Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Geografia projekt semsetralny

Mila

Created on April 11, 2021

Milena Charynek

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Modern Presentation

Terrazzo Presentation

Colorful Presentation

Modular Structure Presentation

Chromatic Presentation

City Presentation

News Presentation

Transcript

Starzejące się społeczeństwo

Piramida wieku i płci - czym to jest i jak to rozumieć?

Starzejące się społeczeństwo

Piramida wieku i płci - czym to jest i jak to rozumieć?

1. Wyjaśnienie pojęć 2. Przykłady i wyróżnienia 3. Sytuacja Polski 4. Potencjalne konsekwencje 5. Niebezpieczeństwa starzejącego się społeczeństwa 6. Przykłady reakcji na starzejące się społeczeństwo 7. Podsumowanie 8. Źródła i podziękowania

Wyjaśnienie pojęć

Starzenie się - jest to proces polegający na postępowej przemianie komórek i narządów, czego ostatecznym skutkiem jest śmierć. U człowieka proces ten wiąże się z postępującym osłabieniem organizmu przez co mamy obniżoną przemianę materii, mniej siły czy gorszą pamięć.

Społeczeństwo - to jedno z podstawowych kategorii określających grupę ludzi jednak pozbawiona jednolitego znaczenia. Zazwyczaj używa się tego terminu aby określić daną grupę, np. mieszkańców pewnego kraju lub jego obszaru.

Na podstawie definicji z https://encyklopedia.pwn.pl/

Problem starzejącego się społeczeństwa to wpływ procesu starzenia się na społeczeństwo lub daną jego część. W szczególności dotyczy to podziału społeczeństwa na określone grupy ze względu na wiek, wpływów pomiędzy tymi grupami, oraz zmian wśród tych grup na przestrzeni lat. W starzejącym się społeczeństwie ubywa młodych ludzi i wzrasta ilość starszych.

Wykres wieku i płci przypomina piramidę gdy rozwija się społeczeństwo. W niektórych krajach takich jak Chiny czy USA wykres ten nie przedstawia już piramidy, a przykładowo w krajach Afrykańskich wciąż mamy do czynienia z rozwijającym się społeczeństwem przez co żyje tam dużo ludzi młodych i mało ludzi starszych.

Afryka 2020

Chiny 2020

Wykres wieku i płci na całym świecie na przełomie XX i XXI w.

1950

2020

1985

Na powyższych obrazkach widać zmianę piramidy wieku i płci na świecie. Można łatwo zauważyć jak społeczeństwo się starzeje i zmienia.

Osoby w wieku przedprodukcyjnym - są to zazwyczaj osoby od 0 do 18 lat czyli dzieci oraz nastolatkowie którzy jeszcze zazwyczaj nie pracują.

Osoby w wieku produkcyjnym - są to ludzie którzy mają pracę lub mogą podjąć zatrudnienie, zwykle od 18 roku życia do np wieku emerytalnego. W Polsce jest to około 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn.

Osoby w wieku poprodukcyjnym - są to osoby starsze, często niepodejmujące już zatrudnienia, w tym na przykład osoby pobierające emerytury. Z racji wieku osoby te mogą wymagać wsparcia i pomocy, w tym na przykład ze strony młodszej części rodziny lub państwa. W wyniku procesu starzenia się społeczeństwa, tej grupy przybywa najliczniej, a pozostałych ubywa.

Przyrost i spadek liczby osób w danym wieku w roku 2019 ( w tysiącach ): 18-44 -214,5 45-59/64 -29,3 60/65 lat i więcej +202,0

Źródło :Narodowy spis powszechny ludności i mieszkań 2021 GUS

Stan i struktura ludności według wieku w latach 1989-2019 GUS

Przykłady i wyróżnienia

Na przykładzie Chin widać jak polityka jednego dziecka wprowadzona w roku 1977 doprowadziła do zmiany społeczeństwa rozwijającego się w starzejące. Na dole piramidy widać, że w kolejnych pokoleniach jest mniej dzieci niż w poprzednich czasach.

Chiny 1976

Chiny 1983

Przykładem kraju w których istnieje bardzo intensywny przypadek starzenia się społeczeństwa jest Japonia. Według wyliczeń z 2014 roku około 33% populacji było w wieku powyżej 60 lat. Jest to powiązane między innymi z dostępem do medycyny, wysokim standardem życia, co przekłada się na średnią długość życia około 84 lat, gdy w Polsce wynosi ona około 77 lat.

