Powstanie warszawskie i plan "Burza"

Powstanie warszawskie i plan "Burza"

Natalia Pilarska, klasa 7c

1) Najważniejsze daty: *01.09.1939r- początek II wojny światowej *03/04.01.1944r- plan "Burza" *01.08.1944r- wybuch powstania warszawskiego *02.10.1944r- zakończenie powstania warszawskiego *02.09.1945r- koniec II wojny światowej.

2) Słownictwo:

*alianci- (in. Narody Zjednoczone) to kraje, które wspólnie przeciwstawiały się blokowi Państw Osi (państwa należące do jednego obozu działań wojennych) *ZSRR- (Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich) historyczne państwo komunistyczne, będące na terenach dzisiejszej Rosji, stolicą była Moskwa *Armia Czerwona- siły zbrojne Rosji Radzieckiej *III Rzesza- nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami Adolfa Hitlera *Armia Krajowa- (in. Siły Zbrojne w Kraju) siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego w latach II wojny światowej *Szare Szeregi- kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP (Związek Harcerstwa Polskiego), w okresie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej *PKWN- (Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego) był to tymczasowy organ władzy wykonawczej na obszarach wyzwalanych przez Armię Radziecką spod okupacji niemieckiej, zdominowany przez komunistów *KG AK- (Kedyw, Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej)- dział organizacyjny Armii Krajowej zajmujący się przeprowadzaniem i organizacją akcji bojowych, zamachów, akcji sabotażowych oraz dywersyjnych.

3) Przyczyny powstania warszawskiego:

*chęć odegrania się na okupantach za wszystkie lata niewoli oraz tortur i nękania * zbliżająca się do Warszawy ofensywa radziecka *pokazanie Sowietom (Rosjanom), że Polacy są gotowi do walki i obrony ojczystego kraju pomimo wcześniejszych klęsk *powołanie PKWN.

4) Początek powstania warszawskiego:

*W powstaniu wzięło udział 36,5 tys. Polaków (ponad 2 razy więcej niż aktualnie hitlerowców w Warszawie), więc mieliśmy liczną przewagę nad okupantami. Problem był w tym, że ok. 3,5 tys. Polaków było uzbrojonych, a dostęp do broni i amunicji był ograniczony, ponieważ brakowało środków. Pomimo słabego wyposażenia, a przeważającej liczebności, Polacy postanowili podjąć walkę i wybuchło powstanie warszawskie. Przez pierwsze 4 dni Polska odnosiła pasmo sukcesów, dzięki powstańcom, którzy przemieszczali się wtedy kanałami, by z zaskoczenia atakować okupantów. Niestety po kilku dniach sukcesów, Niemcy zorientowali się o planie naszych walecznych i byli przygotowani na następne napady.

5) Postawa mocarstw wobec Powstania Warszawskiego:

*mocarstwa zachodnie, chciały wspomóc powstanie, w postaci zrzutów zaopatrzenia *postawa ZSRR była wrogo nastawiona do powstania, ponieważ Stalin widział w nim zagrożenia dla komunistycznych władz polskich.

6) Skutki powstania- pozytywne:

*pokazanie Niemcom, że pomimo niewystarczającej liczby amunicji oraz broni, Polacy dalej walczyli i bronili naród *żołnierze wykazali się niezwykłą odwagą, sprytem, a także patriotyzmem *udowodnienie Hitlerowi, że rodacy będą walczyć do ostatniego żołnierza *uświadomienie Sowietom, że nie poddamy im się bez walki i wysiłku *ukazanie okupantom, że jesteśmy gotowi do ochrony kraju oraz że stać nas na wszystko.

7) Główne dzielnice Warszawy, wykorzystywane jako szlaki komunikacyjne:

*Żoliborz *Praga Południa *Wola *Śródmieście (Północne i Południowe) *Mokotów *Ochota (jest pomiędzy Mokotowem, a Wolą, nie ma jej na mapie) *Stare miasto *Powiśle *Czerniaków.

8) Godzina "W" *Delegat Rządu na Kraj i Komendant AK wyznaczyli początek powstania na 1 sierpnia 1944r. na godzinę 17:00, nazywaną Godziną “W”.

9) Dowódcy polscy powstania warszawskiego:

*generał Tadeusz Komorowski „Bór” – komendant główny AK *generał Tadeusz Pełczyński „Grzegorz” – szef sztabu KG AK *generał Leopold Okulicki „Kobra” – I zastępca szefa sztabu KG AK *pułkownik Janusz Bokszczanin „Sęk” – II zastępca szefa sztabu KG AK; *pułkownik Antoni Sanojca „Kortum” – szef oddziału I (organizacyjnego); *pułkownik Kazimierz Iranek-Osmecki „Heller” – szef oddziału II (wywiadowczego); *pułkownik Józef Szostak „Filip” – szef oddziału III (operacyjnego); *pułkownik Kazimierz Pluta-Czachowski „Kuczaba” – szef oddziału V (łączność); *pułkownik Jan Rzepecki „Prezes” – szef oddziału VI (Biuro Informacji i Propagandy). *podpułkownik Aleksander Krzyżanowski “Wilk” - szef Okręgu Wilno AK *podpułkownik Jan Kiwerski „Oliwa” - szef Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK.

