Zawał serca

Zawał serca

Oliwia Szymura

Definicja zawału serca

Zawał serca następuje w momencie zamknięcia naczynia krwionośnego w sercu, przez co dopływ krwi jest przerwany i do mięśnia nie dociera tlen. Powoduje to martwicę odciętego fragmentu serca. Do zawału serca może dojść całkiem niespodziewanie nawet u osoby, która dotychczas uważała się za zupełnie zdrową, ponieważ prowadzą do niego procesy trwające przeważnie kilka lat. Choroby serca są najczęstszymi przyczynami zgonów w Polsce.

Zawał serca (mięśnia sercowego), a właściwie ostry zespół wieńcowy, spowodowany jest nagłym ograniczeniem przepływu krwi przez tętnice wieńcowe. Tętnice wieńcowe, czyli naczynia doprowadzające krew do mięśnia sercowego, zwykle są dwie – większa lewa oraz mniejsza - prawa. Przyczyną dolegliwości w ostrym zespole wieńcowym jest zawsze niedokrwienie mięśnia sercowego. Stopień jego nasilenia jest podstawą wprowadzenia typów zawału serca. Zmiany w EKG lub ich brak odpowiadają stopniowi zwężenia naczynia i ta prawidłowość pozwala podzielić zawał serca na:

• ostry zespół wieńcowy bez uniesienia odcinka ST - gdy przepływ jest zmniejszony, ale zachowany
• ostry zespół wieńcowy z uniesieniem odcinka ST - gdy tętnica jest całkowicie zamknięta

Zawał serca - objawy

Wielkość tętnicy wieńcowej, która ulegnie zamknięciu oraz stopień tego zamknięcia decydują o tym, jak bardzo groźny jest zawał. Dlatego objawy zawału serca mogą być zróżnicowane. Gdy zablokowana jest mała tętnica, możemy go w ogóle nie odczuć, natomiast zamknięcie dużej tętnicy może nawet skończyć się śmiercią. Objawy zawału serca:

• ból - jest bardzo silny, na ogół narasta z czasem
• duszność - może towarzyszyć jej kaszel, w skrajnych przypadkach z odkrztuszaniem pienistej wydzieliny
• osłabienie
• zawroty głowy
• stan przedomdleniowy lub omdlenie
• kołatanie serca
• ból brzucha z nudnościami i/lub wymiotami
• niepokój i lęk przed śmiercią.

Lokalizacja bólu wieńcowego

Zdarza się, że zawał serca ma niecharakterystyczne objawy lub nie ma ich wcale, a jego wystąpienie diagnozuje się dopiero po długim czasie od wystąpienia na podstawie zmian w EKG czy badań obrazowych.

Zawał serca - przyczyny

Czynniki ryzyka zawału serca wpływają właśnie na tworzenie się blaszek miażdżycowych i ich pękanie. Do najlepiej poznanych czynników ryzyka należą:

• hiperlipidemia, czyli nadmiar "złego cholestrolu" LDL
• palenie papierosów
• cukrzyca
• nadciśnienie tętnicze
• otyłość
• brak aktywności fizycznej
• niewłaściwa dieta

Przyczyną zawału serca jest najczęściej miażdżyca, czyli zwężenie naczynia przez odkładający się między innymi cholesterol. Jednak miażdżyca narasta powoli, dlaczego więc powoduje ona zawał, który jest stanem nagłym? Przyczyną są uszkodzenia blaszki miażdżycowej. Niektóre z nich to tak zwane blaszki niestabilne, które łatwo ulegają pęknięciu. To z kolei płytki krwi rozpoznają jako przerwanie naczynia i zaczynają przyłączać się w tym miejscu. Ponadto następuje skurcz tętnicy. Oba te efekty, gdy mają zbyt duże nasilenie, powodują zamknięcie naczynia i wystąpienie niedokrwienia.

Wszystkie te czynniki możemy modyfikować i znacznie zmniejszyć ryzyko zawału serca prowadząc zdrowy tryb życia. Istnieje też kilka czynników, na które nie mamy wpływu: wiek i płeć (bardziej narażeni są mężczyźni oraz osoby starsze), występowanie zawału w rodzinie.

