Pierwsza pomoc

Samarytanka

- Pierwsza pomoc

Sprawności samarytańskie

Sprawność -

Jeśli chcesz zdobywać sprawnościsamarytańskie:

• higienista/higienistka,
• sanitariusz/sanitariuszka,
• ratownik/ratowniczka,

Wymagania na sprawności

- Założyła /założył opatrunek, nakleiła /nakleił plaster z opatrunkiem, zabandażo wała /zabandażował kończynę, wykorzystała /wykorzystał do założenia opatrun ku chustę trójkątną.- Zabezpieczyła / zabezpieczył się przed przeziębieniem, odmrożeniem. - Potrafi prawidłowo postąpić w przypadku skaleczenia, otarcia nogi, niewielkiego oparzenia, krwotoku z nosa, użądlenia przez pszczołę, osę. - Zmierzyła / zmierzył temperaturę. Wie, jaka jest prawidłowa temperatura ciała. - Poznała / poznał alarmowe numery telefonów. Wie, kiedy i w jaki sposób należy z nich korzystać.

- Poznał/a zasady kompletowania apteczki. Skompletował/a apteczkę osobistą. - Prawidłowo postąpił/a w przypadku: - krwotoku (np. z kończyny), - stłuczenia, - zaprószenia oka, - omdlenia, - konieczności unieruchomienia kończyny, - konieczności udrożnienia górnych dróg oddechowych. - Pełnił/a służbę samarytańską na wycieczce, biwaku lub obozie. - Prawidłowo sprawdził tętno.

- Skompletował/a torbę pierwszej pomocy dla drużyny na rajd, wycieczkę lub biwak. - Zaradził/a w przypadku zatrucia pokarmowego (substancjami chemicznymi, grzybami, zepsutą żywnością). - Zaradził/a w przypadku utraty przytomności. Ułożył/a poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej. - Umie zorganizować transport chorego. Zastosował/a różne sposoby nasobnego przenoszenia rannych. Kierując patrolem noszowym, pokonał(a) kilka przeszkód (zejście do dołu, podejście pod górę, pokonanie ogrodzenia). - Brał/a udział w zawodach w ratownictwie lub ratowniczej grze terenowej. Pełnił/a służbę w ambulatorium obozowym lub podczas dużej imprezy terenowej, opiekował/a się chorym.

Gdyby co dziesiąty mieszkaniec Ziemi potrafił udzielać pierwszej pomocy, ocaliło by to milion ludzi rocznie !

Przynajmniej raz w życiu każda osoba znajdzie się w sytuacji, że będzie mogła udzielić pomocy innej osobie lub sama jej będzie potrzebować.Do ratowania życia zobowiązuje nas prawo - za nieudzielenie pomocy grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności (osoby pełnoletnie).

Podstawowe wiadomości z zakresu pierwszej pomocy

Co to jest pierwsza pomoc?

Jest to pomoc udzielana przez świadka za nim przyjedzie karetka przy pomocy apteczki.W wyniku nagłego wypadku konieczne jest szybkie udzielenie pomocy. Działania podejmowane jeszcze przed przybyciem pogotowia często ratują życie lub zapobiegają szkodliwym następstwom.

W ramach udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym wyróżnia się:

Medyczne Czynności Ratunkowe - pomoc świadczona przez wykfalifikowany personel medyczny w ramach akcji służb ratownictwa medycznego lub w szpitalu

Kwalifikowana Pierwsza Pomoc - udzielają jej przeszkoleni do do tego ratownicy (np.: WOPR, TOPR, GOPR) Ratownikiem zostaje osoba, która ukończyła kurs w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP).

Pierwsza pomoc - udzielają jej niewykwalifikowani przypadkowi ratownicy przed przybyciem ratowników profesjonalnych

Pierwsza pomoc (szablon)

4. Zapewnienie ciągłości podstawowych funkcji życiowych (krążenia i oddychania)5. Wykonanie pozostałych czynności ratowniczych ( w tym opatrywanie ran, złamań, ochrona termiczna itp.) 6. Ułożenie w pozycji bocznej bezpiecznej (jeśli nie ma podejrzenia uszkodzenia kręgosłupa)

1. Rozpoznanie sytuacji i określenie istniejących zagrożeń2. Zabezpieczenie miejsca zdarzenia i samego siebie 3. Wezwanie profesjonalnej pomocy

Podstawy fizjologii człowieka

Z punktu widzenia ratownictwa konieczne znanie podstawowych informacji o anatomii człowieka oraz jego fizjologii (budowie ludzkiego ciała i zasadach jego funkcjonowania). Każdy ratownik (także nieprofesjonalny) powinien wiedzieć, gdzie i jak rozmieszczone są organy wchodzące w skład 3 najważniejszych ukadów: krążenia, oddychania i nerwowy.

Układ oddechowy

Jama nosowa

Gardło

Jama ustna

Przede wszystkim umożliwia pobieranie tlenu z powietrza i dostarczanie go do płuc, a także usuwanie szkodliwego produktu przemiany materii, jakim jest dwutlenek węgla. Za pośrednictwem płuc tlen trafia do krwi.

Krtań

Tchawica

Lewe płuco (mniejsze)

Prawe płuco (większe)

Żyły - transportują krew z komórek do serca.

Układ krążenia

Serce - tłoczy krew do naczyń krwionośnych

Układ krwionośny człowieka jest zamkniętym obiegiem odpowiedzialnym za transport substancji odżywczych, tlenu, CO2, hormonów oraz różnych produktów przemiany materii. Składa się, jak sama nazwa wskazuje, z serca oraz naczyń krwionośnych, w których odbywa się transport krwi.

Tętnice - transportują krew z serca do komórek

Naczynia włosowate - łączą tętnice i żyły

Mózgowie - zbiera i analizuje informacje oraz wysyła polecenia do różnych narządów

Układ nerwowy

Rdzeń kręgowy - pośredniczy w przesyłaniu informacji między mózgiem a różnymi częściami ciała.

