"DZIADY" CZ. II 1

Geneza "Dziadów" cz. II

Czym są dziady?

Czas obchodów

Dziady są obrzędem ludowym Słowian oraz Bałtów, wywodzącym się z przedchrześcijańskiej tradycji słowiańskiej. Jest związane z przywoywaniem duchów zmarłych. Głównym celem była możliwość nawiązania kontaktu z duszami zmarłych, a także uzyskanie ich przychylności.

Pierwotnie, święto obchodzone było dwa razy w roku- na wiosnę i jesień. Wiosenne święto przypadało około 2 maja, jesienią natomiast- w nocy z 31 października na 1 listopada.

Miejsce obrzędu

"Dziady" cz. II Adama Mickiewicza

Dusze należało ugościć tak, aby zyskać ich przychylność. Na grobach stawiano chleb, miód, kaszę i jajka. Trzeba było święcić dziady tajemnie, bo nie pozwalał na to Kościół. Ludzie ukrywali się w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarzy.

powstały w Kownie na przełomie 1820 i 1821 roku

Tematem "Dziadów" cz. II jest obrzęd odprawiany przez lud na przełomie października i listopada w kaplicach położonych blisko cmentarzy.

Obrzęd pogański czy chrześcijański? Pół na pół. Obrzęd dziadów był obchodzony na ziemiach wschodnich prawdopodobnie zanim nastało tam chrześcijaństwo. W czasach współczesnych Mickiewiczowi w chrześcijańskiej Litwie prosty lud nadal chętnie sięgał po dawne zwyczaje. Pogańskie elementy: - Przekonanie, że duchy zmarłych mogą być uwięzione w przyrodzie (na dnie rzeki, w rosnącym drzewie, w ogniu). - Częstowanie duchów jedzeniem i piciem. - Przewodnikiem obrzędu jest Guślarz, a nie ksiądz (słowo „guślarz” pochodzi od wyrazu „gusła”, czyli czary). - Wywoływanie duchów odbywa się poprzez spalanie różnych przedmiotów i ziół. Chrześcijańskie elementy: - Wszyscy zebrani postępują w myśl moralności chrześcijańskiej (nie wolno krzywdzić bliźniego, kara zawsze dosięgnie winnego). - Chrześcijańskie są słowa modlitwy – zaklęcia kierowanego do zmarłych („W imię Ojca, Syna, Ducha. Widzicie Pański krzyż?”). - Obrzęd odbywa się na poświęconej ziemi (w przycmentarnej kaplicy).

Dziękuję! A.J.