Copy - Pan Tadeusz

Temat: Spowiedź księdza Robaka.

Z kim jest tu ksiądz Robak?

Zastanów się

Który moment utworu wyjaśnia nam całą sytuację Jacka Soplicy?

Spowiedź

Symbolika

- imię Robak -

znak pokory, uniżenia względem Boga i świata, chęć pokuty za popełnione grzechy,

- Moment śmierci Jacka:Właśnie już noc schodziła i przez niebo mleczne,Różowe, biegą pierwsze promyki słoneczne, Wpadły przez szyby jako strzały brylantowe, Odbiły się na łożu o chorego głowę I ubrały mu złotem oblicze i skronie, Że błyszczał jako święty w ognistej koronie. ( Pan Tadeusz, księga X, w. 897-902)

słońce oświetla głowę zmarłego, co przypomina aureolę - grzechy Jacka zostały odpuszczone, dostał się do nieba

Zapamiętaj!

- ekspiacja - pokuta,

- rehabilitacja - oczyszczenie z fałszywych zarzutów, przywrócenie dobrej opinii.

Życie księdza Robaka to forma ekspiacji za popełnione grzechy.

Na mszy została ogłoszona rehabilitacja Jacka Soplicy.

Zadanie

Wyobraź sobie, że jesteś adwokatem Jacka Soplicy. Napisz krótką mowę w jego obronie. Podaj minimum dwa argumenty świadczące o tym, że zasługuje na przebaczenie. Twoja praca powinna liczyć około 80 słów.

Lekcja 9

T: Muzyczna lekcja historii - koncert Jankiela na cymbałkach.

Historia w Panu Tadeuszu

- "historia szlachecka" - schyłek epoki szlacheckiej,

- tło wydarzeń: zabory, przygotowanie do powstania na Litwie, wojna Napoleona z Rosją,

- przeszłość bohaterów - patrioci, brali udział w wielu walkach (np. Jacek Soplica),

- obrazy w Soplicowie - nawiązanie do ważnych postaci i wydarzeń historycznych,

- muzyka.

Koncert Jankiela na cymbałkach - koncert nad koncertami (Księga XII, wersy 642-745)

Słuchamy do 9:12

Koncert nad koncertami

Wersy: 673 - 690

Konstytucja 3 maja

Wydarzenie:

Krótki opis wydarzenia (informacje z historii):

Uchwalona w 1791 roku jako pierwsza w Eurpie i druga na świecie. Znalazły się w niej m.in. zniesienie liberum veto, organiczenie demokracji szlacheckiej, zrównanie praw szlachty i mieczan, ochronę chłopców przez państwo. Spotkała się w wrogością części magnatów oraz Rosji.

Reakcje, przeżycia i uczucia słuchaczy:

radość, śpiew, taniec, zaduma, tęsknota

Koncert nad koncertami

Wersy: 691-702

Kofederacja targowicka

Wydarzenie:

Krótki opis wydarzenia (informacje z historii):

Spisek magnatów sprzymierzonych z cesarzową Rosji Katarzyną II zawiązany w 1792 roku przeciwko reformom wprowadzanym przez Sejm Czteroletni oraz Konstytucji 3 maja.

Reakcje, przeżycia i uczucia słuchaczy:

smutek, strach, rozpacz, zwątpienie

Koncert nad koncertami

Wersy: 704-713

Rzeź Pragi

Wydarzenie:

Ostatnia bitwa podczas powstania kościuszkowskiego. Mała miejsce w 1794 roku. Jej celem była obrona Warszawy. W jej wyniku wojska carskie dokonały masakry ludności cywilnej.

Krótki opis wydarzenia (informacje z historii):

Reakcje, przeżycia i uczucia słuchaczy:

przerażenie, płacz kobiet, wspomnienie okrucieństw wojennych

Koncert nad koncertami

Wersy: 714-735

Tułaczka żołnierzy po rozbiorach polski

Wydarzenie:

Krótki opis wydarzenia (informacje z historii):

Po trzecim rozbiorze polski (1795 r.) wielu ludzi musiało emigrować. Największą jej część stanowli żołnierze, którzy uciekali przed represjami po upadku insurekcji kościuszkowskiej.

Reakcje, przeżycia i uczucia słuchaczy:

smutek, zaduma nad losem polskich żołnierzy

Koncert nad koncertami

Wersy: 736-745

Powstanie Legionów Polskich i ich pieśni - późniejszego hymnu narodowego

Wydarzenie:

Krótki opis wydarzenia (informacje z historii):

Legiony Polskie zostały stworzone przez generała Jana Henryka Dąbrowskiego we Włoszech po upadku powstania kościuszkowskiego. Walczyły u boku Napoleona. Ich głównym celem była walka o niepodległość Polski.

