wieś dawniej i dziś

Wieś dawniej i dziś

W średniowiecznej Polsce większość ludzi mieszkała na wsi i utrzymywała się z pracy na polu i hodowli zwierząt.

Z gęsi pozyskiwano pierze na poduszki i pierzyny, a z owiec wełnę do wyrobu tkanin. Hodowano też woły, rzadziej konie, potrzebne do prac polowych. Ze skóry zwierzęcej wyrabiano buty i pasy.

Zanim chłop zasiał zboże, najpierw musiał przygotować pole, czyli je zaorać. Początkowo do orki wykorzystywano drewniane radło, które najczęściej ciągnęły woły. Z czasem radło zastąpił pług, którym spulchniano ziemię głębiej niż radłem, przez co stawała się ona żyźniejsza.

Gdy już dojrzało, żęto je (to znaczy ścinano). Używano do tego sierpa lub kosy.

Po orce wysiewano zboże.

Następnie zboże było młócone przy użyciu cepów. Dopiero z ziarna otrzymanego w wyniku takiej młocki można było zrobić mąkę. (młócenie wyłuskiwać ziarna z kłosów, strąków, łuszczyn itp. za pomocą cepów lub maszyn)

W domach używano do tego urządzenia zwanego żarnami. urządzenie do ręcznego mielenia zboża, składające się z dwóch kamieni w kształcie koła każdy. W tym, który leży na górze, jest wykonany otwór do wsypywania ziarna.

By otrzymać większe ilości mąki, ziarno wieziono do młyna. Zboże wieziono do młynów, w których je mielono. W średniowieczu znane były dwa rodzaje młynów – młyny wodne, poruszane nurtem rzeki, i wiatraki poruszane siłą wiatru.

Zagroda była niemal całym światem chłopa i jego rodziny. W skład zagrody wchodziły: chata, budynki gospodarcze dla zwierząt i przeznaczone do przechowywania zebranych z pola plonów oraz potrzebnych w gospodarstwie narzędzi. Zebrane w polu plony były przechowywane w specjalnych budynkach zwanych stodołami. Bydło hodowane przez chłopów trzymane było w oborze, świnie w chlewiku, a drób w kurniku.

W średniowieczu ziemia uprawiana przez chłopów należała do władców, rycerzy, kościołów lub klasztorów. Za jej użytkowanie (dzierżawę) chłopi płacili właścicielowi ziemi daninę, oddając mu część plonów. Od XIII wieku na ziemiach polskich powstało wiele nowych wsi, liczących od kilku do około 30 zagród.

Trójpolówka

ugór - ziemia nieuprawiana przez dłuższy czas; odłóg jary - siany na wiosnę; wiosenny ozimy - siany na jesień, potrzebujący do rozwoju niskich temperatur

Wieś dawniej

Współczesna wieś

Zbieranie stonek - ziemniaki Oprysk pola - ochrona upraw Żniwa - zbiór roślin uprawnych Orka - spulchnianie gleby, zniszczenie chwastów Wysiewanie nasion Gnojowica - zwiększenie żyzności gleby i upraw

Prace na polu i na wsi - maszyny i narzędzia rolnicze

kro

ce

kot

ku

wy

ry

ow

Zapisz w zeszycie temat lekcji

Zapisz w zeszycie temat lekcji

17

12

10

15

20

18

10

10

18

Zapisz w zeszycie temat lekcji

Wykonaj działania

Dziękuję!