METODY AKTYWIZUJĄCE - SZKOLENIE

UCZENIE PRZEZ DZIAŁANIE

METODY AKTYWIZUJĄCE

Natalia Stachowiak

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Ogólny podział metod

Przykłady metod oraz technik aktywizujących

Szczegółowy podział metod

Dziękuję

Przydatne aplikacje

,,Najlepsza lekcja to nie ta, o której tak sądzi nauczyciel, ani ta, o której tak myślą uczniowie.... . Najlepsza lekcja to taka, o której ani nauczyciel, ani uczeń nie myślą, że to była lekcja”. Klemens Stróżyński

METODY AKTYWIZUJĄCE

,Dlaczego warto pracować metodami aktywnymi?

OGÓLNY PODZIAŁ METOD AKTYWIZUJĄCYCH

1. METODY PROBLEMOWE rozwijające umiejętność krytycznego myślenia

2 .METODY EKSPRESJI I IMPRESJI nastawione na emocje i przeżycia

3. METODY GRAFICZNEGO ZAPISU proces podejmowania decyzji przedstawia się na rysunku

SZCZEGÓŁOWY PODZIAŁ METOD I TECHNIK AKTYWIZUJACYCH

• Metody integracyjne

• Metody rozwijające twórcze myślenie

• Metody definiowania pojęć

• Metody grupowego podejmowania decyzji

• Metody hierarchizacji

• Metody diagnostyczne

• Metody twórczego rozwiązywania problemów

• Metody planowania

• Metody pracy we współpracy

• Gry dydaktyczne

• Metody diagnostyczne

• Metody przyspieszonego uczenia

• Metody dyskusyjne

• Metody ewaluacyjne

PRZYKŁADY METOD ORAZ TECHNIK AKTYWIZUJĄCYCH

Metody aktywizujące stają się w obecnych czasach coraz bardziej popularne. Powstaje ich coraz więcej. Niektóre bazują na założeniach metod, które są już znane, inne zawierają zupełnie nowe rozwiązania. Zdecydowałam się więc na wybranie kilku najbardziej popularnych i ich krótką charakterystykę. Oto one.

BURZA MÓZGÓW

Metoda opracowana przez Osborna, zwana również fabryką pomysłów, giełdą pomysłów, rozgrzewką umysłową. Metoda ta kształtuje pomysłowość i wyobraźnię, pomysły uczniów mogą być różne –oczywiste, banalne, oryginalne, niezwykłe, fantastyczne i szalone. Jednak na etapie generowania pomysłów ich nie oceniamy, nie krytykujemy i nie wartościujemy. Metodę tę stosuje się najczęściej jako: a) rozgrzewkę umysłową na początku zajęć, b) w celu ustalenia zakresu posiadanej wiedzy, c) dla utrwalenia wcześniej zdobytej wiedzy, d) dla znalezienia najlepszego rozwiązania problemu.

+info

MAPA POJĘCIOWA

Metoda ta polega na wizualnym opracowaniu problemu z wykorzystaniem: •haseł, •rysunków, •symboli, •schematów, •fragmentów tekstu. Pomaga ona w uporządkowaniu zagadnień oraz rozumieniu związków między nimi. Plakaty mogą być wykonywane różną techniką: przy użyciu farb, kredek lub innych środków

+info

ODGRYWANIE RÓL, SCENEK, DRAMA, SYMULACJE, CZYLI INSCENIZACJE

Drama jest metodą na poznawanie świata za pomocą działania, improwizacji, wchodzenia w określone, fikcyjne role. Daje ona przestrzeń na kreowanie rzeczywistości przez osoby biorące w niej udział. Wybrane techniki (konwencje) dramowe:

• GORĄCE KRZESŁO

• KONFERENCJA PRASOWA (WYWIAD)

• STOP - KLATKA

• RZEŹBA (POMNIKI)

• NIEDOKOŃCZONE MATERIAŁY

+info

ŚNIEŻNA KULA

Śnieżna kula jest metodą dyskusji. Charakteryzuje ją to, że uczniowie najpierw samodzielnie opracowują problem, później jego rozwiązaniem zajmuje się grupa, a ostateczną decyzję, w ramach podsumowania dyskusji, podejmuje cała klasa.

+info

Lepiej uczyć się na cudzych błędach, niż popełniać własne Przysłowie ludowe

STUDIUM PRZYPADKU

Podstawą tej techniki jest zwięzły opis jakiegoś zdarzenia. W opisie zawiera się problem, który dzieci będą musiały rozpatrzyć. Następnie nauczyciel odpowiada na wszelkie wątpliwości uczniów i uczennic co do opisu. Istotne jest, aby nie ujawniał od razu wszystkich danych i ściśle odpowiadał na pytania zadawane przez dzieci. Następnie dzieci przedstawiają swoje propozycje rozwiązań, poszukują najlepszego planu działania oraz wskazują argumenty za obranym rozwiązaniem.

+info

DYSKUSJE I DEBATY

Dyskusja dydaktyczna to zorganizowana wymiana myśli i poglądów uczestników grupy na dany temat. Powinna być przemyślana, powinna realizować cel, do którego dążymy, dawać możliwość wyrażenia swojego zdania każdemu uczestnikowi, który chce się wypowiedzieć. Jest ćwiczeniem szacunku dla poglądów innych osób i wyrażania swoich opinii. Dyskusja jest metodą, która pozwala nauczycielowi ograniczyć własne wypowiedzi i zmotywować uczniów do samodzielnego rozwiązywania problemów, budowania argumentacji i wzajemnego słuchania się. Każda dyskusja powinna mieć określony czas, dobrany tak, aby zachować dynamikę wymiany poglądów.

