Średniowiecze

Średniowiecze

Wszystko co powinneś wiedzieć

START

Spis treści

Utwory literackie

O epoce

Motywy w utworach

Sztuka i architektura

Filozofia

Podsumowanie

O epoce

Nazwa epoki została wymyślona w renensansie w celu ośmieszenia. "Wieki ciemne" to mroczny okres, zastój między epokami - nie prawda! Lecz takie stworzono stereotypy o średniowieczu.

Średniowiecze jest najdłużej trwającą epoką. Trwała 1000 lat między V - XVw. W Polsce trwało o wiele krócej, gdyż w okresie V - XV. Za datę rozpoczynającą średniowiecze uważa się 476r.n.e. - rozpad cesarstwa zachodniorzymskiego. Natomiast za datę kończącą uważa się 1453r. - upadek cesarstwa bizantyjskiego.

Początkowo ośrodkami pracy naukowej i literackiej były klasztory. Dopiero później powstały szkoły przyklasztorne. Edukacja była podzielona na dwa poziomy

O epoce

Kulturę średniowiecza cechował uniwersalizm. Polegał na ujednoliceniu poglądów i przekonań w całej Europie. Jej zwolennikiem był Otton III.

Trivium Uczniowie uczyli się języka łacińskiego. Składało się to z gramatyki, dialektyki oraz retoryki

jeden ustrój - feudalizm jedna religia - chrześcijaństwo jeden język - łacina

Quadrium Przekazywano podstwawy wiedzy o współczesnym świecie, ucząc arytmetyki, geometrii, muzyki i astronomii

Scholastyka, czyli metoda na udowodnienie istnienia Boga. Bo jak się chce, to się potrafi!

Dualizm, czyli dwie przeciwstawne wartości - kontrasty, np. dobro i zło, ciało i dusza. W średniowieczu tak ludzie postrzegali świat.

" Jak nadmiar łagodnodności czyni miękkim i niezdarnym żołnierza, tak ten nadmiar zachłannej i ciekawskiej miłości uczyni księgę podatną na chorobę, która ją zabije"

"Imię Róży" Umberto Eco

OMÓWIONE UTWORY

rOZMOWA ..

Pieśń o ...

Dzieje...

Kroniki

Legenda o

Kwiatki św.

Boguro...

Lament...

Boska...

Wielki...

Motywy w utorach

Cechy literatury

Wzorce parenetyczne

Ars bene moriendi

Deesis

Memento mori

Homo viator

Brevitas vitae

Stabat Mater

Ubi est? Ubi sunt?

Vanitas

Homo peccator

Doloryzm

Danse macabre

Nurty filozoficzne

św. Tomasz z Akwinu

św. Franciszek z Asyżu

św. Augustyn

augustynizm

franciszkanizm

tomizm

Sztuka i architektura

W sztuce dzieła nawiązywały do chrześcijańskiego. Częśte były alegorie i symbole, gdyż uważano, że dzieło bez "drugiego dna", dnem jest.

Sztuka, ale teatralna

Gatunki dramatycznie:

• dramat liturgiczny - związane z liturgią. Aktorami byli księża, a treść nawiązywała do Nowego Testamentu
• misterium - przedstawia historie biblijne i ewangeliczne. Odrywano je w kościele, później publicznie. Trwały kilka/kilkanaście dni
• morialitet - widowisko o charakterze dydaktycznym. Bohater był uniwersalny

Styl romański

Styl gotycki

Powstał w XII w. Charakteryzuje się lekkimi, wysokimi budowlami. Okna i drzwi są strzeliste z łukowymi zakończeniami. Nazwa wzięła się od Gotów, którzy wymyślili ten styl.

Byłużytkowany między X a XIII w. Związany z budownictwem sakralnym i obronnym. Budynki były budowane na planie krzyża. Wznoszono je z ciosów, układane w proste elementy geometryczne. Mury były grube, a okna i drzwi wąkie. Tam liczyło się piękno wewnętrzne od zewnętrznego.

Obrazy średniowiecza

Autorem jest Hans Memling. Został wykonany między 1467 a 1473. Jest to dzieło z największą ilością alegorycznych znaków.

Sąd Ostateczny

Obrazy średniowiecza

Hieronim Bosch to niderladzki malarz przyłomu gotyku i renensansu. Słynie z malowania realistycznuch form w połączeniu z fantastycznymi, zdeformowanymi stworami.

Śmierć skąpca

Kuszenie św. Antoniego

Obrazy średniowiecza

Salavador Dali to hiszpański malarz reprezentujący surrealizm. Jego dzieła przypominają sny i halucynacja. Wielokrotnie powracał do tematów przemijalności i śmierci.

Obrazy średniowiecza

To wyjątkowa mozaika w kościele Hagia Sophia. Jest tu przedstawiony motyw deesis.

PODSUMOWANIE

Podsumowywując - w średniowieczu roiło się od śmierci a społeczeństwu podawało się wyidealizowane ideały. Mimo to średniowiecze było wyjątkową epoką. Ludzie zyskali wiele nowej i pożytecznej wiedzy, dzięki której dali podstawę reszcie epok.

To dobrze wiedzieć!