Blaszki miażdżycowe, bogate w cholesterol i komórki piankowate, łatwo pękają. Jeśli pęknięcie jest duże, powstaje zakrzep zamykający tętnicę i dochodzi do nagłego niedokrwienia obszaru zaopatrywanego dotychczas przez chorą tętnicę, który może prowadzić nawet do jego martwicy.

Zwężenie tętnicy doprowadzającej krew do mięśnia sercowego

Postępowanie

Jeśli ból w klatce piersiowej utrzymuje się ponad 5 minut i nie ustępuje po odpoczynku lub zastosowaniu nitrogliceryny (dotyczy pacjentów, którym lekarz uprzednio zapisał ten lek), należy niezwłocznie zadzwonić pod numer telefonu ratunkowego 999 lub 112 i się położyć. Jeśli ktoś bliski jest w pobliżu, trzeba go poprosić o opiekę. Chory powinien zadzwonić na pogotowie, nawet jeśli nie jest do końca pewny, czy objawy, które u niego występują, są objawami zawału serca. W kampaniach medialnych prowadzonych w Stanach Zjednoczonych często posługiwano się powiedzeniem better safe than sorry, czyli „lepiej dmuchać na zimne”, aby uświadomić społeczeństwu konieczność alarmowania służb medycznych w każdym przypadku podejrzenia zawału serca. Złota godzina Niezwykle ważny jest czas, jaki upływa od wystąpienia bólu w klatce piersiowej do rozpoczęcia leczenia, ponieważ im wcześniej rozpocznie się leczenie zawału, tym więcej mięśnia sercowego można uratować. Najlepsze rokowanie dotyczy pacjentów, u których leczenie rozpoczęto w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia objawów. Jest to tzw. złota godzina. Niestety, wiele osób opóźnia wdrożenie odpowiedniego leczenia takimi niepotrzebnymi czynnościami, jak leczenie się na własną rękę, dzwonienie do rodziny, znajomych czy lekarza rodzinnego.

Leczenie

Do leków stosowanych u pacjentów z zawałem serca należą:

• leki przeciwzakrzepowe
• leki zmniejszające stężenie cholesterolu
• beta-blokery oraz inhibitory konwertazy angiotensyny

W leczeniu zabiegowym zawału serca stosuje się angioplastykę tętnic wieńcowych lub operację pomostowania aortalno-wieńcowego, czyli wszczepienie tzw. bajpasów. O wyborze metody decyduje kardiolog, nieraz w porozumieniu z kardiochirurgiem, a także z chorym po wykonaniu koronarografii, czyli badania obrazującego anatomię tętnic wieńcowych.

Zawału serca

Jakie są sposoby leczenia zawału serca?Zawał serca zdiagnozowany odpowiednio wcześnie leczy się najczęściej połączeniem metod farmakologicznych i zabiegowych. W wyjątkowych sytuacjach, kiedy nie ma dostępu do pracowni hemodynamiki, stosuje się jedynie leczenie farmakologiczne.

Zawał serca - powikłania i rokowania

Pomimo zaawansowanych i coraz skuteczniejszych metod leczenia, zawał serca jest poważną chorobą mogącą mieć niebezpieczne konsekwencje. Powikłania nie zdarzają się często, możliwe są między innymi:

• niewydolność serca
• pęknięcie ściany serca
• zaburzenia rytmu serca
• zaburzenia funkcji zastawek

Pacjenci po zawale powinni pozostać pod stałą opieką lekarza, częstość wizyt jest różna, zwykle jest to co 3-6 miesięcy.

Dziękuję za uwagę!

Źródła:https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-krwionosny/zawal-serca-objawy-leczenie-przyczyny-aa-NFKK-EH4t-8zBT.html https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zawal/show.html?id=171291 https://www.mp.pl/pacjent/objawy/62063,objawy-zawalu-serca https://portal.abczdrowie.pl/zawal-serca https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zawal/62035,zawal-serca

https://www.youtube.com/watch?v=4jhHqooUXCo https://www.youtube.com/watch?v=vMRonYxlg1M