Pełni funkcje "nadzorcy" wszysstkich pozostałych układów i organów, a także odpowiada za wszelkie formy kontaktu człowieka z otoceniem. Mózg - jako główny elementukładu nerwowego - przejawia najwieksze zapotrzebowanie na tlen ze wszystkich organizmów Dlatego jest najbardziej narażony w przypadku braku tlenu - po ok. 4 minuch od chwili zatrzymania krążenia umiera.

Nerwy - łączą mózgowie i rdzeń kręgowy z innymi narządami.

Nagłe zagrożenia życia

Główne stany nagłego zagrożenia zdrowotnego:- utrata przytomności - zatrzymanie oddychania - zaburzenia pracy serca (zatrzymanie krążenia) - nasilające się duszności - ostry ból w klatce piersiowej - upadek z dużej wysokości - udar cieplny - zatrucia

- wyziębienie organizmu - zaburzenia świadomości - drgawki - rozległe rany w wyniku urazu - rozległe oparzenia - gwałtowny poród - silne reakcje uczuleniowe - uporczywe wymioty - porażenie prądem

Postępowanie na miejscu zdarzenia

Bezpieczeństwo na miejscu zdarzenia

Świadek wypadku powinien najpierw ocenić sytuację pod kątem własnego bezpieczeństwa. Poźniej może przystąpić do kolejnych czynności. Więc nie powinno się narażać swojego zdrowia, czy życia. Racjonalnie oceniać swoje możliwości.

Środki ochrony osobistej dla ratownika

Są to rękawiczki jednorazowe i maska do sztucznego oddychania

Bezpieczne zdejmowanie rękawiczek

601 100 100 - WOPR - Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

999 - Pototowie Ratunkowe

Najważniejsze numery alarmowe

601 100 300 - GOPR i TOPR - Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe i Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

998 - Straż Pożarna

To trzeba zapamiętać!!!!

112 - Europejski Numer Elarmowy

997 - Policja

Wezwanie służb ratowniczych

Po wstępnej ocenie sytuacji i własnego bezpieczeństwa należy wezwać profesjonalną pomoc. Może nam w tym pomóc inna osoba (świadek wypadku). Warto bezpośrednio wyznaczyć osobę, która ma to zrobić.W rozmowie z ratownikiem przekaż wszystkie ważne informacje, czyli: - gdzie to miało miejsce? -co się wydarzyło? - ile osób ucierpiało? - jakie (orientacyjnie) mają obrażenia? - kto wzywa pomoc

Pamiętaj!!! Nigdy pierwszy nie rozłączaj się, ponieważ po zebraniu wywiadu dyspozytor przekaże Ci informacje jak postępować do czasu dotarcia zespołu ratowniczego. Często takie proste zabiegi medyczne mogą uratować życie potrzebującym pomocy. Jeżeli jest to wypadek, zabezpiecz miejsce zdarzenia. Dyspozytor pogotowia ratunkowego już sam powiadomi inne służby ratownicze potrzebne na miejscu zdarzenia takie jak straż pożarna, policja.

Transport poszkodowanych

Pierwszej pomocy powinno się udzielać na miejscu, w którym doszło do wypadku. Gdy okaże się, że pozostanie w tym miejscu jest zbyt niebezpieczne, poszkodowanych trzeba ewakuować tam, gdzie ich życiu (oraz życiu ratowników ) nic nie zagraża. Sposób trasportu zależy od możliwości i sił ratownika, ale i od stanu poszkodowanych. Jeśli istnieje podejrzenie urazu kręgosłupa, a nie ma zagrożenia życia (drożność dróg oddechowych i oddeech są zachowane) poszkodowanego należy pozostawić na miejscu, stabilizując kręgosłup na odcinku szyjnym.

Wybrane metody transportu osób przytomnych

Przenoszenie "na ławeczce"

Przenoszenie na krześle

Przenoszenie "na krzesełku"

Przenoszenie sposobem "matczynym"

Prowadzenie lekko poszkodowanego

Przenoszenie sposobem "na barana"

Wybrane metody transportu osób poszkodowanych (nieprzytomnych)

Chwyt Rauteka

Transport pszkodowanego na kocu termicznym

Transport poszkodowanego na kocu

Pomoc osobie nieprzytomnej

Łańcuch przeżycia

Pierwsza pomoc przypomina łańcuch, w którym swiadkowie zdarzenia odgrywają tak samo ważną rolę, jak wykwalifikowane służ by medyczne. Każde ogniwo tego łańcucha jest istotne, a brak któregokolwiek lub odsunięcie go w czasie sprawia, że szanse poszko dowanego na przeżycie gwałtownie maleją. Ciąg działań mających na celu zwiększe nie szans przeżycia osób, u których doszło ny jest lańcuchem przeżycia.Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) - stan, w którym dochodzi do zatrzymania pracy serca, a w wyniku tego do ustania krążenia krwi i oddechu. Konsekwencjami NZK są niedotlenienie mózgu, następnie nieodwracalne zmiany w jego strukturze i funkcjonowaniu, a wreszcie śmierć.

Łańcuch przeżycia

Pierwsze ogniwo łańcucha przeżycia obej- muje rozpoznanie stanu poszkodowanego i podjęcie działań, które mają zapobiec nagłemu zatrzymaniu krążenia. Kolejne dwa ogniwa dotyczą czynności ratowniczych w sytuacji, gdy doszło do NZK: rozpoczę cia resuscytacji krążeniowo-oddechowej i wykonania defibrylacji (jeśli jest do stępny defibrylator). Ponieważ we wszystkich stanach nagłego zagrożenia zdrowia, a w szczególności w przypadku nagłego za do nagłego zatrzymania krążenia, nazywa trzymania krążenia, wazny jest czas, czyn ności opisane w trzech pierwszych ogniwach powinny być podjęte jak najwcześniej przez świadków zdarzenia (ratowników niewykwali fikowanych). Czwarte ogniwo - opieka pore suscytacyjna - należy do wykwalifikowanego personelu medycznego i pozwala przywrócić choremu jakość życia.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

