temat:
Wprowadzenie do pozytywizmu
piękna epoka pary i elektryczności
Szybka powtórka
repetitio est mater studiorum
Opisz w zeszycie/kartce romantyzm w 10 hasłach
pozytywny
realny
wypiszcie skojarzenia
POZYTYWIZM
Ramy czasowe
Nazwa
Łac. Positivus – coś uzasadnionego, opartego na faktach
Pochodzi z dzieła Amugusta Comte’a "Kurs filozofii pozytywnej"
Pozytywny = realny, zaprzeczający wszystkiemu, co cudowne. Nauka ma zajmować się przedmiotami rzeczywistymi, o której możemy uzyskać pewną i ścisłą wiedzę.
.
Druga połowa XIX wieku Upadek powstania styczniowego 1864
+info
Ta epoka ma swój porządek. Po klęsce powstania styczniowego wyczerpały sięmarzenia o szybkim odzykaniu niepodległości. Pozytywiści proponowali, by czas niewoli zamieniać w okres intensywnej pracy na rzecz społeczeństwa. Banał? Niezupełnie. Program pozytywistów był świadomą alternatywą wobec romantycznej idei "ojczyny intymnej". Mówił o potrzebie budowy życia publicznego, o kształtowaniu świadomości obywatelskiej, o pożytkach krytyczynego stosunku wobec przeszłości.
G. Borkowska, Pozytywiści i inni, Warszawa 1995, s.5 [cyt. za:] Język polski. Sztuka wyrazu, podręcznik do liceum i technikum wyd. GWO, s. 10.
PRZEMIANY SPOŁECZNE
- upadek systemu feudalnego
WIEK PARY I ELEKTRYCZNOŚCI
- Intensywny rozwój techniczny
- rewolucja przemysłowa w wielkiej brytanii
- rozwój przemysłu i miast
- wtedy ukończono budowę londyńskiego metra
- wynaleziono pierwsze jeansy
- pojawiła się pierwsza butelka coca-coli
- pojawiła się lampa naftowa i żarówka
- wypiszcie przynajmniej 5 wynalazków okresu pozytywizmu
Telegraf i telefon
wiek pary
wiek elektryczności
1829 – George Stephenson buduje lokomotywę parową i zapoczątkowuje tym
samym szybki rozwój kolei żelaznej; 1883 – Niemiec Gottlieb Daimler konstruuje silnik benzynowy, a dwa lata
później Karl Benz buduje pierwszy trójkołowy samochód
1871 - Belg Zénobe Gramme buduje pierwszą prądnicę prądu
stałego, Thomas Edison 1881 – Berlin uruchamia tramwaj elektryczny konstrukcji Wernera Siemensa
ROZWÓJ MEDYCYNY I NAUKI
Ignacy Łukasiewicz
Gregor Mendel
Alfred Nobel
Ludwik Pasteur
Karol Darwin
Joseph Lister
Przeczytaj wypowiedzi Aleksandra Świętochowskiego i Elizy Orzeszkowej. Określ, jaką rolę nauka odgrywała w światopoglądzie pozytywizmu.
Pokochać zatem losy ludzkiej myśli, z jednej strony ukorzyć się przed tą potęgą, z drugiej starać się jakąś jej cząstką zawładnąć, uznać wszechmoc nauki, uczcić przeszłe, poddać się obecnym i ufać przyszłym jej wyrokom, z zapałem witać i sławić każdy jej triumf – wszystko to jest poszanowaniem wiedzy, które podstawą wychowania uczynić byśmy pragnęli.
Aleksander Świętochowski, Nowe drogi, „Przegląd Tygodniowy” 1874, nr 6.
Nauka [...] daje ludziom zwyciężenie potęg zewnętrznej natury; nauka, rozświecając pojęcia, wiedzie ludzi ku zgodzie, pokojowi, bogactwu, cnotom.
Eliza Orzeszkowa [w:] Henryk Markiewicz, Pozytywizm, Warszawa 2000, s. 19.
hasła związane z pozytywizmem
- realizm
- naturalizm
- praca u podstaw
- praca organiczna
- emancypacja kobiet
- asymilacja Żydów
- scjentyzm
- ewolucjonizm
- utylitaryzm
REALIZM
Gustav Courbet
"Powieść to jest zwierciadło przechadzające się po gościncu. To odbija lazur nieba, to błoto przydrożnej kałuży."
