WIEŚ ŚREDNIOWIECZNA

WIEŚ ŚREDNIOWIECZNA

Anna Krygier

Zapisz temat w zeszycie: Wieś w średniowieczu Otwórz podręcznik na s. 146

Mówiliśmy o mieście, jak miasto zakładano, jak miasto wyglądało i kto mieszkał w mieście. Dziś dowiesz się o życiu na wsi w średniowieczu

Na początku pytanie JAK ZAKŁADANO WIEŚ?

JAK ZAKŁADANO WIEŚ? Zakładanie wsi przebiegało podobnie jak zakładanie miasta.

Właściciel

ZASADŹCA dostaje zgodę na utworzenie wsi - następuje LOKACJI (czyli założenie) WSI

Do wsi przybywają ludzie, którzy dostają małe pole. Przez kilka lat nie muszą płacić daniny (pieniędzy) właścicielowi).

ZASADŹCA

ZASADŹCA zostaje SOŁTYSEM

Gdy minął czas zwolnienia ludności z ponoszenia opłat na rzecz właściciela ziemskiego, ludzie ze wsi płacili mu: - DANINĘ - zobowiązanie pieniężne lub w naturze (np. jajka, kura, wór przenicy) na rzecz właściciela

Natomiast chłopi musieli też pracować na polu właściciela ziemskiego. Za tę pracę nic nie dostawali. Taka darmowa praca na polu pana to PAŃSZCZYZNA. W ramach tej pańszczyzny chłop mógł np. siać zboże, zbierać zboże, pasać zwierzęta, ale też budować młyny, mosty i drogi. Czyli można tak powiedzieć, że pańszczyzna to taka służba u pana.

Zapisz w zeszycie: Danina - pieniądze lub towary przekazywane panu przez chłopa Pańszczyzna - darmowa praca chłopa na polu pana

KTO RZĄDZIŁ NA WSI? Zapoznaj się z pierwszym akapitem w podręczniku do podrozdziału "WARUNKI ŻYCIA NA WSI" i do poniższych opisów dopisz słowa: ława wiejska albo sołtys Podejmował najważniejsze decyzje na wsi - .................... Sądziła chłopów - ........................ To co jest zaznaczone kolorem żółtym zapisz w zeszycie

Wieś nie miała skomplikowanej struktury zarządzania.

10

A JAK WYGLĄDAŁA PRACA NA WSI? Chłop zajmował się: - uprawą roślin - hodowlą zwierząt Teraz dowiesz się o tym: - co uprawiał - jakie miał narzędzia do pracy?

11

W średniowieczu ludzie nie uprawiali ZIEMNIAKÓW. Ziemniaki dopiero zaczęto uprawiać w XVIII w. - dostrzeżono wówczas, że bulwy są jadalne. W czasach średniowiecznych ludzie uprawiali przede wszystkim: - groch - soczewicę - bób - cebulę

12

Dieta ludzi w czasach średniowiecznych opierała się na warzywach. Rzadko jedzono mięso, bo lepiej było kozę, owcę czy kurę zachować, bo zawsze były z niej jakieś korzyści, jak mleko, jaja czy wełna. Częściej niż mięso ludzie jedli ryby

13

JAKICH NARZĘDZI UŻYWAŁ CHŁOP? Mamy pole, które trzeba przygotować do siania - aby zrobić doły w ziemi na ziarno, używano RADŁA a potem PŁUGA

PŁUG

RADŁO

14

JAKICH NARZĘDZI UŻYWAŁ CHŁOP? Kiedy już zboże wyrosło, należało je ściąć. Do ścinania używano SIERPA, a potem KOSY.

SIERP

KOSA

15

JAKICH NARZĘDZI UŻYWAŁ CHŁOP? Gdy zboże zostało ścięte, należało sprawić, aby z kłosów wysypały się ziarna. Do tego chłop używał CEPA.