Japonia 2014

Japonia 1980

Rosja 2020

Na niektórych wykresach widać bardzo wyraźnie jak wydarzenia historyczne wpłynęły na stan piramidy wieku i płci w danym kraju. Na przykładzie Rosji widać znaczącą różnicę w ilości kobiet w stosunku do mężczyzn w wieku starszym. Wynika to z konsekwencji strat wojennych w wyniku II wojny światowej, gdzie pobór wojskowy zwykle dotyczył w pierwszej kolejności mężczyzn.

Stytuacja Polski

Zaznaczone miejsca na wykresie pokazują jak pewne wydarzenia historyczne wyłynęły na wzrost i spadek populacji. Na czubku piramidy widać efekty między innymi II wojny światowej, gdzie po jej zakończeniu nastąpił znaczący przyrost ludności. Podobnie widać spadek w okresie PRL i wzrost ku jego schyłkowi.

Stytuacja Polski

Punkt zaznaczony przedstawia główne źródło problemu starzejącego się społeczeństwa. W stosunku do lat poprzednich, jest coraz mniej dzieci i młodzieży. Istnieje wiele tego przyczyn, w tym prawdopodobnie wzrost liczby osób posiadających wyższe wykształcenie. Wiele osób poświęca czas na karierę i edukację, gdzie założenie rodziny jest widziane jako wyzwanie.

Wedle danych z 2017 roku około 33% kobiet i 30% mężczyzn ma wyższe wykształcenie, co jest znacząco wyższe w stosunku do poprzednich lat.

Nowoczesne czasy przynoszą za sobą wiele zmian. Oprócz większej ilości osób wykształconych mamy również wydłużającą się średnią długość życia. Przybywa ludności w gęsto zabudowanych miastach, gdzie może być trudniej zabezpieczyć miejsca i powierzchni dla dużej rodziny.

Wśród najbardziej znaczących potencjalnych konsekwencji starzejącego się społeczeństwa są:

1. Wzrost liczby osób starszych 2. Obciążenie demograficzne 3. Zwolnienie gospodarcze

Liczba osób starszych powiększa się, a ludzi młodszych pomniejsza. Osoby w wieku poprodukcyjnym mają swoje wymagania i oczekiwania, którym będzie trzeba sprostać i odpowiednio dostosować społeczeństwo oraz rzeczywistość. Prawdopodobnie wzrosną oczekiwania dotyczące dostępu i jakości służby zdrowia, świadczeń emerytalnych i usług na rzecz osób starszych.

Jedną z konswkwencji starzejącego się społeczeństwa jest wzrost współczynnika obciążenia demograficznego. Współczynnik ten odnosi się do ludzi, którzy mogą lub zwykle wymagają pomocy i opieki, a ludzi, którzy mogą im to zapewnić. Prawdopodobnym jest, że wysoka wartość tego współczynnika będzie wiązała się z problemem dostępu do pomocy, w szczególności dla osób starszych w przyszłości.

Spadek ilości osób w wieku produkcyjnym może doprowadzić do zwolnienia gospodarczego. Przykładowo, w związku z ujemnym przyrostem naturalnym, w perspektywie czasu dojdzie do zmniejszenia populacji, a co za tym idzie ilości podatników. W społeczeństwie w którym coraz większą rolę będą odgrywały osoby starsze obecne rozwiązania i systemy mogą się nie sprawdzić. Przebudowa rynku i gospodarki to trudny i długotrwały proces, co w ostatnim czasie można zauważyć po na przykład efektach pandemii. Bez odpowiednich działań i planów, oprócz spowolnienia może dojść do również dużo bardziej poważnych konsekwencji.

Niebezpieczeństwa starzejącego się społeczeństwa

1. Kryzys gospodarczy - niekontrolowane spowolnienie gospodarcze może doprowadzić do poważniejszego załamania się rynku i gospodarki, co jest bardzo niebezpieczne dla stabilności i dobrobytu w państwie. 2. Spadek populacji - ujemny przyrost naturalny, w szczególności w razie braku dostatecznej imigracji, może doprowadzić do spadku populacji oraz wymierania mniejszości narodowych i etnicznych. 3. Niepokoje społeczne - w przypadku braku poczucia stabilności i zabezpieczenia na przyszłość, w społeczeństwie mogą pojawiać się niebezpieczne tendencję, na przykład nacjonalizm, masowe emigracje, etc.

Przykłady reakcji na starzejące się społeczeństwo

W Polsce jedną z metod poradzenia sobie z tą sytuacją było znane nam wszystkim 500+. Polegało ono na wspieraniu rodzin, które wychowały dziecko. Za każde jedno dziecko przyznawane było świadczenie.

