Czasy saskie

Czasy saskie

Jaka sytuacja panowała w Rzeczpospolitej pod koniec XVII wieku?

1. Porównaj reformy wdrażane w Rosji, Prusach i Austrii w XVIII wieku.

Rosja za rządów Piotra I Wielkiego

- reforma administracji; podział kraju na gubernie oraz wprowadził tzw. tabelę rang, czyli hierarchię urzędów cywilnych i stopni wojskowych -zastąpił dumę, czyli złożoną z bojarów radę podległym sobie Senatem Rządzącym -utworzył armię -stworzył flotę wojenną -uporządkował system podatkowy -ożywił handel i gospodarkę -zbudował nową stolicę- Petersburg - refomy zwyczajów

reformy zwyczajów

-bojarzy musieli zgolić brody i skrócić szaty - wprowadzono na dworze tańce, palenie tytoniu

mapa

Rządy Katarzyny II

-nowe przywileje dla szlachty ( zwolnienie z podatków i obowiązku służby wojskowej) -wzrost obciążeń chłopów -likwidacja klasztorów i konfiskata majątków cerkiewnych -aktywna polityka zagraniczna- rozbiory Polski, zwycięstwo nad Turcją- dostęp do Morza Czarnego -reformy wewnętrzne; modernizacja Rosji, reforma edukacji (szkoły państwowe), wydawano prasę satyryczną - wspierała artystów

mapa

Prusy nowym mocarstwem

1701r. Fryderyk I Hohenzollern koronuje się na króla Prus

Fryderyk Wilhelm I król sierżant

-stworzył nowoczesną i liczną armię ( od 40tys. do 180 tys.) -"pruski dryl" -sprawna administracja- podatki

- zajął należący do Austrii Śląsk -udział w rozbiorach Polski ( powiększenie terytorium Prus dwukrotnie) -reformy oświeceniowe; zreformował sądownictwo, zakazał tortur, -wprowadził powszechny obowiązek szkolny, -tolerancja religijna, -wpływy kleru ograniczone -rozwój gospodarki; zasady merkantylizmu, rozwój rolnictwa, -rozbudowa szlaków lądowych i wodnych

Fryderyk II Wielki król filozof

Austria i Habsburgowie

Maria Teresa

Reformy Marii Teresy

-powołanie Rady Państwa, która miała pomagać władczyni w podejmowaniu kluczowych decyzji -zmiana systemu podatkowego- ciężar utrzymania państwa przesunięto częściowo z chłopów na szlachtę i duchowieństwo -konfiskata majątków klasztornych -utworzono sieć szkół państwowych

Reformy Józefa II

-w gospodarce zasady merkantylizmu i fizjokratyzmu -zniesienie poddaństwa i pańszczyzny -józefinizm- polityka cesarza wobec Kościoła katolickiego ( likwidacja klasztorów, kler podporządkowany państwu -reforma edukacji -Józefina- nowy kodeks karny (ograniczono stosowanie kary śmierci, zrezygnowano z tortur) - tolerancja religijna -państwo policyjne- aparat kontroli nad społeczeństwem- tajna policja, cenzura

Liczebność armii państw europejskich w XVIII wieku

Liczba żołnierzy w tysiącach

cechy wspólne

-reforma państwa; administracji, szkolnictwa, systemu podatkowego - rozwój armii -ograniczanie praw Kościoła - rozwój gospodarki - wzmocnienie władzy króla/cesarza

2. Przedstaw okoliczności, w jakich sięgnęli po władzę August II i August III

Śmierć Jana III Sobieskiego i kolejna elekcja

Kandydaci

Franciszek Ludwik Conti

Jakub Sobieski

Fryderyk August Wettin

Panowanie odrobinę wątpliwe ?

Saksonia-kraj rozwinięty gospodarczo ( rzemiosło, rolnictwo, handel), kraj sprawnie zarządzany- stała armia cele; umocnienie władzy królewskiej, ściślejsze zespolenie Rzeczypospolitej z Saksonią, zapewnienie dziedziczności polskiego tronu swoim potomkom

unia polsko-saska

Podwójna elekcja 1733 r

Stanisław Leszczyński

August III Sas

A jednak ja, jako August III zostałem królem, nieważne, że przy poparciu wojsk rosyjskich

3. Porównaj sposób sprawowania władzy przez obu królów z dynastii Wettinów

Polityka zagraniczna Augusta II

- zawarcie pokoju z Turcją - wielka wojna północna ze Szwecją o Inflanty

August II i jego sojusznicy

Strony konfliktu w wielkiej wojnie północnej

* Dania *Prusy *Saksonia *Rosja *Hanower *W Rzeczypospolitej zwolennicy Augusta II ( konfederacja sandomierska)

* Szwecja *Turcja * w Rzeczypospolitej zwolennicy Stanisława Leszczyńskiego ( konfederacja warszawska)

Wielka wojna północna- walki na terenie Rzeczypospolitej

1704 r. konfederacja warszawska ogłoszenie detronizacji Augusta II i wybór Stanisława Leszczyńskiego na króla Polski

konfederacja sandomierska w obronie Augusta II

Od Sasa do Lasa

wojna domowa

Stanisław Leszczyński

1706 r. August II zawarł z królem Szwecji pokój i zrzekł się korony polskiej

Starcie Rosji i Szwecji

Rozstrzygnięcie

Bitwa pod Połtawą

Car Piotr I w bitwie pod Połtawą

1709 r. siły Karola XII zostały zniszczone, Stanisław Leszczyński utracił swojego protektora, musiał uciekać z kraju, August II wraca na tron

No cóż.. abdykacja została wymuszona siłą , wracam na tron

Stanisław Leszczyński, król Polski, ucieka łodzią z Gdańska.

Ponowne rządy Augusta II

- wprowadzenie do Polski 26-tysięcznej armii saskiej -obawy szlachty dotyczące prób wzmocnienia władzy przez króla -konfederacja tarnogrodzka-żadania usunięcia wojsk saskich z kraju- mediacja cara Piotra I i wysłanie wojsk rosyjskich do Polski -podpisanie traktatu- Sejm Niemy 1717 r

Ustalenia Sejmu Niemego

- powołanie stałej armii liczącej 24 tys. żołnierzy ??? -okreslenie zasad funkcjonowania unii polsko-saskiej -zakaz wprowadzania wojsk saskich na teren Rzeczypospolitej -ograniczenie uprawnień hetmanów i sejmików -zmniejszenie uprawnień innowierców

Skutki

-król zrezygnował z prób wzmocnienia władzy -koniec konfliktów wewnętrznych -odrodzenie gospodarki -utrata suwerenności Rzeczypospolitej- podpis ambasadora Rosji na dokumencie

Panowanie Augusta III

-konflikt między stronnictwami Czartoryskich ( Familia) i Potockich(republikanie) -zrywanie sejmów- tylko jeden doszedł do skutku-paraliż władzy ustawodawczej -brak polityki zagranicznej - wzrost znaczenia sejmików

3. Oceń międzynarodowe położenie Rzeczypospolitej za rządów obu Sasów

Traktat Loewenwolda- traktat trzech czarnych orłów- określał współną strategię mocarstw w czasie kolejnego bezkrólewia w Rzeczypospolitej

Rosja

Prusy

Austria

Podwójna elekcja 1733 r

Stanisław Leszczyński

August III Sas

Sprawdź się!