Reakcje, przeżycia i uczucia słuchaczy:

ożywienie, radość, wzruszenie, nadzieja na odzyskanie wolności

Tekst pod lupą - środki artystyczne

taktem triumfalnym, zdradziecką strunę, nutę żałosną;

epitety-

porównania-

kilka strun jęczy, jak kilka much; fałszywy akord jak syk węża;

mistrz coraz takty nagli i tony natęża; melodyję zmąca;

metafory-

dźwięki radością oddychają, radością słuch poją; akord rozdąsany

ożywienia i uosobienia-

syk węża, pękła ze świstem struna złowróżąca, ciche, ledwie słyszalne brzęczenia

onomatopeje-

Do przemyślenia

Zwróć uwagę na reakcje słuchaczy podczas słuchania Mazurka Dąbrowskiego. Jakie reakcje i emocje współcześnie wzbudza hymn państwowy? Z czego to wynika? Co to mówi o współczesnych Polakach?

Lekcja 10

T: Pan Tadeusz jako epopeja.

Rodzaj i gatunek literacki

Pan Tadeusz, mimo tego że jest napisany wierszem, zaliczamy do epiki.

Reprezentuje on jeden z najstarszych gatunków literackich - epos, inaczej zwany epopeją.

Gatunek ten powstał już w starożytności. Do najważniejszych dzieł należących do niego zaliczymy Iliadę i Odyseję autorstwa Homera.

O eposach narodowych różnych krajów możesz przeczytać tutaj:

Cechy eposu

- utwór pisany wierszem;

- obszerny, wielowątkowy;

- rozpoczyna się inwokacją;

- dotyczy przełomowego wydarzenia dla danej społeczności;

- pojawia się odzwierciedlenie obyczajów epoki;

- zawiera elementy historyczne, a wydarzenia są przedstawione realistycznie;

- pojawia się bohater jednostkowy, którego losy wiążą się z losem narodu;

- ma bohatera zbiorowego;

-napisany poniosłym stylem;

- narrator jest wszechwiedzący.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Utwór pisany wierszem

Pan Tadeusz napisany jest trzynastozgłoskowcem (każdy wers ma równą liczbę sylab - jest ich 13)

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Obszerny, wielowątkowy utwór

Dzieło Mickiewicza podzielone jest na dwanaście ksiągi. Możemy w nim wyodrębnić kilka wątków: spór o zamek, historię Jacka Soplicy, wątek miłosny, zajazd na Soplicowo; przygotowywania księdza Robaka do powstania na Litwie.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Zawiera inwokację

Zwykle w eposach inwokacja była skierowana do bóstwa lub muzy z prośbą o natchnienie. W Panu Tadeuszu adresatami jest Litwa (Mickiewicz porównuje ją do zdrowia, tęskni za nią) i Matka Boska (którą prosi o duchowe przeniesienie do ojczyzny).

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Dotyczy przełomowego wydarzenia dla danej społeczności

Ważnym wydarzeniem historycznym które opisuje Mickiewicz, jest wyprawa Napoleona na Rosję. Polacy pokładali w tym wielkie nadzieje na odzyskanie wolności.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Pojawia się odzwierciedlenie obyczajów epoki

W Panu Tadeuszu opisane jest wiele tradycji i obyczajów szlacheckich, które przechodzą powoli do historii.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Zawiera elementy historyczne, a wydarzenia są przedstawione realistycznie

Autor odzwierciedla realia epoki, którą opisuje: strój bohaterów, styl życia, sposób mówienia.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Pojawia się bohater jednostkowy, którego losy wiążą się z losem narodu

Główny bohater - Jacek Soplica - pod postacią księdza Robaka próbuje zorganizować powstanie przeciwko Moskalom na Litwie, aby pomóc Napoleonowi i doprowadzić do wyzwolenia Polski.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Ma bohatera zbiorowego

Mickiewicz opisuje życie i zwyczaje zbiorowości - szlachty.

Cechy eposu w Panu Tadeuszu

Napisany podniosłym stylem

Styl, którego używa Mickiewicz, jest patetyczny, pełen wielu środków stylistycznych.

Podsumowanie

Stwórz krzyżówkę dotyczącą znajomości dzieła Mickiewicza - wymyśl pytania i zapisz odpowiedzi. Jej hasłem głównym musi być słowo epopeja.

Pan Tadeusz na egzaminie ósmoklasisty

Pan Tadeusz - wydania obcojęzyczne

Pan Tadeusz w popkulturze

Pan Tadeusz w popkulturze