1. Sprawdź, czy jest bezpiecznie miejsce, otoczenie, okoliczności). 2. Sprawdź stan świadomości poszkodowanego. Podejdź do poszkodowanego od strony glo- wy, przyklęknij, potrząsnij go delikatnie za ramiona i stanowczo, głośno zapytaj: Co się stalo? Czy wszystko w porządku? Je sli podejrzewasz uraz kręgosłupa, jedną ręką przytrzymaj czoło poszkodowanego, a drugą delikatnie potrząśnij jego bark. - Jeśli poszkodowany jest przytomny (reaguie, utrzymuje kontakt), pozostaw go w pozycji zastanej (jeśli jest dla niego bez- pieczna) lub pozwól mu przyjąc komfortową pozycję, tzn. taką, która sam wybierze (np. chce się położyć na boku. podeprzeć głowę), Zapytaj. czy potrzebuje pomocy. i wezwij pogotowie, jeśli jest potrzebne (tak że wbrew woli poszkodowanego, jeśli uznasz to za konieczne). Dowiedz się jak najwięcej o stanie jego zdrowia (co się stało, na co cho ruje, czy przyjmuje jakieś leki itp.). Pozostań przy poszkodowanym do czasu przyjazdu zespołu ratowniczego, regularnie ocenia jego stan.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

- Jeśli poszkodowany nie reaguje (jest nieprzytomny), głośno wołaj o pomoc. Możesz zatrzymać jednego z przechodniów lub zwrócić się bezpośrednio do innego świadka zdarzenia. Utrata przytomności jest jednym z naj częstszych objawów zaburzen centralnego układu nerwowego. W jej wyniku zanikają najprostsze odruchy, a poszkodowany nie re aguje na bodźce zewnętrzne. Zanik odruchów (w tym przełykania i kaszlu) stanowi poważ ne zagrożenie - w jego wyniku może dojśc do zamknięcia dróg oddechowych przez swo bodnie cofający się język i naplywającą sline (lub wymiociny) Przyczyny utraty przytom ności to min rozlegle obrazenia (np. glowy), obfite krwawienia, przegrzanie lub wychlo dzenie organizmu, udar mózgu, tętniaki i za tory mózgu, zawal serca, poraženie pradem elektrycznym, niewydolność narządów we wnętrznych (np. nerek lub wątroby

Pomoc osobie poszkodowanej

3. Schemat ABC

A - Sprawdź drożność dróg oddechowychB - Sprawdź oddech C - Sprawdź, czy krew płynie w układzie krwionośnym i się z niego nie wylewa ( czy nie ma krwotoków)

Pomoc osobie poszkodowanej

Schemat ABC

A - (z ang. airway - drogi oddechowe) Odwróć poszkodowanego na plecy (jeśli lezy w innej pozycji). Klęcząc obok niego, sprawdz czy w jego ustach nie tkwi jakieś cialo obce utrudniające lub uniemożliwia jace oddychanie: jeśli je zauważysz wyjmij poszkodowanego, a dwa palce drugiej dłoni (wskazujący i środkowy) na jego zuchwie. Odegnij jego głowę do tyłu, a żuchwę ku za pomocą którego udrożnisz drogi odde chowe. Nie wykonuj go jednak, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo urazu kręgosłu pa szyjnego (przejdź od razu do sprawdzenia oddechu).

Pomoc osobie poszkodowanej

Schemat ABC

B - (z ang. breathing - oddychanie) Trzymając odgiętą głowę poszkodowanego, pochyl się nad nim tak, aby twój policzek i ucho znajdowały się jak najbliżej jego ust i nosa. Patrząc na klatkę piersiową się trzema zmysłami: wzrokiem, sluchem oddycha. Przez 10 se kund powinieneś zaobserwować przynaj mniej dwa ruchy klatki piersiowej oraz usły Jeśli poszkodowany nie oddycha, natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe!

Pomoc osobie poszkodowanej

Schemat ABC

C - (z ang. circulation - krążenie) Ocena krążenia u osób nieprzytomnych od dychających polega wyłącznie na sprawdze niu, czy nie ma krwawień, i ich ewentualnym zatamowaniu. Jeśli poszkodowany intensywnie krwa wi i istnieje niebezpieczeństwo, że straci znaczną ilość krwi w krótkim czasie (w wy niku tego może dojść do utraty przytom ności, zatrzymania oddychania i w konse kwencji do śmierci), należy zastosować odwrócony schemat CAB, tzn. najpierw opanować intensywne krwawienie, po tem zadbać o drożność dróg oddechowych i wentylację płuc, a na końcu przystąpić do dalszych czynności.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

4. Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha, ułóż go w pozycji bezpiecznej (zwanej też pozycją boczną ustaloną) i nie zwłocznie wezwij zespół ratowniczy (może to zrobić osoba, która ci towarzyszy). Nie zosta wiaj poszkodowanego bez nadzoru i co minu te kontroluj, czy jego stan się nie pogarsza, tzn. czy nie zanika oddech. Zwróć szczególną uwagę, czy np. nie wymiotuje, nie zachłystuje się śliną, nie krwawi z przewodu pokarmowe go. Jeśli tak, umożliw mu swobodny odpływ śliny, krwi, wymiocin z ust na zewnątrz.Poszkodowanych, u których istnieje podejrzenie urazu kręgosłupa, nie wolno układać w pozycji bezpiecznej.

Układanie poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej

Układanie poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej

Pozycja bezpieczna jest stabilna, zapewnia drożność dróg oddechowych i swobodny oddech, zapobiega zachłyśnięciu się wymiocinami, ślina czy krwią (umożliwia wydostanie się ich na zewnątrz). Po 30 minutach odwróć poszkodowanego na drugi bok, aby zwolnić ucisk na połozo- ne niżej ramię. Kobiety w zaawansowanej ciąży nalezy układać w pozycji bezpiecznej na lewym boku (nie ma wówczas niebezpieczeństwa nadmiernego ucisku macicy na duże na czynia krwionośne zaopatrujące płód). Osoby z uszkodzonym płucem należy uło żyć zdrowym płucem do góry (uszkodzo- ny plat płuca i tak nie jest w pełni wydolny, może być zalany krwią, należy więc chro- nić płuco nieuszkodzone).Poszkodowanych, u których istnieje podejrzenie urazu kręgosłupa, nie wolno układać w pozycji bezpiecznej.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