Trudno ocenić skuteczność tego projektu, gdzie jeżeli wierzyć statystykom w 2016 roku było około 10,3 narodzin żywych na 1000 osób, a obecnie jest to około 7,8.

Bykowe - był to rodzaj podatku płaconego w przeszłości w Polsce (1946 - 1973) przez osoby bezdzietne, nieżonate i niezamężne, powyżej 21, a później powyżej 25 roku życia. Z jednej strony, mogło to działać motywująco dla zajścia w związek lub założenia rodziny, co może przeciwdziałać starzeniu się społeczeństwa. Z drugiej strony, jest to bardzo poważna ingerencja Państwa w prywatną i intymną część życia obywateli, co nie zawsze musi spotkać się z aprobatą społeczeństwa.

Jako inny przykład warto wpomnieć o znanej na całym świecie "Polityce jednego dziecka". Zasada ta panowała w Chinach od roku 1977 do 2015. Celem jej było ograniczenie przyrostu naturalnego Chińczyków, dla zachowania ładu i dostatku zasobów (np jedzenia) przy rozbudowie państwa. W rezultacie z czasem, dzieci było coraz mniej.

Niestety, ale zasada ta źle wpłynęła na sytuację wielu Chińczyków. Między innymi ze względów kulturowych, rodziny skłaniały się do starania się o chłopców lub ukrywały urodzenia córek. Obecnie jest przez to wiele więcej chłopców niż dziewczynek, w związku z czym pojawiają się problemy z dobieraniem się w pary i zakładaniem rodziny.

Podsumowanie

Problem starzejącego się społeczeństwa dotyka obecie już całego świata, w szczególności krajów rozwiniętych, w tym między innymi Polskę. Jest to skomplikowane zjawisko, na które składa się bardzo wiele czynników, oraz przekłada się ono na daleko idące zmiany w polityce, społecznościach, kulturach i gospodarce. Dzięki danym statystycznym, i ułatwiającym ich zrozumienie piramidom wieku i płci, możemy bacznie obserwować to zjawisko i starać się je zrozumieć, a nawet potencjalnie okiełznać. Na całym świecie podejmowane są różne tego próby, ale wciąż musimy szukać nowych i lepszych rozwiązań. Problem starzejącego się społeczeństwa to problem niepewnej przyszłości, o którą musimy zadbać już teraz, chociażby poprzez pomoc naszych najmłodszym oraz naszym najstarszym.

Źródła

Obrazy i wykresy

Obraz z 1 strony - https://www.biospace.com/article/results-of-the-longest-running-longevity-study/ Wykres ze slajdu 4, 12 i 13 - Piramida pochodzi z - Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2020 r. Stan w dniu 30 czerwca - GUS Piramidy slajd 5, 6, 10 i 11- https://www.populationpyramid.net/ Wykresy slajd 14 - Narodowy spis powrzechny ludności i mieszkać 2021 - 1 kwietnia - 30 września - GUS Zdjęcie Andrása - https://thenextweb.com/news/hide-pain-harold-meme-decade Fotografia slajd 17 i 18 - https://stat.gov.pl/podstawowe-dane/ Ślimak - https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Alimaki Zdjęcie slajd 20 - https://www.komorniki.pl/asp/pl_mobile.asp?typ=14&menu=8&strona=1

Źródła

Dane

Slajd 3 - https://enelsenior.pl/pl/artykuly/na-czym-polega-proces-starzenia-sie https://sjp.pwn.pl/ Slajd 7 - https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/863,pojecie.html https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/861,pojecie.html Slajd 8 - https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3947,pojecie.html Biuletyn statystyczny GUS - pdf Slajd 10 - http://www.stat.go.jp/english/data/nenkan/1431-02.html Slajd 11 - https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Slajd 14 i 13 - Narodowy spis powszechny ludności i mieszkań 2021 GUS Slajd 16, 17 i 18 - https://www.praca.pl/poradniki/rynek-pracy/starzenie-sie-spoleczenstwa-skutki,przyczyny_pr-676.html https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-stan-w-dniu-30-06-2020,6,28.html https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/informacje-o-sytuacji-spoleczno-gospodarczej/biuletyn-statystyczny-nr-22021,4,109.html Slajd 20, 21 i 22 -https://www.gov.pl/web/rodzina/rodzina-500-plus Art. 20 Dekretu z dnia 26 października 1950 roku o podatku dochodowym (Dz.U. z 1957 r. nr 7, poz. 26) https://www.investopedia.com/articles/investing/120114/understanding-chinas-one-child-policy.asp

Dziękuję za uwagę

Prezentacja stworzona przez - Milena Charynek z klasy 8B