Powstanie Warszawskie

PowstanieWarszawskie

1 sie 1944 – 2 paź 1944

Ola brochocka iga wróblewska

Warszawa

Terytorium: Polska pod okupacją niemiecką

Fragment pamiętnika łączniczki Anny Szarzyńskiej-Rewskiej W dniach Powstania Warszawskiego.

Największe nasilenie fali uchodźców, zarówno wojskowych, jak i cywilnych, można było zaobserwować w sobotę dnia 22 lipca i w niedzielę 23 lipca. W nocy z 24 na 25 lipca został zarządzony stan pogotowia w [naszym] oddziale. Musiałyśmy przebywać wiele godzin na punkcie kontaktowym naszej sekcji przy ul. Czerwonego Krzyża 11 (mieszkanie „Moniki”), a w razie opuszczania go zostawiać dokładny rozkład godzinowy miejsc pobytu. Utrzymywanie łączności telefonicznej było bowiem bardzo utrudnione, jeśli wręcz nie niemożliwe z powodu wyłączenia przez Niemców większości prywatnych telefonów.

W ostatnim tygodniu lipca 1944 r. wzrosło w Warszawie napięcie spowodowane udaną i szybką ofensywą wojsk sowieckich w kierunku stolicy. Szereg urzędów niemieckich i fabryk pośpiesznie ewakuowano, a ważniejsze arterie Warszawy prowadzące z Pragi w kierunku zachodnim były zawalone niekończącymi się kolumnami taborów wojskowych oraz rozbitków. Po Alejach Jerozolimskich, Chłodnej i Wolskiej nie kursowały z tego powodu tramwaje.

+info

W jego wyniku zginęło od 16 tys. do 18 tys. żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców. Ocalałych mieszkańców stolicy wygnali oni z miasta.

01

02

03

Zdjęcia

Cudzoziemcy, żołnierze

Przyczyny, żołnierze AK

04

05

06

Działania niemców, znacznie

Plan warszawy

Chaos i demoralizacja

07

08

09

Ośrodki dowodzenia Montera

Plan burza- realizacja

Plan burza

10

11

12

Koniec

Linki

Pytania i odpowiedzi

Powstanie Warszawskie – żołnierze AK

W dniu wybuchu powstania warszawskiego Okręg Warszawa AK i Kedyw (Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej AK) miał ponad 40 tys. żołnierzy, a łącznie z siłami porządkowymi AK – 58 tys. Zbrojnie przeciwko okupantom wystąpiło od 25 tys. do 37 tys. osób, ponieważ nie wszyscy dotarli do punktów zbornych na czas oraz nie pobrali ze skrytek i magazynów broń. Do powstania ciągle wstępowali nowi ochotnicy. Można mówić, że ogółem było ponad 48 tysięcy żołnierze powstania warszawskiego

Powstanie Warszawskie – przyczyny

Powstanie miało doprowadzić do wyzwolenia stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej. Armia Krajowa i władze Polskiego Państwa Podziemnego planowały ujawnić się i wystąpić wobec utworzonego w Lublinie i zależnego od woli Stalina Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego jako jedyna legalna władza niepodległej Rzeczypospolitej.

+info

Powstanie Warszawskie – żołnierze innych formacji

Do powstania dołączyli również członkowie innych niepodległościowych formacji zbrojnych, m.in. Polskiej Armii Ludowej, Narodowych Sił Zbrojnych oraz nieliczni pozostali przy życiu po powstaniu w getcie warszawskim bojowcy Żydowskiej Organizacji Bojowej. Na czas powstania dowództwu AK podporządkowały się Oddziały Wojskowe Korpusu Bezpieczeństwa, Oddziały Wojskowe Pogotowia Polskich Socjalistów oraz dwa bataliony Narodowej Organizacji Wojskowej. W powstaniu warszawskim walczyło również ponad 1600 żołnierzy Armii Ludowej oraz wielu policjantów granatowych.

Powstanie Warszawskie – cudzoziemcy

Do walki z niemieckim okupantem przyłączyło się kilkuset obcokrajowców i w powstaniu walczyli przedstawiciele ponad 20 narodowości – ogółem 200–300 osób. Byli wśród nich: Węgrzy, Słowacy, Gruzini, Francuzi, Belgowie, Holendrzy, Grecy, Brytyjczycy, Włosi, Ormianie, Rosjanie, a także pojedynczy przedstawiciele innych narodów: Azer, Czech, Ukrainiec, Rumun, Australijczyk i Nigeryjczyk.

+info

+info

Powstanie Warszawskie – znaczenie

Powstanie Warszawskie – działania Niemców

Choć pod względem militarnym powstanie zakończyło się klęską, to pod względem politycznym miało wielkie znaczenie, bo Polacy zademonstrowali dążenie do odzyskania i utrzymania niepodległości. Powstanie Warszawskie sprawiło, że państwo polskie, mimo że zniewolone i satelickie, zachowało swoją odrębność. Powstanie nie miało jednak wielkiego wpływu na upadek Hitlera – ostatecznie III Rzeszę zniszczyli ZSRR i siły alianckie.