10) Skutki powstania- negatywne:

*nakaz Hitlera, by zrównać Warszawę z ziemią *zapanował powszechny głód *trafienie dużej ilości ludzi do obozów koncentracyjnych lub nakładanie na Polaków przymusowej pracy *niszczenie, burzenie oraz likwidowanie budynków, przez niemieckie oddziały *nastąpiła duża liczba strat w “zwyczajnych” ludziach, a także w żołnierzach i przywódcach

11) Zamiary planu “Burza”:

*plan "Burza" został opracowany przez Armię Krajową, miał on na celu powszechne powstanie w chwili największego osłabienia Niemiec *plan zakładał wybuch lokalnych powstań na tych obszarach, na które wkrótce miała wkroczyć Armia Czerwona *z planu powstania wyłączono początkowo Warszawę, ze względu na stacjonujący tam silny garnizon niemiecki.

12) Przebieg planu “Burza”:

* W lutym na Wołyniu 27, Wołyńska Dywizja Piechoty AK pod dowództwem pułkownika Jana Kiwerskiego, podjęła pierwsze walki. Wiosną razem z Armia Radziecką brała udział w ataku na Włodzimierz Wołyński. Części oddziałów po śmierci Kiwerskiego, udało się przedostać na Lubelszczyznę i tam kontynuowano działania. Przy dużym udziale AK zdobyto: Bełżec, Chełm, Dęblin, Lubartów i Lublin, a także Puławy.

13) Dlaczego plan “Burza” nie powiódł się pomimo zaakceptowania?

*nastąpiła zbyt szybka ofensywa Radziecka i plan mógł być zrealizowany tylko na wschodzie (czyli tereny Wileńszczyzny) * w lutym 1944r. plan zostaje zmodyfikowany, żołnierze AK walczą z Niemcami a po ich pokonaniu występują w roli gospodarza dla Armii Czerwonej * Armia Czerwona jednak wykorzystała ten fakt, do likwidacji Armii Krajowej * w lutym 1944r. następuje kolejna zmiana w planie: walka z Niemcami, ale po ich pokonaniu pozostanie w konspiracji.

14) Skutki planu “Burza”:

* aresztowania dowódców AK * rozbrajanie oddziałów AK * początkowe walki z Niemcami u boku Armii Czerwonej * decyzja o wybuchu powstania warszawskiego, podjęta przez gen.

Ciekawostka (1/4):

*W pierwszych dniach wybuchu powstania, harcerze z Szarych Szeregów utworzyli Pocztę Polową, aby móc się komunikować z bliskimi, którzy zostali w innej dzielnicy okupowanej Warszawy. W sierpniu sami harcerze dostarczyli ponad 166 tys. listów, które były poddane wojskowej cenzurze, każdy z listów mógł mieć max. 25 słów, a Poczta Polowa miała własne znaczki. Działał tam Jerzy Kasprzak, ps. Albatros, złapany na swoim zadaniu przez Niemców i przewieziony do siedziby gestapo przy Alei Szucha. Przy pomocy kolegów z organizacji, został on przebrany za dziewczynkę i uniknął rozstrzelenia, a po 2 dniach sam zdołał uciec i dalej wykonywał swoje zadanie na Poczcie Polowej.

Ciekawostka (2/4):

*Najbardziej tragicznym w skutkach obiektem przejętym przez Polaków był Schwerer Ladungsträger Borgward B IV (niemiecki ciężki nosiciel ładunków wybuchowych), poprzez obrzucenie maszyny butelkami z benzyną, zaczęła ona się palić, a niemiecki kierowca uciekł, Polacy zdążyli ugasić płomień, odebrać maszynę i odjechać, niedługo potem ponad 500 kg ładunków wybuchowych, ok. 18-19 tego samego dnia, wyparowało w eksplozji, a w wyniku wybuchu zginęło 300 osób, z czego udało się zidentyfikować 1/3. Cała sytuacja została wykonana pomimo braku zgody dowódcy.

Ciekawostka (3/4):

*najwyższy budynek przedwojennej Warszawy został zajęty przez powstańców i przez cały okres powstania warszawskiego widniała na nim flaga Polski, pod koniec sierpnia 1944r. pretrwał on trafienie z moździerza.

Ciekawostka (4/4):

*w powstaniu warszawskim ochotniczo brał udział August Agbola O’Brown, z pochodzenia nigeryjczyk, przed wojną był muzykiem jazzowym i grał w najlepszych klubach w Warszawie, postanowił wziąć udział w walce, ponieważ zżył się z krajem i chciał bronić miasta.

Dziękuje za obejrzenie!