Narodowe Święto Konstytucji 3 Maja

3 maj

start

Pod koniec lat 80‑ych XVIII wieku król Stanisław August Poniatowski oraz obóz patriotyczny po raz kolejny podjęli próbę przeprowadzenia koniecznych reform.

Obozy polityczne w czasie Sejmu Wielkiego. Podczas sejmu ścierały się między sobą trzy obozy polityczne: - obóz hetmański – na jego czele stali magnaci: Franciszek Ksawery Branicki, Szczęsny Potocki i Seweryn Rzewuski. Chcieli utrzymania dotychczasowego porządku i byli przeciwni jakimkolwiek reformom. Mieli poparcie ambasadora Rosji. - obóz dworski – było skupione wokół króla. Na jego czele stał prymas Michał Poniatowski oraz kanclerz Jacek Małachowski. Dążyli do przeprowadzenia reform w oparciu o Rosję, pragnęli umocnienia władzy wykonawczej królewskiej. - obóz patriotyczny – na jego czele stanęli Stanisław Małachowski, Stanisław i Ignacy Potoccy, Adam Czartoryski i Hugo Kołłątaj. Obóz ten opowiadał się za reformami, unowocześnieniem państwa, uniezależnieniem od Rosji. Uważał, że uda się przeprowadzić reformy przy pomocy Prus.

Rankiem 3 maja 1791 r. po otwarciu obrad sejmowych odczytano odpowiednio dobrane depesze dyplomatyczne wskazujące, że Polsce grozi kolejny rozbiór. Po burzliwej debacie Sejm przez aklamację przyjął ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja.

W tym samym czasie przed Zamkiem Królewskim zgromadził się tłum i oddziały garnizonu warszawskiego dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego. Posłowie przeszli do pobliskiej katedry św. Jana na czele z marszałkiem Stanisławem Małachowskim, aby zaprzysiąc nową ustawę.Jedenaście artykułów Konstytucji wprowadzało trójpodział władzy, monarchię dziedziczną, opiekę prawną nad chłopami i mieszczaństwem oraz znosiło liberum veto. Sejm miał być zwoływany co dwa lata.

• Najważniejszą reformą Sejmu Wielkiego, zwanego również Czteroletnim było uchwalenie Konstytucji 3 Maja 1791 r. Autorami konstytucji był król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki oraz Hugo Kołłątaj. Konstytucja była Ustawą Rządową – regulowała prawa i obowiązki ogółu mieszkańców oraz zasady organizacji władzy państwowej.

Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 Maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną, spisaną konstytucją.Na jej podstawie przyjęto podział władz na prawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, a także zniesiono m.in. liberum veto, konfederacje i wolną elekcję. Choć Konstytucja 3 maja obowiązywała jedynie przez 14 miesięcy, była wielkim osiągnięciem narodu polskiego chcącego zachować niezależność państwową oraz zapewnić możliwość rozwoju gospodarczego i politycznego kraju.

Prezentacja oryginału Konstytucji 3 Maja

Prezentowany egzemplarz pochodzi z Archiwum Publicznego Potockich, sygn. 100 t. II

GŁÓWNI TWÓRCY KONSTYTUCJI:

Stanisław August Poniatowski

Stanisław Małachowski

Ignacy Potocki

Hugo Kołłątaj

Król Polski

Marszałek Sejmu Czteroletniego

Przywódca opozycji

Zredagował tekst Konstytucji

Kalendarium Konstytucji 3 Maja

1791

uchwalenie przez Sejm Wielki Konstytucji 3 Maja

obchody pierwszej rocznicy,ceremonia wmurowania kamienia węgielnego pod Świątynią Opatrzności Bożej w Warszawie jako wyraz dziękczynienia za uchwalenie Ustawy Rządowej

1792

1891

obchody stulecia uchwalenia Konstytucji 3 Maja w trzech zaborach i ośrodkach emigracyjnych

1919

rocznica uchwalenia Konstytucji staje się świętem narodowym

1951

zniesienie święta 3 Maja przez władze

1990

przywrócenie przez Sejm Narodowego Święta 3 Maja

Dzisiaj Konstytucja 3 maja to fundament tradycji ustrojowej państwa polskiego. Nie jest co prawda aktem prawnym powszechnie obowiązującym, ale stanowi dla Polaków świadectwo troski o dobro Ojczyzny w momencie zagrożenia naszej państwowości. Święto Konstytucji 3 maja było jednym z pierwszych świąt narodowych uchwalonych przez Sejm Ustawodawczy po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Miało być demonstracją jedności Państwa Polskiego i głębokiego zakorzenienia w tradycji budowania nowoczesnego europejskiego państwa.

Obecnie uchwalenie Konstytucji 3 Maja zazwyczaj świętowane jest poprzez różnego typu parady, marsze, zawody sportowe i pikniki rodzinne. Zokazji święta organizowane są liczne pochody trzeciomajowe w różnych miastach w Polsce. Odbywają się także oficjalne uroczystości, głównie o charakterze wojskowym.

https://www.yout

https://www.youtube.com/watch?v=QkopQp9Z5Ic

https://www.youtube.com/watch?v=QkopQp9Z5Ic

https://www.youtube.com/watch?v=QkopQp9Z5Ic

Dziękuję !

Patryk Mularz