Stendhal
UTWÓR REALISTYCZNY TO TAKI, W KTÓRYM:
czas i miejsce akcji są prawdopodobne, typowe dla okresu, w którym powstał;
bohaterowie są prawdopodobni – albo nawet typowi , są przedstawicielami różnych warstw i grup charakterystycznych dla opisanego w utworze społeczeństwa;
wszystko jest bogato charakteryzowane – bohaterowie, ich psychika, życiorysy, wygląd, ubiory, miejsca, w których przebywają – w związku z czym częste są wszelkiego rodzaju opisy. Realizm dążył do ukazania prawdy o społeczeństwie i człowieku; prawdy bazującej na drobiazgowym opisie rzeczywistości.
tego głównie będziemy szukać w omawianych utworach
wypiszcie przynajmniej 5 pisarzy z epoki, którzy pisali w omówionym wcześniej nurcie Max. 2 zagranicznych
NATURALIZM
ukazał człowieka „brutalnie prawdziwego”
styl naturalistyczny obfituje w drastyczne opisy, ukazujące ciemne strony życia, o których wcześniej rzadko można się było dowiedzieć z literatury.
przedstawiciele nurtu: Emil Zola i Maupassant
tendencje do maksymalnie wiernego odzwierciedlania natury.
nawiązywano do darwinowskiej teorii walki o byt, w której zwyciężają najsilniejsi
updaek powstania styczniowego ==> zamiast walczyć, trzeba pracować
NOWA KONCEPCJA ODBUDOWY POLSKI
praca u podstaw
- postulat szerzenia edukacji i świadomości narodowej wśród najbiedniejszych (głównie przez inteligencję)
- likwidacja analfabetyzmu
praca organiczna
- działania mające na celu rozwój społeczno-gospodarczy całej ludności zamieszkujące ziemie polskie.
- wśród postulatów znalazło się unowocześnienie rolnictwa, handlu, rozwinięcie przemysłu; praca organiczna zakładała ogólny rozwój cywilizacyjny.
emancypacja kobiet
- postulat walki o prawa kobiet
NIE MYLIĆ Z POJĘCIEM: FEMINIZM
asymilacja żydów
- próba skonsolidowania Żydów z polskim społeczeństwem.
rodzaje literackie
liryka
W przeciwieństwie do romantyzmu poeta nie miał być już wieszczem narodowym. Literatura miała być bardziej konkretna, kształtować odpowiednie postawy. Dlatego w tym czasie dostrzegamy jej mały rozwój poezji (ku pewnie uciesze wielu z Was). Najważniejsi twórcy to: Adam Asnyk oraz Maria Konopnicka
rodzaje literackie
dramat
Teatr również dążył do realizmu. Tworzono głównie komedie i farsy oraz dramaty społezne i obyczajowe o tendencjach moralizatorskich. To też era gwiazd teatralnych (najsłynniejszą aktorką była Helena Modrzejewska). Ważna reprezentantka (zaliczana również do epoki Młodej Polski): Gabriela Zapolska
Epika - największt rozwój tego gatunku
- rozwój nowelistyki, opowiadań, krótkich form prozatorskich, powieści (mało poezji)
- Cel literatury: ma propagować hasła społeczne.
- Rozwój prasy: udoskonalenia techniczne, ułatwienia w kolportażu
- Powieści w odcinkach (odpowiednik współczesnych seriali) - dlatego tyle razy w "Krzyżakach" Sienkiewicza pojawiają się te same informacje (gdy było to publikowane przez lata trzeba było czytelnikom przypominać niektóre informacje).
- Powieść historyczna – powstawałą "ku pokrzepieniu serc". Omijanie cenzury, przypominanie o chwilach, gdy byliśmy potęgą.
- Motywy patriotyczne, hołd powstańców
Najważniejsi twórcy zagraniczni
Lew Tołstoj Gustaw Flaubert Karol Dickens Honoriusz Balzak Artur Conan-Doyle
Aleksander Dumas
Najważniejsi twórcy polscy
Bolesław Prus Eliza Orzeszkowa Henryk Sienkiewicz
OGROMNY ROZWÓJ PRASY
wiek pary i elektryczności
ewa.suleja
Created on April 8, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Animated Chalkboard Presentation
View
Genial Storytale Presentation
View
Blackboard Presentation
View
Psychedelic Presentation
View
Chalkboard Presentation
View
Witchcraft Presentation
View
Sketchbook Presentation
Explore all templates
Transcript
temat:
Wprowadzenie do pozytywizmu
piękna epoka pary i elektryczności
Szybka powtórka
repetitio est mater studiorum
Opisz w zeszycie/kartce romantyzm w 10 hasłach
pozytywny
realny
wypiszcie skojarzenia
POZYTYWIZM
Ramy czasowe
Nazwa
Łac. Positivus – coś uzasadnionego, opartego na faktach Pochodzi z dzieła Amugusta Comte’a "Kurs filozofii pozytywnej" Pozytywny = realny, zaprzeczający wszystkiemu, co cudowne. Nauka ma zajmować się przedmiotami rzeczywistymi, o której możemy uzyskać pewną i ścisłą wiedzę. .
Druga połowa XIX wieku Upadek powstania styczniowego 1864
+info
Ta epoka ma swój porządek. Po klęsce powstania styczniowego wyczerpały sięmarzenia o szybkim odzykaniu niepodległości. Pozytywiści proponowali, by czas niewoli zamieniać w okres intensywnej pracy na rzecz społeczeństwa. Banał? Niezupełnie. Program pozytywistów był świadomą alternatywą wobec romantycznej idei "ojczyny intymnej". Mówił o potrzebie budowy życia publicznego, o kształtowaniu świadomości obywatelskiej, o pożytkach krytyczynego stosunku wobec przeszłości.
G. Borkowska, Pozytywiści i inni, Warszawa 1995, s.5 [cyt. za:] Język polski. Sztuka wyrazu, podręcznik do liceum i technikum wyd. GWO, s. 10.