Zapewnij poszkodowanemu ochronę termiczną, najlepiej okryj go folią termiczną, zwaną też folią NRC lub kocem ratunkowym. lej srebrna warstwa działa jak lustro - odbija energię cieplną i zależnie od zastosowania może gromadzić ciepło wokół poszkodowarzysząc mu i monitorując jego stan do chwili nego lub chronić go przed przegrzaniem, od przybycia zespołu ratowniczego. W razie bijając promienie słoneczne na zewnątrz. Jeśli nie masz folii NRC, zastosuj dostępne środki: koce, narzuty, płaszcze, kurtki itp.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

Jeśli podejrzewamy osobę nieprzytom na o poważne urazy wewnętrzne, szczegół nie urazy kręgosłupa i miednicy (wskazują na to okoliczności zdarzenia, np. potrącenie przez samochód, upadek z dużej wysokości), a miejsce jest bezpieczne i nie ma koniecz ności ewakuacji - należy zadbać o bezpie czeństwo miejsca zdarzenia, bezzwłocznie wezwać odpowiednie służby i pozostawić poszkodowanego w pozycji zastanej, towa pogorszenia stanu poszkodowanego (zanik oddechu) należy go odwrócić na plecy, na twardą, w miarę równą powierzchnię, przy stąpić do oceny stanu (wg schematu ABC) i przywracania krążenia.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

Zapewnij poszkodowanemu ochronę termiczną, najlepiej okryj go folią termiczną, zwaną też folią NRC lub kocem ratunkowym. lej srebrna warstwa działa jak lustro - odbija energię cieplną i zależnie od zastosowania może gromadzić ciepło wokół poszkodowarzysząc mu i monitorując jego stan do chwili nego lub chronić go przed przegrzaniem, od przybycia zespołu ratowniczego. W razie bijając promienie słoneczne na zewnątrz. Jeśli nie masz folii NRC, zastosuj dostępne środki: koce, narzuty, płaszcze, kurtki itp.

Zasady udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej

Pod wpływem silnego stresu towarzyszą cego udzielaniu pierwszej pomocy latwo zapomnieć podstawowe zasady lub pomylić podejmowanych to zupełnie zrozumiale i wcale nierzadkie. Aby unikać takich sytuacji, warto posilko- wać się uproszczonym schematem postępowania, zwanym algorytmem ratowniczy Możesz go schować do apteczki samocho wej, apteczki domowej, umieścić w czy w innym praktycznym miejscu. Algorytm postępowania ratowniczego w przypadku osób przytomnych lub nieprzytomnych ale oddychających, wygląda tak jak poniżej.

Omdlenie

To warto wiedzieć!

Omdlenie (zasłabnięcie) to przejściowa, naj aesciej szybko ustępująca, samoistna utra ta przytomności i napięcia mięśniowego, prowadząca do upadku lub osunięcia się na podloze. Wynika głównie z chwilowego nie dotlenienia mózgu.

Główne przyczyny:

- nagla zmiana pozycji ciała (np. z leżącej na stojącą)- zaburzenia psychiczne. - zatrucia (np. lekami, narkotykami, dopa laczami). - niektóre choroby (np. padaczka, cukrzyca).

- długie przebywanie w pozycji stojącej, - nadmierny wysiłek fizyczny,- sytuacja powodująca nagłe, odruchowe rozszerzenie naczyń krwionośnych (np. widok krwi, stres związany z występem publicznym) - zaburzenia rytmu serca, - dłuższe przebywanie w zatłoczonych, nie wentylowanych, nadmiernie ogrzanych pomieszczeniach,

- zaburzenia widzenia (mroczki), - duszność, - zawroty głowy - kołatanie serca, - poczucie gwałtownej utraty sił, - bladość skóry, - mrowienie

Objawy zwiastujące omdlenie:

- szum w uszach, - uczucie słodkości w ustach, - uczucie gorąca. - obfite pocenie się,

To jest ważne!

Jeśli zauważasz u siebie jeden z tych ob nie czekaj na upadek i omdlenie (ich skutkiem mogą być powazniejsze urazy głowy, kręgosłupa, złamania kończyn czy wybicie zębów). Powiedz osobom znajdu jącym się w pobliżu: Stabo mi.... Chyba zemdleje..., aby mogły udzielić ci pomocy. Jeśli zauważasz u kogoś objawy zwiastują ce omdlenie, pomóż mu się połozyć i prze wietrz pomieszczenie lub wynieś (wypro wadz) go na zewnątrz budynku.

Objawy zwiastujące omdlenie:

Ocen ABC poszkodowanego. - Jeśli poszkodowany odzyskał przytomność, ułóż go na wznak i każ pozostać w tej pozycji przez pewien czas, rozlużnij jego odziez (np. krawat, kołnierzyk, pasek), kontroluj stan. - Jeśli poszkodowany nie odzyskuje przy tomności, ułóż go w pozycji bezpiecznej, stale kontroluj jego funkcje życiowe, a w ra zie konieczności wezwij pogotowie ratun kowe i podejmij czynności ratownicze. Osobie nieprzytomnej nie wolno Omdlenie najczęściej poprzedzają tzw. niczego podawać doustnie!

Resuscytacja krążeniowa - oddechowa

Nagłe zatrzymanie krążenia

- brak oddechu, - brak tętna na dużych tętnicach obwodowych (szyjnej, udowej). - wiotkość mięśni. Jeśli nie podjęto pierwszej pomocy, poja wiają się takie objawy jak: - sine zabarwienie warg, paznokci i skóry na najdalej oddalonych od serca częściach ciała: początkowo palcach, potem całych dloniach i stopach, - poszerzone źrenice, niereagujące na światło, - ogólna bladość ciała.

