Polska dzielnicowa
Sytuacja w Polsce w czasie rozbicia dzielnicowego
Koniec pryncypatu
1177 r. tron w Krakowie przejął Kazimierz Sprawiedliwy
trwa zasada pryncypatu- zwierzchności nad innymi książętami
koniec zasady senioratu
próba przywrócenia panowania Piastów nad Pomorzem Gdańskim
Zjazd w Gąsawie- 1227 r
skutki
- napad ze strony Świętopełka- namiestnika Pomorza - śmierć Leszka Białego- koniec pryncypatu - książę śląski Henryk Brodaty ciężko ranny
1. Przedstaw przyczyny sprowadzenia Krzyżaków do Polski
Sprowadzenie Krzyżaków
-zagrożenie ze strony Prusów -akcja misyjna- nieudana -wyprawy zbrojne z udziałem książąt polskich- nieudane
Może Krzyżacy mi pomogą
Tak , chętnie, akurat szukamy ziemi do osiedlenia. Kiedy mamy się zjawić?
1226 r
Jedna z pierwszych twierdz Krzyżaków w ziemi chełmińskiej miała, według legendy, znajdować się na olbrzymim dębie. W jego pobliżu w 1233 r. Krzyżacy lokowali nowe miasto – Toruń.
2. Omów skutki najazdów Mongołów na ziemie polskie
Henryk Brodaty
Jadwiga Śląska
Henryk Pobożny
Panowanie Henryka Brodatego
- podporządkował sobie część Wielkopolski -Śląsk najsilniejszym księstwem na ziemiach polskich -rywalizował o tron krakowski
Henryk Pobożny
najazd Mongołów- Tatarów
cel: zapobieżenie udzielenia pomocy Węgrom
10 tys.
1241 r
Bitwa pod Legnicą
Skutki najazdu
-śmierć Henryka Pobożnego - koniec monarchii Henryków Śląskich-podział ziem między synów zmarłego władcy - zniszczenie Małopolski, Śląska - uprowadzenie ludzi w jasyr -pogłębienie rozbicia dzielnicowego -wzrost konfliktów między książętami piastowskimi
Ciekawostka
Czy w bitwie pod Legnicą użyto broni chemicznej? Czy 9 kwietnia 1241 roku, w bitwie pod Legnicą wojska mongolskie, zwane również tatarskimi zastosowały po raz pierwszy w Europie broń chemiczną? Jeśli wierzyć naszemu kronikarzowi – Janowi Długoszowi – tak właśnie było.
Jan Długosz, XV wieczny kronikarz twierdzi opisując bitwę pod Legnicą, że Mongołowie użyli tajemniczej substancji ukrytej w głowie znajdującej się na wierzchołku jednej z mongolskich chorągwi: „ (…) kiedy więc Tatarzy o jedną staję w tył się byli cofnęli i zabierali do ucieczki, chorąży niosący ów proporzec począł tą głową z całej siły machać, a natychmiast buchnęła z niej jakaś para gęsta, dym i wiew tak smrodliwy, że za rozejściem się między wojskami tej zabójczej woni Polacy mdlejący i ledwo żywi ustali na siłach i niezdolnymi się stali do walki”. (Jan Długosz, Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, ks. VII-VIII, Warszawa 1974).
3. Porównaj proces lokacji wsi i miast na prawie niemieckim. Wskaż różnice i podobieństwa
Lokacje wsi
osadnictwo na prawie polskim
osadnictwo na prawie niemieckim
właściciel, by ściągnąć chłopów do siebie oferował im korzystne warunki
zasadźca ( organizator) umowa lokacyjna ( dokument) zawierana z właścicielem ziemi
Jak zakładano wsie na prawie niemieckim?- podr., s.280
osadnicy
( otrzymywali łan ziemi czyli około 16-24 hektarów)
Obowiązki na rzecz pana
Prawa osadników
płacenie czynszu niewielkie daniny w naturze pańszczyzna w wymiarze 2-3 dni w ciągu roku
wolnizna
Wolnizna- okres, w którym osadnicy byli zwolnienie od obciążeń na rzecz właściciela ziemi, okres na zagospodarowanie ziemi trwający nawet kilkanaście lat
Zasadźca- po sprowadzeniu osadników i rozplanowaniu wsi pełnił funkcję sołtysa (był pośrednikiem między osadnikami a właścicielem ziemi).
Prawa sołtysa
- otrzymywał dwa razy więcej ziemi niż chłopi - gospodarstwo było zwolnione od danin -miał prawo założenia karczmy, młyna - zbierał czynsz od chłopów (zatrzymywał dla siebie część czynszu) -rozstrzygał spory ( część kar dla niego)
Lokacja miast na prawie niemieckim
zasadźca
umowa lokacyjna
tekst źródłowy, podr., s.281
osadnicy
prawa
obowiązki
wolnizna na określony czas prawo do łowienia ryb, korzystania z lasu
podatki, czynsze
Zasadźca w mieście zostawał wójtem, który był pośrednikiem między mieszkańcami miasta a właścicielem terenu.