PRZEMIANY SPOŁECZNE
WIEK PARY I ELEKTRYCZNOŚCI
Telegraf i telefon
wiek pary
wiek elektryczności
1829 – George Stephenson buduje lokomotywę parową i zapoczątkowuje tym samym szybki rozwój kolei żelaznej; 1883 – Niemiec Gottlieb Daimler konstruuje silnik benzynowy, a dwa lata później Karl Benz buduje pierwszy trójkołowy samochód
1871 - Belg Zénobe Gramme buduje pierwszą prądnicę prądu stałego, Thomas Edison 1881 – Berlin uruchamia tramwaj elektryczny konstrukcji Wernera Siemensa
ROZWÓJ MEDYCYNY I NAUKI
Ignacy Łukasiewicz
Gregor Mendel
Alfred Nobel
Ludwik Pasteur
Karol Darwin
Joseph Lister
Przeczytaj wypowiedzi Aleksandra Świętochowskiego i Elizy Orzeszkowej. Określ, jaką rolę nauka odgrywała w światopoglądzie pozytywizmu.
Pokochać zatem losy ludzkiej myśli, z jednej strony ukorzyć się przed tą potęgą, z drugiej starać się jakąś jej cząstką zawładnąć, uznać wszechmoc nauki, uczcić przeszłe, poddać się obecnym i ufać przyszłym jej wyrokom, z zapałem witać i sławić każdy jej triumf – wszystko to jest poszanowaniem wiedzy, które podstawą wychowania uczynić byśmy pragnęli. Aleksander Świętochowski, Nowe drogi, „Przegląd Tygodniowy” 1874, nr 6. Nauka [...] daje ludziom zwyciężenie potęg zewnętrznej natury; nauka, rozświecając pojęcia, wiedzie ludzi ku zgodzie, pokojowi, bogactwu, cnotom. Eliza Orzeszkowa [w:] Henryk Markiewicz, Pozytywizm, Warszawa 2000, s. 19.
hasła związane z pozytywizmem
REALIZM
Gustav Courbet
"Powieść to jest zwierciadło przechadzające się po gościncu. To odbija lazur nieba, to błoto przydrożnej kałuży."
Stendhal
UTWÓR REALISTYCZNY TO TAKI, W KTÓRYM:
czas i miejsce akcji są prawdopodobne, typowe dla okresu, w którym powstał; bohaterowie są prawdopodobni – albo nawet typowi , są przedstawicielami różnych warstw i grup charakterystycznych dla opisanego w utworze społeczeństwa; wszystko jest bogato charakteryzowane – bohaterowie, ich psychika, życiorysy, wygląd, ubiory, miejsca, w których przebywają – w związku z czym częste są wszelkiego rodzaju opisy. Realizm dążył do ukazania prawdy o społeczeństwie i człowieku; prawdy bazującej na drobiazgowym opisie rzeczywistości.
tego głównie będziemy szukać w omawianych utworach
wypiszcie przynajmniej 5 pisarzy z epoki, którzy pisali w omówionym wcześniej nurcie Max. 2 zagranicznych
NATURALIZM
ukazał człowieka „brutalnie prawdziwego”
styl naturalistyczny obfituje w drastyczne opisy, ukazujące ciemne strony życia, o których wcześniej rzadko można się było dowiedzieć z literatury.
przedstawiciele nurtu: Emil Zola i Maupassant
tendencje do maksymalnie wiernego odzwierciedlania natury.
nawiązywano do darwinowskiej teorii walki o byt, w której zwyciężają najsilniejsi
updaek powstania styczniowego ==> zamiast walczyć, trzeba pracować
NOWA KONCEPCJA ODBUDOWY POLSKI
praca u podstaw
praca organiczna
emancypacja kobiet
- postulat walki o prawa kobiet
NIE MYLIĆ Z POJĘCIEM: FEMINIZMasymilacja żydów
rodzaje literackie
liryka
W przeciwieństwie do romantyzmu poeta nie miał być już wieszczem narodowym. Literatura miała być bardziej konkretna, kształtować odpowiednie postawy. Dlatego w tym czasie dostrzegamy jej mały rozwój poezji (ku pewnie uciesze wielu z Was). Najważniejsi twórcy to: Adam Asnyk oraz Maria Konopnicka
rodzaje literackie
dramat
Teatr również dążył do realizmu. Tworzono głównie komedie i farsy oraz dramaty społezne i obyczajowe o tendencjach moralizatorskich. To też era gwiazd teatralnych (najsłynniejszą aktorką była Helena Modrzejewska). Ważna reprezentantka (zaliczana również do epoki Młodej Polski): Gabriela Zapolska
Epika - największt rozwój tego gatunku
Najważniejsi twórcy zagraniczni
Lew Tołstoj Gustaw Flaubert Karol Dickens Honoriusz Balzak Artur Conan-Doyle Aleksander Dumas
Najważniejsi twórcy polscy
Bolesław Prus Eliza Orzeszkowa Henryk Sienkiewicz
OGROMNY ROZWÓJ PRASY