W razie wystąpienia naglego zatrzymania krążenia niezbędne jest natychmiastowe rozpoczęcie podstawowych zabiegów resu scytacyjnych (BLS), których najważniej szy częścią jest resuscytacja krążeniowo oddechowa. Objawami NZK są: - utrata przytomności (poszkodowany nie reaguje na dotyk, glos, bodziec bólowy, np. uszczypnięcie fałdu skóry)

Algorytm

• • Umieść nadgarstek drugiej ręki na grzbiecie pierwszej i spleć palce
• • Uciskaj klatkę piersiową do momentu przybycia zespołu ratownictwa medycznego

• • Jeżeli chcesz, wykonuj 2 oddechy ratownicze po każdych 30 uciśnięciach klatki piersiowej, w przeciwnym razie uciskaj klatke piersiową bez przerwy

• Nie martw się, nie możesz zaszkodzić osobie, którą ratujesz

• Upewnij się, że działasz w bezpiecznych warunkach
• Sprawdź, czy poszkodowana/ny reaguje
• Zawołaj o pomoc
• Odegnij głowę, unieś żuchwę i sprawdź obecność oddechu
• Zadzwoń po pomoc: przedstaw się, podaj lokalizację i opisz sytuację

• Umieść nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej

Algorytm u dzieci

Jeśli dziecko nie reaguje i nie oddycha należy przejść do RKO.Procedurę należy rozpocząć od wykonania 5 oddechów ratowniczych. Oddechy ratownicze wykonuje się po delikatnym odchyleniu głowy dziecka do tyłu. Należy zatkać dziecku palcami nos, wziąć wdech i wdmuchnąć powietrze do ust. Każdy oddech powinien trwać 1 sekundę.Jeśli dziecko nadal nie oddycha, należy dołączyć ucisk klatki piersiowej. W tym celu trzeba uciskać dolną część mostka, położywszy dłonie na środku klatki piersiowej. U niemowląt wykonywać ucisk 2 palcami. Należy wykonywać 30 ucisków i 2 oddechyratownicze. Jeżeli sytuacja się nie zmienia, funkcje życiowe nie zostały przywrócone, przechodzi się do wykonywania naprzemiennie 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechów ratowniczych. Do przyjazdu karetki.

Resuscytacja z wykorzystaniem z EAD

Apteczka pierwszej pomocy

Co powinna zawierać apteczka?

- plastry i opatrunki- jednorazowa maska do sztucznego oddychania - jałowe kompresy gazowe - przylepiec - bandaże dziane - bandaże elastyczne - rękawiczki jednorazowe - folia NRC - nożyczki - okul

Rodzaje apteczkek

- samochodowa- domowa - turystyczna - zakładowa (np.: szkolna)

Tamowanie krwawień i krwotoków

Złamania i zwichnięcia

Oparzenia i odmrożenia

Write your title here

Oparzenie to (w zależności od głębokości) uszkodzenie skóry lub głębiej położonych narządów, powstałe w wyniku działania czynnika uszkadzającego. Czynniki uszkadzające (oparzeniowe) dzielimy na:termiczne (ogień, gorące płyny, para wodna), chemiczne (kwasy lub zasady), elektryczne (instalacja elektryczna domowa i przemysłowa, piorun), radiacyjne (promieniowanie), słoneczne. Zmiany powstające na skórze pod wpływem działania tych czynników są bardzo podobne. Jednak skutki dla zdrowia osób poszkodowanych są niejednorodne, a w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić nawet do śmierci.

Wychłodzenie i odmrożenie

1. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing
2. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing
3. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing
4. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing
5. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing

Zadławienie

To warto wiedzieć!

W większości przypadków do zadławień u dorosłych dochodzi podczas jedzenia, a u dzieci takze podczas zabawy (np. w wyniku włożenia do ust drobnego przedmiotu).

Zadławienie - częściowa lub całkowita niedrożność dróg oddechowych spowodowana obecnością ciała obcego w gardle, krtani lub tchawicy.

Objawy

- silne odruchy kaszlowe, - wytrzeszczone oczy, - zaczerwieniona i siniejąca skóra twarzy, - poszkodowany najczęściej trzyma się za szyję i pochyla do przodu, - nasilające się trudności z nabraniem powietrza.

Pierwsza pomoc

- jeśli poszkodowany ma problem z nabra niem powietrza lub kaszlem, stań z boku i podtrzymując go w pasie, pochyl jego tu łów do przodu, tak aby znalazł się pod ką tem prostym do nóg. Dziecko możesz po łożyć na swoich kolanach, twarzą do dołu (tak aby glowa zwisała nad ziemią - w ten sposób ciało obce może łatwo wypaść).

- zapytaj: „Zadławiłeś się?". Jeśli poszkodo wany potwierdzi (np. skinieniem głowy) i widzisz, że oddycha i kaszle, zachęcaj go, by nadal kaszlał w pozycji pochylonej.

Pierwsza pomoc - ciąg dalszy

- jeśli poszkodowany nadal się dławi, stan za nim, obejmij go na wysokości brzucha i pochyl jego tułów do przodu: następnie zaciśniętą pięść umieść pomiędzy pep kiem a końcem mostka, obejmij ją wol na ręką i mocno pociągnij jednocześnie do siebie i ku gorze (jest to tzw. rękoczyn Heimlicha), uciśnięcia nadbrzusza po wtórz 5 razy.

- wykonaj 5 energicznych uderzeń nasa da dłoni pomiędzy łopatkami. Po każ dym uderzeniu obserwuj, czy ciało obce nie wypadło i stan poszkodowanego się nie poprawia.

Pierwsza pomoc - ciąg dalszy

- u kobiet w ciąży i osób otyłych zamiast nadbrzusza uściskaj klatkę piersiową - jeśli poszkodowany straci przytomność, ułóż go na podłodze, wezwij pogotowie ratunkowe i rozpocznij RKO. - jeśli klatka piersiowa nie unosi się wraz z wdmuchanym przez ratownika powie trzem, świadczy to o utrzymującej się nie drożności dróg oddechowych - mimo to kontynuuj RKO

Uciśnięć nadbrzusza nie wolno ćwiczyć na ludziach!!! - wykonuj na zmianę 5 uderzeń między to patkami i 5 uciśnięć nadbrzusza, dopóki ciało obce nie wydostanie się z dróg od dechowych