Hitler na wieść o wybuchu powstania wydał rozkazu rozpoczęcia dywanowych nalotów na Warszawę. Luftwaffe miała „zrównać Warszawę z ziemią” i stłumić powstanie. Ponieważ w mieście zostało odciętych wiele niemieckich urzędów oraz jednostek wojskowych i policyjnych, Hitler powierzył zadanie zorganizowania odsieczy dla garnizonu warszawskiego Reichsfuererowi-SS Heinrichowi Himmlerowi oraz szefowi sztabu generalnego Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, generałowi Heinzowi Guderianowi, którym rozkazał i wymordować wszystkich mieszkańców stolicy Polski. Z odsieczą Niemcom w Warszawie skierowano oddziały stanowiące zbieraninę różnych jednostek policyjnych, szkolnych i pomocniczych, natomiast pełnowartościowe związki taktyczne pozostały na froncie walki z Armią Czerwoną. W skład „sił odsieczy” weszły m.in.: naprędce zorganizowana grupa policyjna z Kraju Warty, dowodzona przez SS-Gruppenführera Heinza Reinefartha; pułk SS „Dirlewanger”, złożony z niemieckich kryminalistów zwolnionych z więzień i obozów koncentracyjnych; kolaboracyjna brygada SS RONA; 608. pułk ochronny, a także bataliony.

+info

Decyzja o podjęciu walki zbrojnej w Warszawie

Chaos i demoralizacja na ulicach

W ostatnich dniach lipca w Komendzie AK zapanowała nerwowa atmosfera. W Warszawie i jej okolicach koncentrowała się niemiecka 9. armia. Chaos i demoralizację na ulicach zastąpiły równe szeregi żołnierzy i czołgi. W dzienniku 9. armii zanotowano: "Polski nacjonalistyczny ruch podziemny ogłosił dla swoich oddziałów stan pogotowia, trzeba więc liczyć się ze wzmożoną akcją sabotażową i innymi wrogimi wystąpieniami. Wskutek tego, zarządzono wzmożony nadzór nad wszystkimi obiektami. Ruchy wojsk niemieckich ze wschodu zaniepokoiły ludność. By ją przekonać o mocnym zamiarze utrzymania miasta, dowódca 9. armii zarządził, aby wszystkie nowe oddziały przybywające z zachodu i wyładowywane w Warszawie przemaszerowały w jak najlepszym porządku przez miasto". Stąd Bór-Komorowski odkładał wybuch powstania na moment rozpoczęcia się radzieckiego natarcia na Warszawę, mimo nacisku niektórych podkomendnych na energiczniejsze działanie.

Decyzji o podjęciu walki zbrojnej w Warszawie, wbrew uprzednim planom, właściwie nie konsultowano z rządem polskim w Londynie ani z Naczelnym Wodzem - gen. Kazimierzem Sosnkowskim. Było to błędem, gdyż rezydujący w Londynie Polacy mieli lepsze pojęcie o aktualnym układzie sił i stosunku mocarstw do kwestii polskiej. O planach powstańczych powiadomiono Londyn dopiero 25 lipca, nie pozostawiając wiele czasu na reakcję. Ponadto Naczelny Wódz od 11 lipca przebywał we Włoszech, wizytując polski II korpus, i decyzję co do akcji zbrojnych w Polsce pozostawiał w gestii władz krajowych. Tak samo postąpił premier Stanisław Mikołajczyk.

+info

"Plan Burza"

Stanowiły one element planu „Burza”, opracowanego w 1943 roku wspólnie przez Rząd Polski w Londynie i dowódców Armii Krajowej. Plan ten miał na celu zapewnienie solidnych podstaw do przejęcia władzy w okupowanym kraju przez przedstawicieli rządu londyńskiego i żołnierzy AK. Plan zakładał wiele lokalnych powstań i akcji sabotażowo-dywersyjnych skierowanych przeciw Niemcom podczas ich odwrotu pod naporem Armii Czerwonej . Jego ideą było również nieutrudnianie Rosjanom prowadzenia walk, ujawnienie się dowódców i oddziałów AK wobec wkraczających wojsk i władz sowieckich, a także ujawnienie organów administracji delegatury rządu. W rzeczywistości akcja „Burza” przekształciła się w zryw społeczeństwa okupowanego kraju . Z akcji „Burza” początkowo zostały wyłączone większe miasta Polski, w tym m.in. Warszawa. Siły Armii Krajowej w stolicy liczyły ok. 4 tys. ludzi i miały opuścić miasto, aby następnie zgrupować się z siłami podokręgu „Zachód” w okolicach Siekierek, skąd miały podjąć akcję dywersyjną na głównych liniach komunikacyjnych. Pozostała część sił, która pozostała w Warszawie, otrzymała zadanie ochronę ludności i ważnych obiektów publicznych przed zniszczeniem oraz w przypadku ofensywy rosyjskiej i wycofaniu się Niemców, przejąć bez walki kontrolę nad miastem i wystąpić w roli gospodarza wobec wkraczających Rosjan.

