Lekcja 2 (08.04)

Synonimy, antonimy, homonimy

Antonimy

Synonimy

Plan

Homonimy i ich rodzaje

Inaczej wyrazy bliskoznaczne. Są to wyrazy o podobnym lub identycznym znaczeniu, najczęściej różniące się jednak od siebie odcieniem znaczeniowym, barwą uczuciową lub okolicznościami występowania.

Synonimy

śmieszny – dowcipny, humorystyczny, komiczny, zabawny, żartobliwy dom – chałupa, chata, lokum, mieszkanie, budynek mądry – inteligentny, myślący, rozgarnięty, oświecony, rozsądny dziecko – dzidziuś, dzieciątko, maluszek, maleństwo, smarkacz, dzieciak problem - kłopot, utrudnienie, trudność, zagadnienie, dylemat, kwestia

Inaczej wyrazy przeciwstawne. Są to wyrazy o odmiennym znaczeniu. Przydatne są najbardziej wówczas, gdy chcemy coś porównać lub coś ze sobą kontrastowo zestawić.

Możemy antonimy tworzyć poprzez dodanie cząstek „nie”, „a”, „anty”, „bez”, „przeciw” : miły – niemiły, społeczny - aspołeczny, oksydant - antyoksydant, ład - bezład, atak - przeciwatak Możemy też skorzystać z szerszego zasobu słownictwa: ładny – brzydki, okropny, szpetny, banalny – niepowtarzalny, wyjątkowy, oryginalny. trudny – łatwy, prosty, nieskomplikowany, miły – bezczelny, arogancki, nieprzyjemny

Antonimy

Homonimy to wyrazy o takiej samej formie językowej (brzmieniu lub formie graficznej), ale o odmiennym znaczeniu oraz pochodzeniu.W zależności od tego, co łączy daną parę wyrazów homonimicznych, można je podzielić na: - homografy, np. bez ("krzew") - bez ("przyimek oznaczający brak czegoś"), rola ("ziemia uprawna") - rola "postać odtworzona przez aktora") - homofony, np. mieć – miedź, kod - kot

Homonimy

Są to wyrazy mające jednakową pisownię oraz brzmienie, lecz różne znaczenie.

zamek (twierdza) – zamek (błyskawiczny) – zamek (w drzwiach) piec (czynność pieczenia) – piec (urządzenie do pieczenia) zebra (zwierzę w paski) – zebra (przejście dla pieszych) para (skroplona woda) – para (dwie osoby) koło (figura geometryczna) – koło (przyimek "obok") pączek (zawiązki kwiatu) - pączek (ciastko)

Homografy

Są to wyrazy brzmiące tak samo, jednak mające odmienne znaczenie i pisownię.

każę (nakazuję) – karzę (wymierzam karę) marzę (snuję marzenia) – mażę (zamazuję) Bóg (Stwórca) – Bug (rzeka) – buk (drzewo) hart (siła ducha) – chart (rasa psa) morze (duży akwen wodny) – może (ma sposobność) lód (zamarznięta woda) i lud (tłum ludzi)

Homofony

Ćwiczenie 1

Ćwiczenie 2

Do podanych przymiotników dobierz odpowiednie wyrazy przeciwstawne:

Dobre zdrowie - dobry obiad - dobre serce …………… zdrowie - …………… obiad - …………… serce Ostre spojrzenie - ostra brzytwa - ostry zapach …………… spojrzenie - …………… brzytwa - …………… zapach Lekki bagaż - lekka choroba - lekki wiatr …………… bagaż - …………… choroba - …………… wiatr Zły film - zła diagnoza - zła ocena …………… film - …………… diagnoza - …………… ocena Świeży chleb - świeża ryba - świeża gazeta …………… chleb - …………… ryba - …………… gazeta

Ćwiczenie 3

Dziękuję za uwagę!