Pierwsza pomoc - zadławienie niemowlęcia

- jeśli dławi się niemowlę, ułóż je na swo im przedramieniu twarzą do dołu, usiądź na krześle, rękę z dzieckiem oprzyj na ko lanie, pochylając ją w dół (tak aby głowa niemowlęcia znalazła się niżej niż tułów), dwoma palcami podtrzymuj żuchwę dziecka, tak aby usta były otwarte. Nasa da drugiej dłoni uderz 5 razy między łopatkami dziecka. Za każdym razem sprawdzaj, czy ciało obce nie wypadło.-jeśli uderzenia nie pomogą, odwróć dziec ko na plecy (przełóż je na drugą rękę; przedramię z dzieckiem nadal powinno być oparte na kolanie i skierowane w dół) i dwoma palcami wykonaj 5 uciśnięć klatki piersiowej. Skontroluj jamę ustną jeśli widzisz ciało obce, możesz spró bować delikatnie wygarnąć je palcami

Zadławienia są jedną z głównych przyczyn śmierci u dzieci do 3. roku życia, dlatego waż- ne jest zapobieganie im. Warto dbać, aby ku powane zabawki były odpowiednie dla wieku dziecka, miały specjalny atest i nie zawierały drobnych elementów, a także aby w zasięgu dzieci nie znajdowały się małe przedmio ty (np. monety, balony), zwłaszcza okrągłe, owalne czy eliptyczne, bo taki kształt sprzy ja zadławieniom. Należy też uczyć dzieci odpowiednich nawyków związanych z je dzeniem (np. niebiegania w trakcie posiłku). Najczęściej do zadławień u dzieci dochodzi w wyniku połknięcia: balonów (nienadmuchanych i kawałków pękniętych). monet, twardych cukierków, gum do żucia, hot dogów, żelek, winogron, kawałków jabłek.

Zawał serca

To warto wiedzieć!

Zawał serca to obumarcie części mięśnia sercowego z powodu niedostatecznego za opatrzenia w tlen. Należy do stanów nagłego zagrożenia zdrowotnego. Zarówno zawał, jak i zaburzenia rytmu pracy serca mogą być skutkiem silnych przeżyć emocjonalnych. niektórych chorób (np. miażdżycy, nadcis nienia, cukrzycy) czy zatrucia narkotykami.

Objawy

- ucisk lub ból w klatce piersiowej (za most kiem, promieniujący w kierunku ramion. brzucha lub szyi), - narastający niepokój. - paniczny strach przed śmiercią. - nudności, - intensywne pocenie się. - duszności, - płytki oddech, - czasem wymioty Nie zawsze występują wszystkie z wymie nionych objawów, niekiedy dominuje tylko spłycenie oddechu.

Pierwsza pomoc

- rozlużnij odzież chorego, zapewnij mu dopływ świeżego powietrza, okryi go. - wezwij pogotowie ratunkowe - pomóż choremu w zażyciu jego własnych leków nasercowych (jeśli je ma). Kontroluj stan chorego, uspokajaj go. W razie potrzeby podejmij RKO.

- ułóż chorego w wygodnej pozycji (pół siedzącej lub w pozycji dla niego komforto wej, w której dolegliwości są zdecydowanie mniejsze i łatwiej je znosi), w bezpiecznym miejscu.

Udar mózgu

Co warto wiedzieć?

Udar mózgu to dysfunkcja części tkanki mózgowej, wywołana najczęściej nagłym przerwaniem dopływu krwi tętniczej (udar niedokrwienny) lub wylewem krwi poza naczynie w obrębie struktur mózgowia (udar krwotoczny). Jest stanem nagłego zagrożenia życia.

Olbrzymie znaczenie dla rokowań i przebiegu późniejszej wielomiesięcznej rehabilitacji ma właściwe i szybkie rozpoznanie udaru przez świadków zdarzenia i bezzwłoczne wezwanie pogotowia ratunkowego, aby chory w możliwie najkrótszym czasie znalazł sie na oddziale udarowm odpowiedniego szpitala.

Jak można rozpoznać udar?

Udar można rozpoznać, wykorzystując schemat FAST (ang. Face, Arm, Speech Tool - twarz, ramię, mowa): - poproś chorego, aby się uśmiechnął - czy jedna strona twarzy jest słabsza lub opada? - poproś chorego, aby podniósł obie ręce - czy jedna opada lub jest słabsza? - poproś chorego, aby powtórzył proste zdanie - czy ma problemy z mową? Jeśli chory ma problem z którąkolwiek z tych czynności lub ma inne objawy udaru, wezwij pogotowie ratunkowe.

Pierwsza pomoc

Objawy

- silny ból głowy,- tzw. niedowład połowiczny (niemożność poruszania jedną nogą, ręką, brak mimiki połowy twarzy), - opadanie kącika ust, - zaburzenia czucia w jednej połowie ciała, zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, - zawroty głowy, - zaburzenia świadomości.

- ułóż chorego w bezpiecznym miejscu, z tułowiem lekko uniesionym (nie wię cej niż 30°) - zapobiega to powstaniu lub rozwojowi obrzęku mózgu. - ułóż głowę chorego lekko na boku (aby ślina mogła swobodnie wyciekać).- jeśli chory stracił przytomność, ułóż go w pozycji bezpiecznej, zapewnij komfort termiczny i kontroluj czynności życiowe. - wrazie konieczności podejmij RKO.

Napad padaczkowy

Co warto wiedzieć?

Pierwszy atak padaczkowy wymaga szybkiej diagnozy lekarskiej i sygnałem do pojęcia leczenia w poradni neurologicznej.

Objawy

- drgawki- czasem kilkusekundowa utrata kontaktu z otoczeniem lub kilkuminutowa dezorientacja (z pozornie normalnym zachowianiem)

Pierwsza pomoc

Po ustąpieniu objawów:- udrożnij drogi oddechowe chorego i sprawdź, czy oddycha prawidłowo - ułóż chorego w pozycji bezpiecznej i zapewnij mu możliwość snu w higienicznych warunkach Jeśli napad padaczkowy powtarza się lub nie ustępuje po kilku minutach , wezwij pogotowie.

