Gombrowicz - język ,,Ferdydurke"

Dojrzałość bohatera ,,Ferdydurke"

Elementy słownika gombrowiczowskiego i ich wpływ na interpretację dzieła.

,,Język powieści Witolda Gombrowicza Ferdydurke (neologizmy słowotwórcze, semantyczne i frazeologiczne) ma ogromne znaczenie dla zrozumienia sensu filozoficznego dzieła(...)weryfikowanie trafności przekładu kluczowych pojęć powieści „pupa“, „łydka“ i „gęba“, które stały się symbolami zjawisk społecznych i psychologicznych,

Irena Masojć, Kluczowe pojęcia powieści Gombrowicza „Ferdydurke”

Powieść wielowarstwowa

• Odniesienie staropolskie
• Odniesienia gwarowe
• Mocno osadzona w kontekście kulturowym
• Siatka pojęć - neologizmy

Wielowarstwowość powieści Gombrowicza spowodowała wiele problemów tłumaczom. W niektórych przekładach nie został nawet ujęty kontekst dzieła.

Ferdydurke w zasadzie składa się z trzech części:

Gombrowicz łączy różne gatunki

W początkowych partiach książki mamy historię o dojrzewaniu młodego człowieka.

Dalej autor kreuje coś w rodzaju powieści nowoczesnej, gdzie nowy, swobodny obyczaj konfrontowany jest ze staroświecczyzną i zacofaniem,

Te części przeplecione zostały dwiema nowelkami, które poprzedza refleksja odautorska o literaturze i losie pisarza.

W trzeciej części zaś modelem wykorzystanym przez autora jest powieść o polskim dworze, z właściwą jej apoteozą dawnego obyczaju i tradycyjnych wartości.

Mimo skrupulatnych analiz i interpretacji Ferdydurke ciągle niepokoi czytelników swoją zagadkowością, a źródło fantastyki tkwi „w samym języku"

W warstwie językowej utworu odkrywamy szereg stylizacji, aluzji, (krypto)cytatów – to ze Słowackiego, to z Krasińskiego, to z Rabelais’go.

Fenomen językowy powieści polega na tym, że Gombrowicz tworzy własny język, pewne zwroty leksykalizują się, stają się hasłami, wręcz prowokują rozwój akcji, obrastają we frazeologię.

Zestawianie różnych stylów literackich było ulubionym chwy-tem literackim Gombrowicza – w ten sposób, między innymi, uzyskiwał „dystans do Formy"

W Ferdydurke w sposób jaskrawy ujawniają się dwie funkcje języka:

Procesos

Po trzecie

Po drugie

Po pierwsze

Poszczególne słowa języka potocznego występują w funkcji zwięzłych wykładników rozbudowanych koncepcji filozoficznych Gombrowicza.

naznaczone określonym stylem wypowiedzi bohaterów tworzą surrealistyczny świat przedstawiony,

narrator natomiast próbuje ten świat wyjaśnić i zinter-pretować, obudowując go systemami pojęciowymi

Pojęcia-symbole w dziele Gombrowicza

pupa- gęba -łydka

Eufemistyczny charakter słowa pupa.

Pupa to z jednej strony słowa zarezerwowane dla częsci ciała dzieci,z drugiej to dawne określenie lalki, ładnej dziewczyny(łac.)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Łydka nazwa dotycząca wyłącznie człowieka

Gombrowicz uczynił w powieści z pojęcia „łydka” symbol nowoczesnej obyczajowości opartej na kulcie pięknego, zdrowego ciała, młodości, a tak-że swobody obyczajów,

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Dlaczego akurat gęba?

Gombrowiczowska „gęba” wyraża kolejny dra-mat egzystencjalny człowieka, którego wewnętrzne rozdarcie polega na tym, że dąży on do autentyczności, ale jest skazany na wkładanie różnych masek w relacjach międzyludzkich

uzależnienie człowieka od Formy

Dlaczego akurat gęba?

Gombrowiczowska „gęba” wyraża kolejny dra-mat egzystencjalny człowieka, którego wewnętrzne rozdarcie polega na tym, że dąży on do autentyczności, ale jest skazany na wkładanie różnych masek w relacjach międzyludzkich

uzależnienie człowieka od Formy

Wnioski?