Chłop trzymał za dłuższą część i tą krótszą uderzał w kłosy zboża. A ziarenka wyskakiwały - tak wyglądało MŁÓCENIE

16

JAKICH NARZĘDZI UŻYWAŁ CHŁOP? Gdy chłop miał ziarno, to należało ziarno zmielić na mąkę. Zanim pojawiły się młyny, chłopi mielili ziarna w ŻARNACH

Wsypywano ziarno do tej dziury i kręcono tymi kołami. W ten sposób ziarna zamieniały się w mąkę

17

Dowiedziałeś się o narzędziach używanych przez chłopów, to teraz zapisz w zeszycie do opisów odpowiednie nazwy narzędzi spośród poniżej podanych: sierp, kosa, żarna, cep, radło, pług Narzędzia używane do spulchniania ziemi i robienia rowów na ziarno - ............... i .............. Narzędzia do ścinania zboża i traw - ............. i ............ Narzędzie do młócenia - ................ Narzędzie do mielenia ziarna na mąkę - ..........

18

A JAK PRACOWALI CHŁOPI? Ich praca zależała od pór roku, bo np. wiosną siali, a latem zbierali plony. Na następnej stronie zwróć uwagę na ilustrację, która przedstawia cztery pory roku i pracę na polu.

19

20

A TYMCZASEM W MIEŚCIE.... W mieście ludzie zajmowali się przede wszystki: - RZEMIOSŁEM, czyli wytwarzali rzeczy, np. piekli chleb, robili beczki czy miecze - HANDLEM, czyli kupowali i sprzedawali różne produkty

21

Ludzie zajmujący się rzemiołsem łączyli się w CECHY, czyli grupy rzemieślników zajmujących się tą samą rzeczą. Czyli powstawał cech piekarzy, cech rzeźników, cech kowali itd. Zapisz w zeszycie CECH - grupa rzemieślników zajmujących się tą samą czynnością

22

Średniowiecze było pełne CECHÓW. Tu masz kilka przykładów takich cechów: - KOŁODZIEJE - produkowali koła - BEDNARZE - produkowali beczki - PIEKARZE - wypiekali np. chleb - PŁATNARZE - wyrabiali zbroję - MIECZNICY - tworzyli miecze - RZEŹNICY - zajmowali się dzieleniem mięsa - KOWALE - produkowali rzeczy z metalu, np. podkowy - LUDWISARZE - produkowali dzwony - GARBARZE - wyrabiali rzeczy ze skór

23

ZA CO ODPOWIADAŁ TAKI CECH? - ustalał ceny - opiekował się wdowami i sierotami - przyjmował ludzi do cechu JAK MOŻNA BYŁO ZOSTAĆ RZEMIEŚLNIKIEM? Na początku mistrz (czyli osoba z cechu, który miał kilka-kilkadziesiąt lat doświadczenia) szkolił chłopca (był on czeladnikiem) - uczył go, jak produkować dane rzeczy.

24

Do cechu nie przyjmowano wszystkich. Z czasem część osób, która nie została przyjęta do cechu, postanowiła zajmować się danym rzemiosłem poza granicami miasta (bo w mieście nie mogli, bo cech na to nie pozwalał). Gdy pracowali poza miastem, brali mniej pieniędzy, ale ich produkty były gorsze. Z czasem zaczęto tych rzemieślników nazywać PARTACZAMI. W związku z tym dziś mówimy czasami "spartaczyć robotę", gdy dana rzecz została źle wykonana

25

Zapisz w zeszycie: Garbarz - produkował skóry Ludwisarz - robił dzwony Płatnerz - robił zbroję Bednarz - robił beczki Czeladnik - osoba ucząca się rzemiosła Partacz - rzemieślnik pracujący poza murami miasta

26

Poniżej masz dwie ilustracje - przypatrz się im i zastanów się, które cechy zostały przedstawione?

27

Mam nadzieję, że udało się znaleźć odpowiedź.

LUDWISARZ

GARBARZ

27

Na zakończenie wykonaj zadanie utrwalające nazwy cechów