SZKODNIKI

Szkodniki pól uprawnych

Czym są szkodniki?

Szkodniki są to roślinożerne organizmy zwierzęce, których działalność (odżywianie) powoduje uszkodzenia roślin i produktów roślinnych.

Szkodniki powszechnie występują na roślinach uprawnych oraz w magazynach, powodującszkody ilościowe i jakościowe płodów roślinnych (straty bezpośrednie). Są one również odpowiedzialne za straty pośrednie, ponieważ przenoszą choroby wirusowe, bakteryjne i grzybowe.Szkodniki żerują i uszkadzają następujące części roślin:- podziemne (korzenie, cebule, bulwy, kłącza)- nadziemne pędy roślin zielonych, krzewów i pnie drzew- liście- owoce - nasiona

Grupy szkodników

Do głównych szkodników upraw należą:

• nicienie i pajęczaki

• owady

• ślimaki
• ptaki
• gryzonie

NICIENIE i PAJĘCZAKI

• szpeciel - ślina szpecieli zawiera substancje powodujące u roślin odbarwienia lub deformacje liści, a także powstawanie wyrośli

• rozkruszek mączny - powoduje pogorszenie jakości przechowywanych produktów głównie ziarna i nasion

• mątwik ziemniaczany - odżywia się sokami roślinnymi w korzeniach oraz powoduje zaburzenia w transporcie substancji odżywczych w roślinie

• przędziorek - na skutek wysysania soków roślinnych powoduje zahamowanie wzrostu roślin i zmniejszenie powierzchni liści. Pod wpływem jego żerowania powstają różne zniekształcenia na liściach

OWADY

• turkuć podjadek - podgryza korzenie, bulwy i kłącza - dlatego nazywany jest "podjadkiem".

• wołek zbożowy - larwa wołka rozwija się w ziarnie żyta, pszenicy, owsa, jęczmienia, ryżu czy kukurydzy. Niszczą zapasy magazynowe.

• mszyca - żeruje na młodych pędach, na liściach lub pąkach kwiatowych. Zaatakowane rośliny więdną lub deformują się, a w skrajnych przypadkach zamierają całe rośliny.

• bielinek kapustnik - pięknie wyglądające gąsienice motyli potrafią wygryźć całą blaszkę liściową, pozostawiając na niej tylko nerwy. Żerują na kapuście, kalafiorach, brokułach, rzodkwi, kalarepie.

• stonka ziemniaczana - chrząszcze oraz larwy wygryzając dziury w liściach lub ogołacając roślinę z liści, pozbawiają rośliny możliwości odżywiania.

• skrzypionka zbożowa - larwy odżywiają się tkanką roślin, zjadając wzdłuż nerwów liści i źdźbeł. Efektem ich żerowania są podłużne białe plamy.

ŚLIMAKI

• Ślimaki z muszlą – m.in. ślimak winniczek , ślimak ogrodowy, ślimak gajowy, zaroślarka pospolita, ślimak zaroślowy i ślimak kosmaty mogą lokalnie powodować uszkodzenia roślin, jednak nie stanowią większego zagrożenia w ogrodzie.

• Ślimaki nagie, a w szczególności śliniki (Arion), pomrowy (Lehmannia) i pomrowiki (Deroceras) są odpowiedzialne za większość szkód powodowanych w ogrodzie. Te szkodniki roślin początkowo żerują po obu stronach blaszki liściowej zeskrobując tkanki roślinne, następnie wygryzają nieregularne otwory, potem zjadają nerwy i łodygi aż doprowadzają do zniszczenia całych roślin.

PTAKI

Mogą powodować szkody na polach lub w sadach, np. zjadając kiełkujące nasiona, młode wschodzące rośliny czy dojrzewające owoce. Ptaki wyrządzające znaczne szkody to m.in.: sikory, wróble, gołębie, sroki, szpaki, gawrony.

GRYZONIE

Są to ssaki żerujące zarówno na polach wśród roślin uprawnych, jak i w magazynach. W polu ich szkodliwość polega na zjadaniu roślin i ziarna zbóż oraz podgryzaniu korzeni różnych roślin (ziemniak, burak, marchew), w magazynach zaś niszczą przechowywane produkty żywnościowe. Ponadto gryzonie są nosicielami zarazków powodujących choroby zakaźne człowieka (np. szczury)

Dziękuję za uwagę

opracował: Krzysztof Stańdo