- chroń głowę chorego, np. podłóż pod nią coś miękkiego lub podtrzymuj ją- usuń z otoczenia wszystkie potencjalnie niebezpieczne przedmioty - chroń oczy chorego przed migającym światłem (może wywołać i wzmagać drgawki) - w razie potrzeby podejmij RKO

Ciało obce w oku

Pierwsza pomoc

Objawy

- silny ból i pieczenie gałki ocznej pod powieką- silne łzawienie i pieczenie oka - czasami widoczne ciało obce

- nie zaciskaj powiek, nie pocieraj oczu, nie dociskaj powiek- wypłucz oko (specjalnym preparatem lub wodą, np.: z butelki) - jeśli ciało obce pozostaje w gałce ocznej (np.: wbiło się w nia lub nie można go zlokalizować) zasłoń oko gazą, a następnie udać się po pomoc lekarską

Bardzo trudne lub niemożliwe jest wypłukanie ciał obcych, ktore utkwiły w oku lub są cięższe od wody (np.: opiki metalu, szkło). W takiej sytuacji należy zabezpieczyć oko opatrunkiem i udać się po pomoc medyczną.

Preparat do płukania oka

Zatrucia

Co warto wiedzieć o zatruciach?

Najczęstszym rodzajem zatruć są zatrucia pokarmowe, np. jadem kiełbasianym, grzybami, alkoholem metylowym). Kolejnym, równie często występującym rodzajem zatruć są zutrucia substancjami lotnymi(CO, spalinami samochodowymi i gazem świetlnym). Kolejnym rodzajem zatruć są zatrucia chemikaliami. Narażone są na nie szczególnie dzieci. Dostępne w gospodarstwie domowym środki chemiczne są często na widoku dziecka. Dziecko je zjada.

Objawy

Niektóre objawy zatrucia poarmowego objawiają się prawie natychniast, inne po wielu godzinach.

Zatrucia chemiczne

Zatrucia substancjami lotnymi

Zatrucia pokarmowe

- nudności- wymioty - biegunka - bóle i zawroty głowy - bóle brzucha - drętwienie języka Zatruciom chemicznym oprócz wymienionych objawów często występują też: oparzenia ust, języka i przełyku, zacerwienienie skóry wokół ust, gorzki metaliczny posmak w ustach

- bóle i zawroty głowy- nudności - wymioty - szum w uszach - zakłucenie pracy serca (spowolnienie lub przzyspieszenie, czyli arytmia) - zaburzenia widzenia - zaburzenia oddychania - senność - apatia -utrata przytomności

- suchość w gardle- zabużenia widzenia - omamy - opadanie powiek - zezowanie - brak reakcji źrenic na światło - chrypły i cichy głos - nudności - wymioty - biegunka - bóle brzucha - bóle brzucha

Pierwsza pomoc

Zatrucia substancjami lotnymi

Zatrucia chemiczne

Zatrucia pokarmowe

- podawaj wodę (rozcieńcza spożytą truciznę). Nie wywołuj wymiotów!!- zadzwoń po pogotowie ratunkowe lub udaj się do szpitala - zabezpiecz - i przekaż ratownikom próbki lub (i) opakowania po spożytym środku

- wywołaj wymioty (chyba, że zatrucie wynika ze spożycia żrących substancji chemicznych)- jeśli poszkodowany jest przytomny, podaj mudużą ilość lekko ciepłej wody - natychniast udaj się po pomoc lekarską - kontroluj stan poszkodwanego - w razie konieczności rozpocznij RKO

- ewakuuj poszkodowanych z zagrożonego miejsca- przewietrz zagrożone pomieszczenia - wezwij profrsfonalną pomoc (pogotowie ratunkowe, straż pożarną) - otocz opieką ewakuowane osoby (wsparcie psychiczne, ochrona termiczna), kontroluj ich stan - w raze konieczności rozpocznij RKO

Pomoc tonącym

To warto wiedzieć!

Ratowanie tonących wiąże się z wielkim ry zykiem, dlatego pomocy powinny udzielać wyłącznie osoby, które umieją doskona le plywać, są silne, wytrzymale i sprawne fizycznie. Jeśli to możliwe, świadek powinien pró bować udzielić pomocy z brzegu lub z ło dzi: rzucić koło ratunkowe, linę, podać kij. deskę surfingową. Jeśli decyduje się na podjęcie akcji ratunkowej, powinien po wiadomić o tym kogoś na brzegu, aby za pewnić sobie obserwację i (lub) jakąkolwiek asekurację.

Jeśli widzisz, że ktoś tonie.. przede wszystkim wezwij na pomoc osoby dorosłe i podnieś alarm. Nie wchodź do głębokiej wody ani wartkiej rzeki. Pamiętaj, że tonący zazwyczaj wpada w panikę, może kurczowo chwytać ratownika lub być agresywny. Może to doprowadzić także do utonięcia ratownika.

Pierwsza pomoc

- podnieś alarm, wezwij pomoc - innych świadków zdarzenia i służby profesjonalne: WOPR, pogotowie ratunkowe.- jeśli podjąłeś akcję ratunkową, holując topielca do brzegu, unoś jego głowę nad powierzchnią wody. - na brzegu ułóż go na plecach i zastosuj algorytm ratowniczy na wypadek NZK, za czynając od 5 oddechów ratowniczych.

Porażenie prądem

To warto wiedzieć!

Skutki porażenia prądem są bardzo różne - od oparzeń skóry po uszkodzenia ukła du nerwowego, serca i mięśni. Obrażenia zależą od wielu czynników, m.in. rodza ju prądu, jego napięcia, czasu działania i drogi przepływu przez organizm ludzki - bardziej niebezpieczny jest przepływ prądu przez klatkę piersiową (od jednej ręki do drugiej) niż wzdłuż ciała (od ręki do nogi). Zwykle do porażenia dochodzi w wyniku nieostrożnego obchodzenia się z instalacją elektryczną lub urządzenia mi podłączonymi do niej, a także wsku tek uderzenia pioruna. Przepływ prądu może wywołać skurcz mięśni, uniemoż liwiający samodzielne uwolnienie się od źródła prądu.

To warto wiedzieć!