"Plan Burza"- realizacja

Realizacja planu zaczęła się już w lutym 1944 roku. Pierwsze działania były prowadzone na wschodzie (na Wołyniu, w okręgu nowogrodzkim i wileńskim) , jednak zakończyły się one niepowodzeniem. Rosjanie początkowo współpracowali z polskimi żołnierzami, a następnie zazwyczaj podstępnie aresztowali dowódców, rozbrajali lub likwidowali oddziały AK, a na zdobytym terytorium osadzali sowieckie władze. W tej sytuacji Delegat Rządu RP na Kraj, wicepremier Jan Stanisław Jankowski i dowódca AK – Tadeusz Komorowski „Bór” podjęli, między 21 a 25 lipca, wstępną decyzję o wybuchu powstania w Warszawie. Rozkaz wybuchu powstania został wydany 31 lipca 1944 r. Dowódcą sił powstańczych mianowano komendanta Okręgu Warszawskiego AK – płk. Antoniego Chruściela ps. „Monter”. Głównym zamierzeniem powstańców było opanowanie miasta przed wkroczeniem do niego Armii Czerwonej i wystąpienie w roli gospodarza. Siły powstańcze w okręgu warszawskim liczyły około 50 tys. żołnierzy. Wobec trudności mobilizacyjnych powstanie rozpoczęto siłami liczącymi ok. 25 tys. powstańców, z czego tylko 10% było uzbrojonych. Do powstania przyłączyły się również oddziały Armii Ludowej, Polskiej Armii Ludowej, Korpusu Bezpieczeństwa i Narodowych Sił Zbrojnych. Siły powstańcze były stale uzupełniane przez ochotników.

TRZY OŚRODKI DOWODZENIA "MONTERA"

W dniu 6 sierpnia pułkownik „Monter” przeprowadził reorganizację sił powstańczych tworząc trzy ośrodki dowodzenia, bezpośrednio podporządkowane dowódcy okręgu: 💥„Śródmieście” pod dowództwem ppłk. Edwarda Pfeifera ps.„Radwan”, obejmował teren leżący pomiędzy uniwersytetem, placem Marszałka Piłsudskiego, Ogrodem Saskim, Wolą, Ochotą, Polem Mokotowskim, Łazienkami, sejmem, aleją 3 Maja i Wisłą; 💥„Północ”, którą dowodził ppłk dypl. Karol Ziemski ps. „Wachnowski” z przyporządkowanymi rejonami Starego Miasta, getta i Powązek oraz Żoliborza, Marymontu i Puszczy Kampinoskiej; 💥„Południe” pod komendą podpułkownika Józefa Rokickiego ps. „Karol”. obejmował Mokotów z terenem południowego Powiśla, Czerniaków i obszar Lasu Kabackiego.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Kto walczył na starówce?

Jak nazywała się ogólnokrajowa akcja, której częścią miało być Powstanie Warszawskie?

Kiedy oficjalnie rozpoczęto Powstanie Warszawskie?

Gdzie znajdowała się kwatera Komendy Głównej AK na początku Powstania Warszawskiego?

Jak długo trwało Powstanie Warszawskie?

Największa i najbardziej krwawa bitwa Powstania Warszawskiego to?

Gdzie faktycznie rozpoczęło się Powstanie Warszawskie?

Czym był "Rozkaz numer 1"?

Jak nazywał się wieżowiec, na którym od początku do końca Powstania wisiała Polska flaga?

Kiedy nastąpiła oficjalna kapitulacja?

Kim byli "gołębiarze"?

Jak Polacy zabezpieczali swoje barykady podczas Powstania?

Czym były krowy?

Czym było zawieszenie broni przy Banku Gospodarstwa Krajowego?

Kim były "peżetki"?

Czym był "Kubuś"?

Kiedy zostało otwarte Muzeum Powstania Warszawskiego?

Lista stron

https://fiszkoteka.pl/zestaw/383-wszystko-co-powinienes-wiedziec-o-powstaniu-warszawskim http://www.sppw1944.org/index.html? http://www.sppw1944.org/powstanie/powstanie_historia.html https://www.wojsko-polskie.pl/powstanie-warszawskie/

https://www.bryk.pl/wypracowania/historia/xx-wiek-ii-wojna-swiatowa/1011487-najwazniejsze-informacje-o-powstaniu-warszawskim.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_warszawskie https://muzhp.pl/pl/c/1144/powstanie-warszawskie https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/103794,Polecamy-artykuly-o-Powstaniu-Warszawskim.html

KONIEC