Malarstwo impresjonizmu i symbolizmu. kl 6

Malarstwo impresjonizmu i symbolizmu

Impresjonizm

Impresjonizm – prąd w malarstwie francuskim u schyłku XIX wieku – nie dąży do zgłębiania metafizycznych idei, nie próbuje podejmować wielkich tematów historycznych czy egzystencjalnych, a przeciwnie: skupia się na powierzchowności, ulotności chwili codziennej, danego nastroju, widoku, czyni kolor i formę autonomicznymi składnikami obrazu, a przy tym udowadnia subiektywność i relatywność ludzkiej percepcji.

Malarze impresjoniści często malowali ludzi w ruchu, w trakcie zabawy lub wypoczynku, przedstawiali w serii obrazów wygląd danego miejsca w różnym czasie – przy odmiennym oświetleniu. Ważnym motywem ich dzieł była natura, jako jedni z pierwszych malowali w plenerze. Ich malarstwo przedstawiało przede wszystkim pozytywne, jasne strony życia. Chętnie stosowaną techniką malarską impresjonistów był dywizjonizm – nakładanie tuż obok siebie plam czystego koloru tak, iż z pewnej odległości zlewały się, tworząc barwy uzupełniające. Cienie malowali za pomocą zmieszanych kolorów podstawowych, bez użycia czerni.

Nie można jednak mówić o jednej technice czy metodzie twórczej impresjonistów. Każdy z nich zachowywał pełną swobodę twórczą i możliwość indywidualnych poszukiwań najlepszych sposobów realizacji własnych idei malarskich, a stowarzyszenie, które założyli, miało na celu jedynie wzajemne wsparcie w grupie zaprzyjaźnionych artystów przy organizacji wystaw i docieraniu ze swą twórczością do szerokiej publiczności.

Zainteresowanie światłem i malarskimi technikami służącymi odzwierciedlaniu go w obrazach inspirowało wielu wybitnych następców impresjonistów, takich jak Vincent van Gogh czy Paul Gauguin, który wiele zawdzięczał swej znajomości z Camillem Pissarro, mimo że w późniejszej twórczości był kojarzony z nurtami fowizmu, nabizmu oraz symbolizmu. Impresjonizm pozostawił jednak trwały ślad nie tylko w malarstwie, ale też literaturze (Marcel Proust) i muzyce (Claude Debussy).

Zresztą ówczesne środowisko artystyczne Paryża było powiązane całą siecią znajomości, przyjaźni i – wzajemnych inspiracji. Z Gauguinem przyjaźniło się wielu twórców działających w Paryżu, także… Stanisław Wyspiański, który korzystał nawet ze współwynajmu paryskiej pracowni Gauguina podczas swych studiów malarstwa. Twórczość Wyspiańskiego wpisuje się w nurt symbolizmu, za którego reprezentantów uważa się w malarstwie – oprócz nabistów – takich twórców, jak m.in.: Gustave Moreau, Pierre Puvis de Chavannes, Odilon Redon czy Arnold Böcklin.

Gustave Moreau, „Orfeusz”, 1865 r., Muzeum Orsay, Paryż, wikipedia.org, Domena publiczna

Symboliści

Symboliści, w odróżnieniu od impresjonistów, pragnęli w swej twórczości zgłębiać ogólnoludzkie, ważkie problemy, sięgali do świata przeżyć, interesowały ich treści metafizyczne, dostępne jedynie poznaniu pozaracjonalnemu – przez intuicję, emocje, sen, podświadomość. Podstawowym środkiem wyrazu był dla nich symbol, a sztukę pojmowali jako swoisty język abstrakcyjnych znaków komunikujących o najgłębszych przeżyciach i emocjach artysty. Dlatego właśnie dla malarzy symbolistów obraz stanowił nieuwarunkowany ograniczeniami widzialnego świata, autonomiczny byt, który nie musi odnosić się do niczego poza subiektywnością jego twórcy, a kolor i forma były przez nich rozumiane jako wizualne ekwiwalenty myśli i wrażeń.

Świat poznawany zmysłami był wszak według nich złudą skrywającą prawdziwy, idealny świat, którego zmysłami i rozumem nie można zinterpretować, nie da się go opisać za pomocą zwykłego języka, może to zrobić tylko symbol. Symbolizm najsilniej zarysował się w literaturze i poezji francuskiej, w twórczości poetów przeklętych: Arthura Rimbauda, Paula Verlaine’a czy Stéphane’a Mallarmégo – którzy za swego ideowego przywódcę (podobnie zresztą, jak to czynili malarze impresjoniści) uważali Charles’a Baudelaire’a. Belgijskim twórcą z nurtu symbolizmu był Maurice Maeterlinck, a w Polsce za przedstawicieli tego kierunku są uważani Bolesław Leśmian, Leopold Staff czy Stanisław Wyspiański.

Impresjonizm- nazwa

Nazwa impresjonizm, pierwotnie pejoratywne określenie, kąśliwa etykietka nadana przez krytyka, ostatecznie została zaakceptowana przez malarzy, których dotyczyła, natomiast zupełnie inna jest geneza nazwy drugiego silnego prądu artystycznego panującego we Francji i Belgii u schyłku XIX w., jakim jest symbolizm.

Po raz pierwszy termin ten pojawił się w tytule pierwszego manifestu programowego młodych poetów francuskich, gdy jesienią 1886 r. na łamach paryskiego dziennika Le Figaro Jean Moréas opublikował artykuł Le Symbolisme, nazywając tak nurt twórczości poetyckiej, która przezwyciężała pozostałości romantyzmu i dążenia parnasizmu. Dalsze elementy programu zostały zawarte w tekstach Paula Verlaine’a, Stéphane’a Mallarmé’a, a także w czterech wydaniach pisma Le Symboliste, założonego w 1886 r. przez poetę Gustava Kahna.

Zapisz do zeszytu:

Impresjonizm – prąd w malarstwie francuskim u schyłku XIX wieku -skupia się na powierzchowności, ulotności chwili codziennej, danego nastroju, widoku. Impresjoniści często malowali ludzi w ruchu, w trakcie zabawy lub wypoczynku. Symboliści - dla nich podstawowym środkiem wyrazu był symbol, a sztukę pojmowali jako swoisty język abstrakcyjnych znaków komunikujących o najgłębszych przeżyciach i emocjach artysty.

Dziękuję za uwagę :)