klasa VII muzyka XX wieku

Temat do zapisania w zeszycie: Z dziejów muzyki XX wieku. Reprezentanci muzyki awangardowej.

Podręcznik strona 132-138

Posłuchaj i naucz się pierwszej zwrotki i refrenu (podr. str. 132)

Awangarda – zespół tendencji i kierunków w sztuce XX wieku odrzucający dotychczasowe style, tworzący własny świat, nienaśladujący rzeczywistości, szukający odrębnego języka wyrazu ze skłonnością do eksperymentu.

XX wiek charakteryzował się jednoczesnym sprzeciwem wobec tradycji, jak i jej kontynuacją. Był poszukiwaniem nowości, łamaniem zasad, tworzeniem wbrew obowiązującym dotąd klasycznym zasadom harmonii. Nie porzucono jednak wszystkiego – wciąż tworzono znane z poprzednich epok gatunki. Wiek XX obfitował w różne style, negujące założenia poprzednich epok lub przepracowujące je.

• Muzyka XX w. przyniosła także wykorzystanie dźwięków pozamuzycznych (np. maszyny, odgłosy miasta, natury) oraz środków rejestrujących, np. magnetofonów, które traktowane były na równi z innymi instrumentami. • Zaczęto z czasem także polegać na przypadku - braku ścisłego przewidywania przez kompozytora tego, co ma po sobie następować.

• Do najbardziej awangardowych pomysłów należało także wysunięcie na pierwszy plan faktury dzieła i barwy poprzez rezygnację z melodii i harmonii w tradycyjnym znaczeniu. Takie środki zastosowane są na przykład w twórczości K. Pendereckiego, który sprawił, że słuchacz przestaje odbierać harmonię, a zaczyna zwracać uwagę na barwę. • Lata 60. przyniosły z kolei minimalizm, który opiera się na zredukowanym do minimum materiałowi – może to być nawet jeden akord, lub pojedynczy dźwięk.

Krzysztof Penderecki (1933-2020)- słynny polski kompozytor. Uznawany jest za mistrza muzyki sakralnej (kościelnej), ale również awangardowej XX w. Jego twórczość była wielokrotnie doceniana i znana jest na całym świecie..

Wysłuchaj: Tren - Ofiarom Hiroszimy (1960)

Jest to kompozycja muzyczna na 52 instrumenty smyczkowe skomponowana w 1960 r. Utwór poświęcony jest mieszkańcom Hiroszimy zabitym i rannym podczas pierwszego użycia broni atomowej w czasie wojny. Nie ilustruje on tragedii Hiroszimy, lecz jest dedykowany tym ofiarom.

John Cage (1912-1992) – amerykański kompozytor muzyki współczesnej. Badał granice muzyki i stworzył pierwszą kompozycję, w której wykorzystane zostały nagrane dźwięki niemuzyczne.

Jest to utwór muzyczny na dowolny instrument, skomponowany wyłącznie z samych pauz. Przez cały czas trwania utworu nie zostaje zagrany ani jeden dźwięk ze strony wykonawcy. Utwór ten często opisywany jest jako cztery i pół minuty ciszy, co odpowiada przybliżonemu czasowi trwania kompozycji. Cage w 433 odkrył ciszę dla świata muzyki, co zostało ocenione jako rewolucja estetyczna o epokowym znaczeniu.

ARNOLG SCHOENBERG (1862-1918) - francuski kompozytor. "ojciec muzyki XX w .", który dążył do swobody ekspresji muzycznej (impresjonizm), uchwycenia wrażeń, jakie w muzyku budzą dźwięki i szepty przyrody oraz inne brzmienia otaczającego go świata, jak plusk kropel deszczu czy atmosfera zabawy.

CLAUDE DEBUSSY (1874-1951) - austriacki kompozytor, który zasłynął głównie jako twórca rewolucyjnej techniki kompozytorskiej nazywanej dodekafonią. eksperymentował z odchodzeniem od tonalności dur-moll -zastąpił tradycyjną tonalność. Zamiast 7-dźwiękowych skal durowych i molowych zaproponował zastosowanie 12-dźwiękowej serii.

BOGUSŁAW SCHAEFFER Symfonia na taśmie to utwór skomponowany na materiale elektronicznym, z minimalnym dodatkiem żywego dźwięku. Był to pierwszy taki krok w dziejach muzyki elektronicznej, dlatego Schaeffer nazywany jest ojcem nowej muzyki polskiej.

KAROL SZYMANOWSKI Jego przesycona emocjami muzyka stanowi pomost łączący spuściznę Fryderyka Chopina z polską muzyką współczesną, Balet Harnasie jest jakby mitologicznym uogólnieniem góralszczyzny. To trudna w odbiorze pantomima, którą trudno sklasyfikować.

IGOR STRAWIŃSKI Dokonał pojednania muzyki współczesnej z różnymi tradycjami muzycznymi przeszłości w nurcie stylistycznym nazywanym neoklasycyzmem. Balet- Święto wiosny był uwielbieniem brutalnego, barbarzyńskiego rytmu, pierwotnego i rytualnego. Dziki, energiczny taniec nie miał wiele wspólnego z delikatną formą dotychczasowego kanonu baletowego.

Muzyka współczesna jest muzyką naszych czasów, powstaje na naszych oczach, pozwalając nam być świadkiem nowych odkryć, nurtów i rozwiązań.

Dziękuje za uwagę, Alicja Lewczuk