Hobbit - lekcja 5 Niezwykły narrator

Temat:

"Ale ty, mam nadzieję, wszystko zrozumiałeś." Niezwykły narrator niezwykłej opowieści.

Na tej lekcji dowiecie się, jaki rodzaj narracji pojawia się w powieści i czym charakteryzuje się powieść fantasy.

Rodzaje narracji w utworze epickim: 1. Narrator trzecioosobowy, obiektywny, wszechwiedzący, nienależący do świata przedstawionego. 2. Narrator pierwszoosobowy, subiektywny, uczestnik wydarzeń.

Rodzaje narracji w utworach epickich

Narrator w powieści Tolkiena

Zastanów się i odowiedz na pytania:

1. W jaki sposób zaznacza swoją obecność?

2. Jak zaznacza obecność odbiorcy?

3. Jaka jest jego wiedza o świecie przedstawionym? Co o tym świadczy?

3. Jaka jest jego wiedza o świecie przedstawionym? Co o tym świadczy?

4. Co zapewnia mu tę wszechwiedzę?

5. W jaki sposób sugeruje, że opisywany świat i bohaterowie są mu bliscy?

6. Jak można nazwać narratora, który w taki właśnie sposób snuje opowieść?

Zapisz notatkę

Narrator w powieści Tolkiena: - wypowieda się w 1. osobie liczby pojedynczej, np. „żałuję, że z braku czasu nie mogę powtórzyć kilku opowieści”, „możecie mi wierzyć”; - stosuje zwroty do adresata w formie 2. osoby liczby pojedynczej i mnogiej, np. „wierzcie mi albo nie wierzcie”, „tymczasem opowiem wam”, „jeżeli jesteście ciekawi”, „uśmiałbyś się na widok”; – narrator jest wszechwiedzący, zna nie tylko obecną sytuację bohaterów, ale także ich przeszłość, wie, co czują i myślą, doskonale się orientuje w przestrzeni, którą pokonują, np. „wiele ścieżek prowadziło w góry i wiele przełęczy otwierało przez nie przejście, lecz większość tych dróg była tylko zwodniczą pułapką. Tam na nizinie – myślał Bilbo – trwa lato”; - podąża śladem bohaterów, np. „żałuję, że z braku czasu nie mogę wam powtórzyć chociaż kilku opowieści”; - opisywany świat i bohaterowie są mu bliscy, ponieważ używa wskazujących na to określeń, np. „nasi podróżni”; - narratora możemy nazwać gawędziarzem lub bajarzem.

Rola pieśni w utworze:

- zachęca do działania – pieśń krasnoludów, którzy gościli u Bilba, obudziła w nim pragnienie wyruszenia w świat i zdobycia skarbu („Gdy tak śpiewali, Bilbo poczuł, że budzi się w nim miłość do pięknych rzeczy [...]. Coś z dziedzictwa Tuków ocknęło się w hobbicie, zapragnął ruszyć w świat [...]”),

- charakteryzuje postaci, np. zdradza poczucie humoru elfów („wśród drzew wybuchł śpiew podobny do kaskad śmiechu”), prostactwo i agresywność goblinów („gobliny zaczęły straszliwą pieśń”),- dodaje otuchy i siły w trudnych chwilach – piosenka Bilba o pająkach („zebrał całą odwagę i zaśpiewał”), - towarzyszy pracy – elfy leśne śpiewają, zrzucając beczki w nurt rzeczny, krasnoludy – przy sprzątaniu ze stołu i myciu naczyń w czasie gościny u hobbita,

- towarzyszy biesiadowaniu – pieśń krasnoludów w czasie wizyty - poprawia nastrój – pieśń elfów w czasie oblężenia Samotnej Góry rozrzewniła nawet ukrywajace się w jej wnętrzu krasnoludy („A gdy melodia dotarła do uszu krasnoludów, rzekłbyś, powietrze pocieplało i zapachniało nikłą wonią leśnych kwiatów rozkwitających o wiośnie. [. . .] Wobec tego krasnoludy również pościągały harfy i inne instrumenty wyszukane w skarbcu, by muzyką rozchmurzyć wodza”), - wita gości – śpiewy elfów z doliny Rivendell („[...] Bilbo usłyszał elfy śpiewające wśród drzew, jak gdyby od pożegnania z nimi nie przerwały pieśni”).

"Hobbit" jest lekturą fantasy, oto jej najważniejsze cechy:

1. Główną i najważniejszą cechą powieści fantasy jest obecność magii. A z tym wiąże się występowanie magicznych przedmiotów i użytkowników czarów. 2. Miejsce akcji to zazwyczaj fikcyjny świat, wykreowany na potrzeby powieści. Często przypomina średniowiecze, zwłaszcza przez obecność władców i poddanych. Czasami miejsce to bywa połączone ze światem realnym. 3. Czas akcji, w przeciwieństwie do bajek, bywa dokładnie określony, ale według kalendarza obowiązującego w świecie przedstawionym utworu. 4. Ostatnia ważna cecha powieści fantasy to obecność specyficznych postaci, zaczerpniętych z bajek, mitów i legend, takich jak elfy, gryfy, krasnoludy, czarodzieje, centaury, trzygłowe psy, węże morskie, nimfy, pegazy itp.

Zadanie