TOLERANCJA EKOLOGICZNA ORGANIZMÓW

PREZENTACJA

Tolerancja ekologiczna organizmów

start

Spis treści

WSTĘP

CZYNNIKI

CO TO JEST TOLERANCJA EKOLOGICZNA?

WYJĄTKI

WYSTĘPOWANIE

ZASADA TOLERANCJI

RELIKTY, ENDEMITY

CO WYRÓŻNIAMY

PRZYKŁADY

HIBERNACJA

ŻRÓDŁA

ORGANIZMY WSKAŹNIKOWE

PYTANIA

Podziękowania

EKSTERMOFILE

Tolerancja ekologiczna

Jest to przedział pomiędzy najniższą (minimum życiowe), a najwyższą wartością (maksimum życiowe) danego czynnika środowiskowego, w obszarze którego określony organizm może żyć i sprawnie funkcjonować.

Na każdy organizm żyjący w środowisku oddziałują dwa rodzaje czynników: * czynniki biotyczne, czyli wszystkie organizmy znajdujące się w tym samym środowisku i tworzące złożoną sieć zależności. * czynniki abiotyczne, związane z przyrodą nieożywioną. Są to przede wszystkim czynniki klimatyczne (temperatura, wilgotność itp.), dostępność wody, rodzaj)

Zasada tolerancji

Jest to przedział pomiędzy najniższą (minimum życiowe), a najwyższą wartością (maksimum życiowe) danego czynnika środowiskowego, w obszarze którego określony organizm może żyć i sprawnie funkcjonować. Pośrodku zakresu tolerancji znajduje się optimum ekologiczne, czyli przedział tych wartości, które dla orgazmu są najbardziej sprzyjające. Poza zakresem optimum panują warunki, które wraz z oddalaniem się od tej wartości są coraz mniej korzystne dla organizmu. Po przekroczeniu punktów granicznych (minimum, maksimum), czyli na zewnątrz zakresu tolerancji, organizm nie może istnieć i ginie. Organizmy różnią się między sobą zakresem tolerancji:

Wyróżniamy:

eurybionty

stenobionty

• Są to organizmy, które mają szeroki zakres tolerancji, tym samym mają dużą zdolność do adaptacji

• Są to organizmy, które mają wąski zakres tolerancji w stosunku do czynników środowiska. Stenobionty są wykorzystywane jak bioindykatory, czyli gatunki wskaźnikowe

Przykłady:

• STENOBIONTY

• EURYBIONTY

Organizmy wskaznikowe

Gatunki o wąskim zakresie tolerancji wobec jednego czynnika środowiska (stenobionty) są wykorzystywane przez człowieka jako gatunki wskaźnikowe. Ich występowanie świadczy o obecności lub działaniu określonego czynnika. W praktyce biowskaźniki (bioindykatory) wykorzystuje się także do określania stanu środowiska, stopnia jego zanieczyszczenia. Porosty są dobrymi wskaźnikami zanieczyszczenia atmosfery tlenkami siarki

Ekstremofile

Istnieją organizmy żyjące w warunkach wyjątkowych: znane są bakterie i sinice żyjące w gorących źródłach (np. w temperaturze powyżej 90°C), w środowisku o wysokim stężeniu siarkowodoru, metanu, wysokim lub niskim pH. Nazywamy je ekstremofilami. Ich istnienie świadczy o tym, że życie może rozwijać się w bardzo niesprzyjających warunkach.

Powyższy podział dotyczy działania tylko jednego czynnika. Chcąc dokładnie określić jego rodzaj stosujemy przedrostki steno- i eury- z końcówką: - termiczny - w odniesieniu do temperatury - hydryczny - w odniesieniu do wody - halinowy - w odniesieniu do zasolenia.

Ten sam organizm pod względem jednego czynnika może być eurybiontem, a pod względem innego stenobiontem. Na przykład większość krabów toleruje duże wahania temperatury wody, w której żyją (są eurytermami), ale wymagają wód o pełnym zasoleniu (są stenohalinami).

Zakres tolerancji ma duży wpływ na zasięg występowania organizmów na świecie. Eurybionty mają przeważnie duże zasięgi i nazywane są organizmami kosmopolitycznymi (powszechnie występującymi na świecie w różnych środowiskach). Stenobionty mają zasięgi niewielkie, często rozerwane, gdyż związane są ze specyficznymi warunkami środowiska. Czasami występują tylko na jednym niewielkim terenie i nigdzie indziej nie można ich spotkać. Gatunki takie nazywamy endemitami.

Relikty, endemity

(łac. relictum – pozostałość, przeżytek)

– współczesne gatunki lub wyższe jednostki taksonomiczne roślin i zwierząt mających w przeszłości szerszy zasięg geograficzny, a obecnie występujące na niewielkim, ograniczonym obszarze; bądź stanowiące pozostałości po wymarłych grupach systematycznych

Hibernacja

Fizjologiczny stan organizmu, o charakterze przystosowawczym, polegający na wyłączeniu termoregulacji, znacznym spowolnieniu procesów życiowych i obniżeniu temperatury ciała, zwiększający tolerancję organizmu wobec niesprzyjających warunków środowiskowych. Organizmy zdolne do przechodzenia w stan hibernacji nazywane są hibernatorami.

Pytania

Który z wymienionych czynników nie należy do czynników abiotycznych?

A-rodzaj podłoża B-ukształtowanie terenu C-dostępność wody D-oddziaływanie innych organizmów

Odp: D

Jak nazywa się zdolność zwierząt do zapadania w sen letni?

A-halofitozaB-hibernacja C-estywacja D-hydroliza

Odp: B

ŹRÓDŁA:

-> www.wikipedia.pl-> www.opracowania.pl -> www.eszkola.pl -> www.ekologia.pl ->www.zycieaklimat.edu.pl

Section

Dziękuje za uwagę!