Rodzaje dyskusji oraz debat

METODY ROZWIJAJĄCE TWÓRCZE MYŚLENIE

Mają na celu kształcenie w dzieciach umiejętności przetwarzania i praktycznego wykorzystywania informacji, umiejętność łączenia ze sobą różnych gałęzi wiedzy. Warunkiem koniecznym dla prawidłowej organizacji twórczej aktywności uczniów i uczennic jest stwarzanie sytuacji problemowych, dających dzieciom możliwość stawiania sobie pytań i poszukiwania na nie odpowiedzi w różnych źródłachwiedzy. Chodzi przy tym zarówno odziałania zespołowe, jak i indywidualne.

Przykłady ćwiczeń rozwijających twórcze myślenie

Kolaż

Metafory i porównania

,,Bezludna wyspa''

Co by było, gdyby - myślenie edukacyjne

+info

Rysunkowe metafory

PRACA METODĄ PROJEKTU

Miasto w średniowieczu

Polega na samodzielnym realizowaniu przez uczniów i uczennice zadania zaproponowanego i wstępnie przygotowanego przez nauczyciela na podstawie wcześniej ustalonych założeń. Projekt jest najczęściej czasochłonnym przedsięwzięciem. Trwa od jednego do kilku tygodni. Ustalenie celów projektu może należeć do nauczyciela, może być też wykonane wspólnie z dziećmi, które dobierają treści i zagadnienia, z którymi chciałyby się zapoznać. Ważne jest, aby uczniowie i uczennice otrzymali jasną instrukcję, dzięki której będą wiedziały, na czym polega ich zadanie. Powinna zawierać temat projektu, wskazówki, źródła informacji, terminy, sposób i czas prezentacji, terminy konsultacji oraz kryteria oceny pracy. Kryteriaoceny pracy powinny dotyczyć zarówno prezentacji, jak i poszczególnych etapów pracy. Zadania mogą być realizowane indywidualnie lub w grupach.

ETAPY 1. Podział ról 2. Gromadzenie informacji 3. Realizacja projektów 4. Prezentacja projektów

+info

CZYTANIE WEDŁUG "5 KROKÓW"

Metoda poszukiwania, porządkowanie i wykorzystywania informacji z różnych źródeł.Nauczycielprzygotowuje nowy test, który zainteresuje ucznia (nie tylko na języku polskim). Uczniowie pracują indywidualnie, ewentualnie w parach, według następujących kroków: pobieżne przejrzenie tekstu postawienie pytań,dokładne czytanie,streszczenie poszczególnych części,powtórzenie treści lub przeczytanie całego tekstu.

+info

GRY DYDAKTYCZNE

Gry i zabawy dydaktyczne pozwalają dzieciom angażować się w to, co robią, przez co często chętniej pracują, jak i osiągają lepsze wyniki. Gry poszerzają i utrwalają wiadomości z różnych dziedzin, mając przy tym charakter interdyscyplinarny. Rozwijają szybkość reakcji, umiejętność orientacji, pomysłowość i spostrzegawczość. Sprzyjają uspołecznieniu poprzez uczenie poszanowania reguł bez potrzeby stosowania przymusu zewnętrznego. Dziecko bez sprzeciwu przyjmuje zawarty w grze układ, bo wyraźnie dostrzega jego celowość. Przestrzeganie zasad gry uczy poczucia sprawiedliwości i uczciwości oraz właściwej radości z wygranej i umiejętności przyjmowania przegranej. Gry i zabawy dydaktyczne łączą w sobie współdziałanie z samodzielnością. Mogą służyć integracji i lepszemu poznaniu się, świetnie dodają energii całej grupie.

Przykłady gier i zabaw dydaktycznych

• Poczta przychodząca

• Zagadki logiczne

• Gry terenowe

• Gry komputerowe

• Kalambury / puzzle

• Gry planszowe

• Zagadki ruchowe

• Rebusy / domina

OKIENKO INFORMACYJNE

Jest to forma twórczej notatki, pozwalająca na sprecyzowanie wyobrażeń na określony temat. Nauczyciel dzieli klasę na zespoły 4 osobowe, każdy zespół otrzymuje schemat okienka informacyjnego, najlepiej na formacie A3. Arkusz papieru dzielimy na 4 części (poziom, pion lub po przekątnej). W pierwsze okienko wpisujemy hasło, które nas interesuje wraz z definicją danego terminu (z różnych źródeł, np. słownikowa, uczniowska itp.). W drugim okienku przedstawiamy zagadnienie za pomocą rysunku i słów kluczowych. W trzecie okienko wpisujemy metaforyczne znaczenie wyrazu, żart językowy, rebus itp. Ostatnie może mieć formę scenki komiksowej, dialogu, karykatury z zastosowaniem terminu, będącego dla nas punktem wyjścia. Każda grupa pracuje nad wypełnieniem poszczególnych okienek, po skończonej pracy następuje prezentacja i podsumowanie. Metoda może być też wykorzystywana w pracy samodzielnej.

PRZYDATNE APLIKACJE & NARZĘDZIA & PROGRAMY

Genial.ly

+info

+info

Watch

Watch

Watch

Symbaloo

+info

+info

+info

+info

+info

DZIĘKUJĘ

Jedynym niebezpieczeństwem ,które Ci grozi po rozpoczęciu nauczania w sposób aktywny, jest to, że ani Ty, ani Twoi uczniowie nie będziecie już chcieli pracować inaczej!!!