prezentacja - Barok

KULTURA BAROKU

Gabriela Jędrzejewska 2Ap

Początki baroku...

Barok narodził się we Włoszech, w Rzymie w końcu XVI wieku. Rozwijał się do połowy XVII stulecia. W Rzeczypospolitej, tak jak w innych krajach katolickich , narodziny baroku przypadają na koniec XVI wieku i ściśle wiążą sie z potrydencką reformą Kościoła.

Barok charakteryzował się wielim przepychem, bogactwem oraz wystawnością...

W sztuce baroku dominowała tematyka religijna - mistyczna oraz martyrologiczna, często pojawiał się motyw śmierci i przemijania. Kunsztowna forma dzieł oraz bogactwo stosownych kontrstów barwnych i efektów świetlnych wzbudzały zachwyt odbiorców, miały przyciągać wiernych Kościoła. W malarstwie przeważały tendencje naturalistyczne i klasyczne. Stosowano światłocień. Rzeźbiarze epoki baroku wzorowali się na antyku. Ich dzieła wyróżniały się ekspansją, oddawały silne emocje oraz stan ekstazy. Przedstawienia były dynamiczne, cechowały je patos i teatralność gestu. W Rzeczypospolitej sztuka barokowa oprócz swojej charakterystycznej dla Zachodu ukształtowała nowy nurt w sztuce i kulturze zwany sarmatzmem. Charakteryzował się przepychem oraz wytwornością. W sztuce szarmackiej wyróżniały się elementy orientalizujące. Sarmaci nosili na modłę turecką kontusze i żupany oraz specyficzne przystrzyżone fryzury i wąsy. Ponadto tworzono wówczas portrety trumienne

Jedną z pierwszych świątyń wzniesionych w stylu barokowym na polskich ziemiach był kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie, wzorowany na kościele II Gesu w Rzymie.

W Polsce sztukę baroku prezentują m.in.:

Pałac Branickich w Białymstoku

Kaplica Wazów w Katedrze Wawelskiej

Pałac w Wilanowie

Polscy przedstawiciele baroku i ich dzieła...

1. Mikołaj Sęp-Sarzyński, Rymy albo wiersze polski

2. Jan Andrzej Morszczyn , Do trupa; Niestatek

3. Hieronim Morszczyn, Światowa rozkosz

4. Daniel Naborowski, Krótkość żywota

5. Wacław Potocki, Transakcja wojny chocimskiej

6. Jan Chryzostom Pasek, Pamiętnik

Zagraniczni artyści działający w Polsce

Mecenasi kultury barokowej w Polsce)

Zagraniczni artyści działający w Polsce

-Zygmunt III Waza.- Władysław IV Waza -Jan III Sobieski - prymas Michał Stefan Radziejowski - Mikołaj Zebrzydowski

malarze; Tomasz Dolabello ( Procesja polska), Peeter Danckers de Rij ( portrety rodziny królewskej), Daniel Schultz ( portrety władców i magnatów, sceny rodzajowe)

architekci; Giovanni Trevano, Matteo Castellego (przebudowa zamku wawelskiego i krakowskiego)

Oświata w baroku w Polsce

W XVII wiek charakteryzował się stopniowym spadkiem poziomu szkolnictwa - zjawisko to dotyczyło zaro1wno szkół wyższych , jak i placówek z niższego szczebla nauczania. Główną przyczyną upadku szkolnictwa był brak dobrze wyszkolonych nauczycieli oraz zniszczenia wojenne, które sprawiły, że mieszczanie i chłopi nie mieli środków na edukację dla dzieci. Akademia Krakowska propagowałatradycyjną wiedzę i kładła nacisk na teologię . Uczelnia była zamknięta na nowe trendy w wnauce. Upadek oświaty w Polsce przejawił się także tym, że coraz mniej Polaków studiowało za kranicą, ponieważ wyjazd wia1zał się ze znacznymi kosztami.

Nauka w baroku w Polsce...

Polacy pozostali w tle z rewolucyjnymi osiągnięciami nauki z zachodniej Europy. W akademii Krakowskiej kwitła jedynie matematyka. Najwybitniejszym przedstawicielem tej dziedziny był Jan Brożek, zajmujący się teorią liczb i geometrią. Poza środowiskiem uniwersyteckim rozwijała się astronomia. Najbardziej znanym astronome był gdański patrycjusz Jan Hewelisz - odkrywca nowych konstelacji gwiazd i konstruktor długiego na 50m teleskopu. Do wybitniejejszych postaci nauki doby baroku należy wymienić także Jana Szczęsnego Herbuta, który zajął się wydawaniem dzieł Wincentego Kadłubka i Jana Długosza oraz Kaspera Niesieckiego, który napisał wielotomowe dzieła genologiczne.