ODNOSI ISHRANE

ODNOSI ISHRANE

Ivana Tišma 4-8

Odnosi ishrane

Svi organizmi teže da zadovolje dve najosnovnije potrebe :​ 1. Potreba za energijom​ 2. Potreba za hranjivim materijma

ENERGIJA

Energija je neophodna za:​ -obavljnje hemijskih procesa​ -održavanje strukture ćelija i organa ​-kretanje, razmnožavanje...

hranjive materije

Hranjive materije su osnovni materijal i gradivni blokovi za obnavljanje, održavanje i rast tela​. Bez obzira na izgled, miris i ukus sve što je organskog porekla predstavljaće izvor hrane za pojedine organizme.

PODELA ORGNIZAMA PREMA ULOZI:

PROIZVOĐAČI

POTROŠAČI

RAZLAGAČI

• Odnosi ishrane su u prirodi veoma precizno uređeni​

• Proizvođači, potrošači i razlagači su u biocenozi čvrsto povezani

proizvođači

-To su zelene biljke​ -Hrane se na račun hrane koju same stvaraju u procesu fotosinteze ​-Za svoje potrebe biljke koriste samo deo te hrane ​-Ostatak proizvedene hrane se deponuje u njihovim telima ​

potrošači

Životinje nisu sposobne da same stvaraju hranu kao biljke, zato su u stalnoj aktivnoj potrazi za njom. ​ Tokom evolucije različite vrste su specijalizovale različite oblike ishrane. ​ Biljojedi(samo biljke),​mesojedi(samo meso),​ svaštojedi(meso, biljke...),​detritojedi(raspadnutu ili polu raspadnutu hranu s tim da je ne razgrađuju na neorganska jedinjenja kao razlagači)​.

razlagači

Razlagači se hrane raspadnutim ili poluraspadnutim organizmima pri čemu organske materije razlažu na početna neorganska jedinjenja. ​ Saprotrofne gljive upijaju hranjive materije iz zemelje koje su nastale kao produkti raspadanja mrtvih organizama. Bakterije i drugi mikroorganizmi mogu biti saprotrofi i paraziti.

Odnosi u prirodi su fino uravnoteženi​. Organizmi love isključivo kada im je hrana neophodna i nikada neće istrebiti vrstu kojom se hrane jer bi u toj situaciji bili osuđeni na glad, a samim tim i na izumiranje.

trofički nivoi

#2

#1

#3

biljojedi

mesojedi

biljke

Masa i zastupljenost u ekosistemu opadaju od biljaka prema mesojedima.

TROFIČKI NIVOI su lanci i mreže ishrane. Od proizvođača polaze serije potrošača koje predstavljaju lance ishrane tj. trofičke lance.​ U lancima svaku kariku čine pojedini članovi biocenoze.

Timeline I-a

Postoje dva tipa lanaca ishrane (zato što biljke mogu biti pojedene ili kao živa bića ili kao uginuli organizmi )​.

-Lanci nikada nisu izolovani jedni od drugih​-Oni su međusobno isprepletani u mreže ishrane

vrste lanaca ishrane

detritovorni lanci ishrane

herbivorni lanci ishrane

V.S.

hrane se uginulim(polutrulim ili trulim biljkama)

hrane se živim biljkama

piramide ishrane

Grafički prikaz odnosa mase i brojnosti biljaka, mesojeda i biljojeda u ekosistemu predstavlja piramidu ishrane. ​ Razlikujemo priramidu biomase, energije i brojnosti​

piramida brojnosti

piramida energije

piramida biomase

PIRAMIDA BROJNOSTI

-Dijagram u kome su prikazane brojnosti svih organizama koji pripadaju različitim trofičkim nivoima. -Informacije za ovu vrstu piramide se mogu relativno lako i brzo prikupiti bez uništavanja samih članova biocenoze.

PIRAMIDA BIOMASE

-Dijagram u kome su prikazani podaci o biomasi svih organizama koji pripadaju različitimtrofičkim nivoima. -Za izradu ovog dijagrama potrebno je prikupiti informacije o težini biljaka i životinja. -Nakon toga se vrši procena njihove biomase na različitim trofičkim nivoima. -Ovi podaci u kombinaciji sa podacima brojnosti nam mogu ukazati na stanje u kom se neki ekosistem nalazi. -Stabilni ekosistemi imaju široku osnovu piramide, a piramida se ka vrhu sužava. -Narušeni ekosistemi imaju priamidu sužene osnove dok se vrh piramide širi.

PIRAMIDA ENERGIJE

-Dijagram u kome su prikazani podaci o ukupnoj količini energije u telima svih organizama koji pripadaju različitim trofičkim nivoima. -Prikupljanje informacija za ovu vrstu piramide je najkomplikovanije. -Potrebno je odrediti koliko se energije nalazi na kom trofičkom nivou.

kruženje materije u prirodi

Kruženje materije započinje biljkama koje stavaraju organska jedinjenja iz neorganskih i ugradjuju ih u svoja tela. Sledeći korak u kruženju materije predstavlja ugrađivanje materije iz biljaka u biljojede koji se njima hrane. Kada biljojeda pojede neki mesojed hranjive materije nastavljaju svoj put kruženja i ugrađuju se u telo mesojeda. Kao poslednja etapa kruženja je uginuće jedinke koja počinje da se raspada. Organske materije prodiru u zemlju odakle ih saprotrofi koriste u svojoj ishrani i razlažu na početna neorganska jedinjenja čime se završava jedan ciklus i započinje novi.

produktivnost

Na svakom trofičkom nivou nagomilava se određena količina organske materije u kojoj se nalazi određena količina hemijske energije. Mera akumulirane materije i energije na svakom trofičkom nivou predstavlja produktivnost trofičkog nivoa ili čitavog ekosistema. Ona se izražava u kJ/m² u toku godine.

Tipovi produkcije:

1.Primarna produkcija -Biljke u procesu fotosinteze formiraju osnovna organska jedinjenja koja sadrže određenu količinu akumulirane hemijske energije. Ukupna količina organske materije koju u ekosistemu formiraju zelene biljke predstavlja bruto primarnu produciju. Deo te energije biva utrošen za potrebe samih biljaka, a preostali deo predstavlja neto primarnu produkciju.

2. Sekundarna produkcija -Na višim trofičkim nivoima dolazi do nastanka novih organskih jedinjenjaproteina i lipida) samim tim i nagomilavanja nove količine energije kroz razne biološke procese tih organizama. 3.Ukupna produkcija ekosistema je zbir primarne i sekundarne produkcije.

hvala na pažnji