MŁODA POLSKA

MŁODA POLSKA

„Choć życie nasze splunięcia niewarte, Evviva l’arte!” –

Niech żyje sztuka!

KAZIMIERZ PRZERWA - TETMAJER

INDEX

Strona tytułowa

Filozofowie

Ludzie i wynalazki

Cytat

Sztuka

Wzorzec i antywzorzec

Nazwa i czas

Sztuka cz.2

Dziękuję!

Cechy

Ludzie i wynalazki

NAZWA I CZAS TRWANIA EPOKI

1890 - 1918

cechy światopoglądu epoki

• Dekadentyzm
• Chłopomania
• Symbolizm
• Impresjonizm
• Naturalizm
• Ekspresjonizm
• Secesja
• Sztuka naiwna (prymitywizm)

Filozofowie

ARTUR SCHOPENHAUER

1788 - 1860

FRIEDRICH NIETZSCHE

1844 - 1900

Sztuka młodej polski

modernizm

parnasizm

fin de siecle

był głównym nurtem epoki przejściowej między romantyzmem a symbolizmem, oddziałując również na modernizm oraz pokolenie Młodej Polski. Związany jest ze wzorcami klasycznymi, charakteryzuje się dążeniem do doskonałości formalnej, refleksyjno-filozoficznym tonem oraz obiektywizmem.

to francuskie określenie końca wieku, termin ten odnosi się do całokształtu epoki, tendencji panujących w sztuce, obyczajowości i atmosfery schyłku wieku. Nastawienie do końca wieku było ambiwalentne, łączyło nadzieję z katastrofizmem.

ta początkowa faza cechowała się indywidualistycznym buntem, dążeniem do oryginalności i krytycznym nastawieniem do poprzednich epok. Negowano szczególnie założenia pozytywizmu, jego filozofię i estetykę.

sztuka młodej polski

sztuka dla sztuki

Synestezja

freudyzm

Hasło było wyrazem sprzeciwu wobec utylitaryzmu w sztuce, spełnianiu przez nią innych oprócz estetycznych funkcji. Dzieło miało być doskonałe w swej formie, bez przypisywania nadmiernego wydźwięku, np. edukacyjnego czy politycznego.

jest przede wszystkim metodą terapii psychiatrycznej stosowaną w celu leczenia nerwic. Jako taki opiera się on na przekonaniu, że ludzka psychika dzieli się na świadomość i podświadomość.

zdolność, dzięki której doświadczenia jednego zmysłu (np. słuchu, wzroku) wywołują jednocześnie wrażenia charakterystyczne dla innych zmysłów

Ludzie i wynalazki XIX wieku

maria skłodowska - curie

karol darwin

robert koch

- odkryła rad i polon- współtwórca nauki o promieniotwórczości, - laureatką Nagrody Nobla

- otrzymał Nagrodę Nobla

- sformułował kontrowersyjną teorię ewolucji

Ludzie i wynalazki XIX wieku

Tomasz Edison

George Stephenson

Dmitrij Mendelejew

- wynalazł parowóz, założyciel pierwszej linii kolejowej i pierwszej linii kolejowej

- wymyślił żarówkę, fonograf, udoskonalił telefon, zudował pierwszą elektrownię

- stworzył układ okresowy pierwiastków chemiczych

WZORZEC I ANTYWZORZEC OSOBOWY W LITERATURZE MŁODOPOLSKIEJ

Artysta – niepowtarzalna indywidualność, kapłan sztuki, natchniony, lekceważący problemy doczesnego życia, daleki od spraw społecznych (Stanisław Przybyszewski,Confiteor; Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Evviva l’arte)

Filister – mieszczuch, pasibrzuch, kołtun, hipokryta, nieczuły na piękno, uległy wobec konwenansów, nierozumiejący sztuki (Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej)

Joseph Conrad

Ważne dzieła literackie okresu Młodej Polski

"Jądro ciemności"

Kazimierz Przerwa - Tetmajer

wybrane wiersze

Jan Kasprowicz

sonety

Stefan Żeromski

"Ludzie bezdomni"

Władysław Reymont

"Chłopi"

Stanisław Wyspiański

"Wesele"

Stanisław Wyspiański

życiorys

1. Urodził się 15 stycznia 1869 w Krakowie, a zmarł 28 listopada 1907 również w Krakowie

2. Był polskim dramaturgiem poetą, malarzem, grafikiem, architektektem oraz projektantem mebli.

3. Bywa nazywany czwartym wieszczem polskim

4. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

"Wesele"

Polska znajduje się pod zaborami. W podkrakowskich Bronowicach, w domu Włodzimierza Tetmajera odbywa się wesele krakowskiego poety Lucjana Rydla i chłopki, Jadwigi Mikołajczykówny. Okazuje się, że wciąż trudno jest się porozumieć mieszkańcom wsi i miasta. Późnym wieczorem do bronowickiej chaty przybywają duchy zaproszone przez państwa młodych dla żartu, za namową Racheli, mającej „poetyczną duszę”. Każdy widzi to, co dla niego jest uosobieniem niezrealizowanych marzeń. Gospodarz daje parobkowi Jaśkowi złoty róg, którym ma on wezwać wszystkich chłopów do walki. Niestety Jasiek gubi róg schylając się po krakowską czapkę z pawim piórem. W zakończeniu dramatu wszyscy tańczą chocholi taniec niemocy i słabości. Wyspiański zmierzył się w swoim dramacie z problemem: czy Polacy mogą odzyskać niepodległość, czy możliwe jest zjednoczenie narodu. Pokazał, że niestety inteligencja i chłopstwo to wciąż dwie odrębne siły. W tej sytuacji na wolność trzeba jeszcze poczekać.

Portret artysty z żoną 1904, Muzeum Narodowe w Krakowie

DZIĘKUJĘ!