Budowa roślin. Tkanki roślinne

Budowa roślin.

Tkanki roślinne

Budowa roślin.

Rośliny mają bardzo zróżnicowane rozmiary, kształty i wygląd, jednak ich budowa jest podobna. Typowa roślina składa się z korzeni, łodygi, liści i kwiatów. Kwiaty mogą przekształcić się w owoc zawierający nasiona.

Organ to część organizmu roślinnego o charakterystycznej budowie, pełniąca określoną funkcję.

Rośliny zbudowane są z komórkek roślinnych. Fragment rośliny ogladanej pod mikroskopem przedstawia niesamowite obrazy. Przyjrzyjmy się tym komórkom...

Różnorodność tkanek jest wynikiem przystosowania się roślin do życia w środowisku lądowym. Niestabilne warunki suchego lądu, zwłaszcza okresowe susze, zmuszają rośliny do posiadania elementów transportujących i magazynujących wodę. Konieczne jest też też wykształcenie powłok zabezpieczających przed parowaniem. Rośliny, pnąc się do światła, potrzebują elementów usztywniających ich wiotkie ciała. Powstanie tkanek jest zatem odpowiedzią na czynniki środowiska.

Tkanka to grupa komórek o podobnym pochodzeniu i budowie, pełniąca w organizmie określoną funkcję.

U współczesnych roślin wyróżnia się tkanki twórcze i stałe. Komórki tkanek twórczych mają zdolność do ciągłych podziałów. Komórki tkanek stałych są wyspecjalizowane do pełnienia określonej funkcji, nie mnożą się, mogą tylko rosnąć i mają kształt charakterystyczny dla danej tkanki .

Tkanki roślinne

TWÓRCZE

STAŁE

• dzielą się
• umożliwiają przyrost na długość i grubość

• nie dzielą się
• wyróżniamy wśród nich:
• okrywające
• miękiszowe
• przewodzące
• wzmacniające

Tkanki twórcze znajdują się na wierzchołkach pędu oraz korzeni. Cały czas intensywnie sie dzielą, dzięki temu roślina rośnie i wytwarza nowe organy.

Przekrój liścia

Tkanka okrywająca

Tkanka okrywająca na młodych organach to skórka. Komórki skórki korzenia wytwarzają włośniki zwiększające ich zdolność chłonięcia wody. Skórka liścia z kolei zawiera aparaty szparkowe umożliwiające pobieranie i uwalnianie dwutlenku węgla i tlenu. W korku okrywającym starsze organy tę funkcję pełnią przetchlinki.

Tkanka okrywająca

W korku okrywającym starsze łodygi i korzenie znajdują się przetchlinki. Są to grupy luźno ułożonych martwych komórek, przez które odbywa się wymiana gazowa i parowanie wody.

Tkanka miękiszowa

Główną masę ciała roślin stanowią tkanki miękiszowe. Komórki tej tkanki są z reguły duże, cienkościenne i luźno ułożone. Pomiędzy nimi znajdują się wolne przestrzenie nazywane przestworami międzykomórkowymi. Zależnie od funkcji wyróżnia się cztery rodzaje miękiszu:

miękisz zasadniczy wypełniający całe wnętrze rośliny; jego żywe komórki są luźno ułożone i zawierają duże wakuole; występują w łodygach, korzeniach, mięsistych owocach

miękisz spichrzowy magazynujący substancje pokarmowe i wodę; spotykany jest w łodygach, korzeniach oraz w nasionach roślin

miękisz powietrzny charakterystyczny dla roślin wodnych i bagiennych; jego komórki rozdzielone są przestrzeniami wypełnionymi powietrzem, co ułatwia unoszenie się liści i łodyg na powierzchni wody oraz umożliwia magazynowanie tlenu i dwutlenku węgla.

miękisz asymilacyjny występujący we wszystkich zielonych częściach rośliny, głównie w liściach; jego komórki zawierają dużo chloroplastów, co umożliwia przeprowadzanie fotosyntezy;

Tkanka wzmacniająca

nadają roślinie sztywność i elastyczność. Jest to szczególnie ważne u tych roślin lądowych, które osiągają duże rozmiary. Wyróżnia się dwa rodzaje tkanek wzmacniających: zwarcicę i twardzicę.

Zwarcica występuje w młodych, szybko rosnących częściach roślin, jak ogonki liściowe i łodygi. Zbudowana jest z żywych, wydłużonych komórek, które ściśle do siebie przylegają. Tkanka nadaje wytrzymałość na złamania i elastyczność łodygom.

Twardzica występuje w wyrośniętych, starszych częściach roślin. Budują ją martwe komórki o grubych, zdrewniałych ścianach. Kształt komórek zależy od ich miejsca położenia w roślinie. Mocno wydłużone i ostro zakończone włókna spotykane są w łodygach lnu i konopi.

Tkanka przewodząca

Im roślina jest wyższa, tym trudniej dostarczyć komórkom położonym na szczycie potrzebną ilość wody i substancji pokarmowych. Zajmują się tym tkanki przewodzące: drewno i łyko, które tworzą długie, przebiegające wzdłuż rośliny wiązki przewodzące.

Drewno jest zbudowane z martwych, zdrewniałych i pustych w środku komórek ułożonych jedna nad drugą. Ich poprzeczne ściany zanikły, więc przypominają długie rurki nazywane naczyniami. Przewodzą one wodę wraz z substancjami mineralnymi od korzeni przez łodygę aż do liści, kwiatów i owoców.

Łyko przewodzi po całej roślinie substancje pokarmowe wytworzone w liściach podczas fotosyntezy. Zbudowane jest z wydłużonych, żywych komórek, których poprzeczne ściany mają wiele otworów i przypominają sita.

Transport wody w roślinie. To co do tej pory dowiedziałeś/aś się o tkankach, potwierdza przeprowadzone doświadczenie.

Transport wody w roślinie.

A może sam przeprowadzisz takie doświadczenie? Mozesz wykorzystać liście kapusty lub kwiaty. Zdjęcia z efektów mile widziane!

Filmik - 25 dni z życia fasoli!

Ćwiczenia interaktywne

Filmik - tkanki roślinne

Zapamiętaj!

1. Roślina okrytonasienna składa się z organów, do których należą: korzenie, łodygi, liście, kwiaty i owoce. 2. Wśród tkanek roślinnych można wyróżnić tkanki twórcze i stałe. 3. Komórki tkanek twórczych dzielą się, dzięki czemu roślina może przyrastać na długość i na grubość. 4. Do tkanek stałych należą tkanki: okrywająca, miękiszowa, wzmacniająca i przewodząca. 5. Tkanki stałe mogą być zbudowane z komórek żywych lub martwych. 6. Budowa danej tkanki roślinnej jest związana z jej funkcją.

Dziękuję za uwagę!

Marzena Kieca

Prezentacja powstała w oparciu o: - zasoby Internentu - treści i zdjęcia z podreczników różnych wydawnictw