PRZYCZYNY I SKUTKI AWARII W CZARNOBYLU

przyczyny i skutki awarii elektrowni w Czarnobylu

Urszula Kojder 6a

Budowę czarnobylskiej elektrowni jądrowej im. W.I. Lenina rozpoczęto w 1970 roku. Jednocześnie, w pobliżu wzniesione zostało nowe miasto, Prypeć tzw. miasto satelit, a po uruchomieniu pierwszego reaktora w 1977 roku miasto zostało zaludnione przez 14 000 mieszkańców. Przez swoje dobre połączenia komunikacyjne - autobusy, pociągi, a nawet statki - Czarnobyl stał się regionalnym centrum o wielkich perspektywach. Miała stać się największą elektrownią jądrową na świecie z 12 reaktorami, z których każdy miał mieć moc 1000 MW. 4 reaktory już pracowały, a kolejne 2 były w budowie.

W nocy 26 kwietnia 1986 roku w reaktorze nr 4 Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nastąpiła eksplozja, w wyniku czego reaktor został zniszczony i znaczne ilości materiału radioaktywnego zostały uwolnione do środowiska.

Przyczyny wybuchu

• Wybuch w reaktorze w Czarnobylu miał miejsce podczas eksperymentalnego testu elektrycznego układu sterowania, o godzinie 1:24 czasu lokalnego, 40-60 sekund po rozpoczęciu miały miejsce dwie duże eksplozje.
• Po wyciągnięciu głównego pręta kontrolnego ponad maksymalne dozwolone położenie spowodowało wzrost mocy reaktora o ponad 6000 razy w ciągu kilku milisekund.
• Systemy bezpieczeństwa były wyłączone lub nawet nie działały w momencie wybuchu.
• Kombinacja pary wodnej i wodoru wysadziła w powietrze 1200 ton obudowy reaktora i zniszczyła dach.
• Po kilku sekundach nastąpił drugi wybuch, który miał charakter wybuchu jądrowego z siła 0,3 kiloton (ok 300 ton trotylu).

Przyczyny wybuchu

PRZYCZYNY TECHNICZNE: przyczynami technicznymi katastrofy były błędy konstrukcyjne reaktora polegające na wzroście jego reaktywności w wyniku wrzenia wody w reaktorze oraz w trakcie wprowadzania prętów kontrolnych do reaktora, wywołanym ich błędną konstrukcją. PRZYCZYNY ORGANIZACYJNE I PROCEDURALNE: ogólny brak kultury bezpieczeństwa w ZSRR, polegający na braku przedkładania zasad bezpieczeństwa nad innymi celami. W szczególności brak niezależnego nadzoru bezpieczeństwa jądrowego, brak analiz bezpieczeństwa, brak udziału w eksperymencie specjalistów od bezpieczeństwa jądrowego

SKUTKI AWARII

• Wypadek spowodował śmierć w ciągu kilku tygodni 30 pracowników i obrażenia popromienne u ponad stu innych.
• Władze ewakuowały w 1986 r. około 115 000 osób z terenów otaczających reaktor, a następnie po 1986 r. relokowały około 220 000 osób z Białorusi, Federacji Rosyjskiej i Ukrainy.
• Wypadek spowodował poważne zakłócenia społeczne i psychiczne w życiu poszkodowanych oraz ogromne straty gospodarcze w całym regionie.
• Duże obszary trzech krajów były skażone materiałami radioaktywnymi.

SKUTKI AWARII

STRATY LUDZKIE I CHORBY POPROMIENNE: raport Forum Czarnobyla ocenił liczbę potencjalnych zgonów spowodowanych skażeniem radioaktywnym związanym z czarnobylską katastrofą na 4 tys. Choroba popromienna jest wynikiem wystawienia organizmu na promieniowanie jonizujące w wysokiej dawce. Promieniowanie jonizujące wpływa na kierunek przemian wody wewnątrz organizmu, w konsekwencji dochodzi do uwolnienia wysoce reaktywnych wolnych rodników, które m.in. uszkadzają DNA, a w efekcie – prowadzą do powstania mutacji genetycznych lub martwicy komórek. Zależnie od dawki choroba popromienna przyjmuje postać subkliniczną, hematologiczną, żołądkowo-jelitową, oddechową, naczyń mózgowych, skórną.

SKUTKI AWARII

SKUTKI GOSPODARCZE: Skażone zostało środowisko, wskutek czego na prawie 800 tysięcy hektarach gruntów ornych zaprzestano upraw. Na części z nich przywrócono, ale wiązało się to ze zwiększeniem kosztów produkcji na nich, ponieważ była potrzeba stosowania specjalnych środków i metod. Ponad 20% powierzchni lasów zostało skażone wybuchem. Zamknięcie elektrowni wiązało się z ogromnymi kosztami, w ówczesnym czasie wyniosło ono 18 mld dolarów. Niektóre kraje do dnia dzisiejszego ponoszą koszty finansowe spowodowane wybuchem. Katastrofa w Czarnobylu stała się ostatecznym powodem rozpadu ZSRR i stała się czynnikiem przemian w Europie Wschodniej.

CZARNOBYL PO WYBUCHU