

Najczęściej wyraz podrzędny jest wyrazem nieodmiennym. Wyraz podrzędny, będący okolicznikiem, jedynie przynależy do wyrazu nadrzędnego.

jak?

co zrobił?

co?

dostał

Wojtek

rysowała

napisał

książkę

pięknie

lp., r.m.

lp., r.m.

B.

kto?

jakiej?

czego?

jak?

pięknej

książki

nauka

historii

mocno

zmęczony

D. lp., r.ż

D. lp., r.ż

D.

Jutro rodzice Gabrysi zabiorą swoje dzieci do zoo

co zrobią?

rodzice

zabiorą

związek zgody

lm.,

lm.,

kto?

czyi?

rodzice

związek rządu

Gabrysi

(Przydawka)

M., lm.,

D., lp.,

kiedy?

zabiorą

jutro

związek przynależności

(Okolicznik)

Jutro rodzice Gabrysi zabiorą swoje dzieci do zoo

kogo?

zabiorą

związek rządu

dzieci

(dopełnienie)

B.

gdzie?

związek przynależności

zabiorą

do zoo

(okolicznik)

czyje?

związek zgody

dzieci

swoje

(przydawka)

B., lm., r. nm-os.

B., lm., r. nm-os.

Spróbuj samodzielnie określić rodzaj związków w zdaniu drugim

Moja siostra oglądała wczoraj ciekawy film o piratach.

Moja siostra oglądała wczoraj ciekawy film o piratach.

co robiła?

oglądała

siostra

związek zgody

czyja?

związek zgody

moja

siostra

(przydawka)

M., lp., r.ż.

M., lp., r.ż.

związek przynależności

kiedy?

oglądała

wczoraj

(okolicznik)

co?

oglądała

film

związek rządu

(dopełnienie)

W razie potrzeby popraw

Moja siostra oglądała wczoraj ciekawy film o piratach.

jaki?

ciekawy

film

związek zgody

(przydawka)

M.,lp., r.m.

M.,lp., r.m.

o kim?

związek rządu

o piratach

film

(przydawka)

Dziękuję!

Do usłyszenia jutro