Przywileje wójta
-zwolniony z płacenia podatków, -miał prawo do posiadania młyna, rzeźni, ziemi obok miasta
Zabudowa miasta
Zabudowa miasta
Zadanie
Zwróćcie uwagę na charakterystyczne elementy średniowiecznego miasta, zastanówcie się nad nazwami ulic (Dlaczego Rzeźnicza, Garbary, Szewska itp.?)
plan miasta Wrocławia
Polska dzielnicowa
Aleksandra Szczeszek
Created on April 14, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Randomizer
View
Timer
View
Find the pair
View
Hangman Game
View
Dice
View
Scratch and Win Game
View
Create a Word Search
Explore all templates
Transcript
Polska dzielnicowa
Sytuacja w Polsce w czasie rozbicia dzielnicowego
Koniec pryncypatu
1177 r. tron w Krakowie przejął Kazimierz Sprawiedliwy
trwa zasada pryncypatu- zwierzchności nad innymi książętami
koniec zasady senioratu
próba przywrócenia panowania Piastów nad Pomorzem Gdańskim
Zjazd w Gąsawie- 1227 r
skutki
- napad ze strony Świętopełka- namiestnika Pomorza - śmierć Leszka Białego- koniec pryncypatu - książę śląski Henryk Brodaty ciężko ranny
1. Przedstaw przyczyny sprowadzenia Krzyżaków do Polski
Sprowadzenie Krzyżaków
-zagrożenie ze strony Prusów -akcja misyjna- nieudana -wyprawy zbrojne z udziałem książąt polskich- nieudane
Może Krzyżacy mi pomogą
Tak , chętnie, akurat szukamy ziemi do osiedlenia. Kiedy mamy się zjawić?
1226 r
Jedna z pierwszych twierdz Krzyżaków w ziemi chełmińskiej miała, według legendy, znajdować się na olbrzymim dębie. W jego pobliżu w 1233 r. Krzyżacy lokowali nowe miasto – Toruń.
2. Omów skutki najazdów Mongołów na ziemie polskie
Henryk Brodaty
Jadwiga Śląska
Henryk Pobożny
Panowanie Henryka Brodatego
- podporządkował sobie część Wielkopolski -Śląsk najsilniejszym księstwem na ziemiach polskich -rywalizował o tron krakowski
Henryk Pobożny
najazd Mongołów- Tatarów
cel: zapobieżenie udzielenia pomocy Węgrom
10 tys.
1241 r
Bitwa pod Legnicą
Skutki najazdu
-śmierć Henryka Pobożnego - koniec monarchii Henryków Śląskich-podział ziem między synów zmarłego władcy - zniszczenie Małopolski, Śląska - uprowadzenie ludzi w jasyr -pogłębienie rozbicia dzielnicowego -wzrost konfliktów między książętami piastowskimi
Ciekawostka
Czy w bitwie pod Legnicą użyto broni chemicznej? Czy 9 kwietnia 1241 roku, w bitwie pod Legnicą wojska mongolskie, zwane również tatarskimi zastosowały po raz pierwszy w Europie broń chemiczną? Jeśli wierzyć naszemu kronikarzowi – Janowi Długoszowi – tak właśnie było.
Jan Długosz, XV wieczny kronikarz twierdzi opisując bitwę pod Legnicą, że Mongołowie użyli tajemniczej substancji ukrytej w głowie znajdującej się na wierzchołku jednej z mongolskich chorągwi: „ (…) kiedy więc Tatarzy o jedną staję w tył się byli cofnęli i zabierali do ucieczki, chorąży niosący ów proporzec począł tą głową z całej siły machać, a natychmiast buchnęła z niej jakaś para gęsta, dym i wiew tak smrodliwy, że za rozejściem się między wojskami tej zabójczej woni Polacy mdlejący i ledwo żywi ustali na siłach i niezdolnymi się stali do walki”. (Jan Długosz, Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, ks. VII-VIII, Warszawa 1974).
3. Porównaj proces lokacji wsi i miast na prawie niemieckim. Wskaż różnice i podobieństwa
Lokacje wsi
osadnictwo na prawie polskim
osadnictwo na prawie niemieckim
właściciel, by ściągnąć chłopów do siebie oferował im korzystne warunki
zasadźca ( organizator) umowa lokacyjna ( dokument) zawierana z właścicielem ziemi
Jak zakładano wsie na prawie niemieckim?- podr., s.280
osadnicy ( otrzymywali łan ziemi czyli około 16-24 hektarów)
Obowiązki na rzecz pana
Prawa osadników
płacenie czynszu niewielkie daniny w naturze pańszczyzna w wymiarze 2-3 dni w ciągu roku
wolnizna
Wolnizna- okres, w którym osadnicy byli zwolnienie od obciążeń na rzecz właściciela ziemi, okres na zagospodarowanie ziemi trwający nawet kilkanaście lat
Zasadźca- po sprowadzeniu osadników i rozplanowaniu wsi pełnił funkcję sołtysa (był pośrednikiem między osadnikami a właścicielem ziemi).
Prawa sołtysa
- otrzymywał dwa razy więcej ziemi niż chłopi - gospodarstwo było zwolnione od danin -miał prawo założenia karczmy, młyna - zbierał czynsz od chłopów (zatrzymywał dla siebie część czynszu) -rozstrzygał spory ( część kar dla niego)
Lokacja miast na prawie niemieckim
zasadźca
umowa lokacyjna
tekst źródłowy, podr., s.281
osadnicy
prawa
obowiązki
wolnizna na określony czas prawo do łowienia ryb, korzystania z lasu
podatki, czynsze
Zasadźca w mieście zostawał wójtem, który był pośrednikiem między mieszkańcami miasta a właścicielem terenu.
Przywileje wójta
-zwolniony z płacenia podatków, -miał prawo do posiadania młyna, rzeźni, ziemi obok miasta
Zabudowa miasta
Zabudowa miasta
Zadanie
Zwróćcie uwagę na charakterystyczne elementy średniowiecznego miasta, zastanówcie się nad nazwami ulic (Dlaczego Rzeźnicza, Garbary, Szewska itp.?)
plan miasta Wrocławia