Porażenie prądem elektrycznym może spowodować uszkodzenie serca, zatrzyma nie akcji serca i (lub) zatrzymanie oddechu. Nie mniej groźne są zmiany rytmu pracy serca, a te mogą się pojawiać nawet do na stępnego dnia od zdarzenia, dlatego zaleca się, aby osoby porażone prądem udały się na konsultację lekarską i poddały obser wacji w warunkach szpitalnych, nawet jeśli wydaje się, że nie ma żadnych skutków po rażenia.

Objawy

- skurcz mięśni, - rana oparzeniowa w miejscu kontaktu skóry z instalacją elektryczną (przewo dem, urządzeniem), - mrowienie, cierpnięcie ciała w miejscu porażonym prądem, - ogólne pobudzenie poszkodowanego, - zawroty głowy, - utrata świadomości, - w skrajnych przypadkach NZK.

Pierwsza pomoc

Zapewnij mu komfort termiczny - okryj kocem, folią termiczną. Opatrz rany oparzeniowe. • Wezwij pogotowie ratunkowe. - Udziel wsparcia psychicznego - podtrzymuj rozmowę, uspokajaj. - Kontroluj stan poszkodowanego. - W razie potrzeby rozpocznij RKO.

Zapewnij sobie bezpieczeństwo - ode W tnij dopływ prądu w miejscu, w którym znajduje się poszkodowany (np. wyłącz bezpieczniki). Jeżeli to niemożliwe, po przestań na wezwaniu pomocy fachowej Nie dotykaj urządzenia, które spowodo wało porażenie! Poszkodowanego przytomnego ułóż w bezpiecznym miejscu na wznak, z no gami lekko ugiętymi w kolanach. Jeśli jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bezpiecznej.

Uderzenie pioruna

Bezpośrednie uderzenie pioruna zwykle kończy się dla człowieka śmiercią, jednak jeśli poszkodowany takie uderzenie przeżyje, pierwsza pomoc polega głównie na ocenie jego stanu wg schematu ABC, wezwaniu fachowej pomocy i prowadzeniu RKO.

Ukąszenie

To trzeba wiedzieć!

W Polsce jedynym gadem jadowitym żyją- cym na wolności jest zmija zygzakowata. Do ukąszenia dochodzi najczęściej wskutek przypadkowego nadepnięcia na osobniki wygrzewające się w słońcu. Rany dwa symetryczne ukłucia, stanowiące ślady w okolicach kostki, rzadziej łydki.

Pierwsza pomoc

Objawy

- załóż na ranę opatrunek osłaniający - unieruchom kończynę (wolniej wtedy przepływa krew, a wraz z nią jad) - kontroluj stan osoby ukąszonej - natychmiast przewieź ją do szpitala -w razie konieczności rozpocznij RKO

- w dalszej kolejności pojawiają się zawroty i bóle głowy, dolegliwości sercowe, dusz ności, spadek ciśnienia - piekący ból i zaczerwienienie wokół rany - czasem niewielkie krwawienie

Użądlenie

Ukąszenie jest szczególnie niebezpieczne, gdy:

Ukąszenie jest szczególnie niebezpieczne, kiedy: • owad zaatakował okolicę ust, gardła czy języka – powstający obrzęk może być przyczyną zablokowania drożności dróg oddechowych; należy podać poszkodowanemu kostki lodu do ssania • poszkodowany jest uczulony na jad owada - objawia się to najczęściej wysypką lub zaczerwienieniem na całym ciele.

Pierwsza pomoc

Objawy

- silny piekący ból w miejscu użądlenia- lekkie zaczerwienienie skóry i opuchnięcie użądlonego miejsca - u osób uczulonych - wysypka, zawroty i ból głowy, siny obrzęk, nudności, trudności w oddychaniu, zaburzenia pracy serca

- ostrożnie usuń żądło (jeśli tkwi w ranie)- zastosuj w miejscach użądlenia zimne okłady - skonsultuj się z lekarzem, jeśli pojawią się niepokojące objawy reakcji uczuleniowej (wstrząsu anafilaktycznego), niezwłocznie wezwij pogotowie

Sprawności samarytańskie

Sprawność -

Jeśli chcesz zdobywać sprawnościsamarytańskie:

• higienista/higienistka,
• sanitariusz/sanitariuszka,
• ratownik/ratowniczka,

Wymagania na sprawności

- Założyła /założył opatrunek, nakleiła /nakleił plaster z opatrunkiem, zabandażo wała /zabandażował kończynę, wykorzystała /wykorzystał do założenia opatrun ku chustę trójkątną.- Zabezpieczyła / zabezpieczył się przed przeziębieniem, odmrożeniem. - Potrafi prawidłowo postąpić w przypadku skaleczenia, otarcia nogi, niewielkiego oparzenia, krwotoku z nosa, użądlenia przez pszczołę, osę. - Zmierzyła / zmierzył temperaturę. Wie, jaka jest prawidłowa temperatura ciała. - Poznała / poznał alarmowe numery telefonów. Wie, kiedy i w jaki sposób należy z nich korzystać.

- Poznał/a zasady kompletowania apteczki. Skompletował/a apteczkę osobistą. - Prawidłowo postąpił/a w przypadku: - krwotoku (np. z kończyny), - stłuczenia, - zaprószenia oka, - omdlenia, - konieczności unieruchomienia kończyny, - konieczności udrożnienia górnych dróg oddechowych. - Pełnił/a służbę samarytańską na wycieczce, biwaku lub obozie. - Prawidłowo sprawdził tętno.

- Skompletował/a torbę pierwszej pomocy dla drużyny na rajd, wycieczkę lub biwak. - Zaradził/a w przypadku zatrucia pokarmowego (substancjami chemicznymi, grzybami, zepsutą żywnością). - Zaradził/a w przypadku utraty przytomności. Ułożył/a poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej. - Umie zorganizować transport chorego. Zastosował/a różne sposoby nasobnego przenoszenia rannych. Kierując patrolem noszowym, pokonał(a) kilka przeszkód (zejście do dołu, podejście pod górę, pokonanie ogrodzenia). - Brał/a udział w zawodach w ratownictwie lub ratowniczej grze terenowej. Pełnił/a służbę w ambulatorium obozowym lub podczas dużej imprezy terenowej, opiekował/a się chorym.

Dziekuje za uwagę!