Co było pierwsze jajo czy kura?

W związku ze zbliżającymi się świętami Wielkanocnymi, zapraszam Was bardzo serdecznie na biologiczno - chemiczną lekcję o jajkach i kurach.

Co było pierwsze - jajko czy kura?

Jajo stanowi podstawę nowego życia, stało się więc symbolem rodzącego się życia.

Biologiczne jajo/jajko:

Jajo to jedna z faz rozwoju nowego osobnika spotykana u wielu zwierząt (m.in. ryby, płazy, gady, ptaki, nieliczne ssaki - dziobak i kolczatka). Jaja różnych gromad zwierząt różnią się między sobą budową i wielkością, inaczej wyglądają jaja płazów, gadów czy ptaków. Inaczej wyglądają również jaja różnych gatunków należących do jednej grupy zwierząt (gromady), co widać chociażby po dużej różnorodności jaj ptaków. Kiedy samica składa jaja, zagrzebuje je w ziemi (gady) albo wysiaduje je (ptaki), aby zapewnić młodemu odpowiednią do rozwoju temperaturę (ryby i płazy składają jaja do wody). Kiedy "malec" urośnie i nabierze sił, rozbija skorupkę i wykluwa się z jajka.

Biologiczne jajo/jajko:

Jajo, oprócz zarodka, który się w środku rozwija, zawiera również substancje odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego i zewnętrznych źródeł pożywienia. Wnętrze jaja stanowi również środowisko, w którym zarodek się rozwija i przeprowadza procesy życiowe. Jaja są galaretowate (ryby, płazy), otoczone są skórzastą osłonką (gady) lub wapienną skorupką (ptaki). Skorupy jaj różnią się kształtem (od niemal okrągłych po wydłużone), wielkością (największe jajo ptasie składa struś, a jajo koliberka hawańskiego jest najmniejsze), kolorem (białe, zielone, gładkie, nakrapiane) oraz grubością. W skorupie jaja znajdują się liczne pory, które umożliwiają wymianę gazową zarodka (skorupka jaja ma ponad 17 tysięcy porów).

jaja ryb to ikra

jaja płazów - skrzek

jaja ptaków mają różne wielkości i barwy

Jajeczne rekordy ptaków:

1. Najmniejsze jaja znoszą kolibry (jednak światowy rekord pobił należy do kanarka z Holandii - jego jajo miało 7 mm długości i ważyło zaledwie 0,027 g); 2. Największe jaja znoszą strusie (waży średnio około 1,5-2 kg - jest odpowiednikiem 25 jaj kurzych). 3. Największe jajo na świecie pochodziło ze strusiej farmy w Szwecji i ważyło 2,589 kg); Największe jaja w stosunku do masy ciała znosi ptak kiwi (jajo strusia stanowi zaledwie 2% wagi samicy, a jajo kiwi to aż 20% masy samicy); 4. Najcięższe kurze jajo ważyło 454 g, miało podwójne żółtko i podwójną skorupkę (zostało złożone w 1956 r. przez kurę z New Jersey); 5. Największe kurze jajo miało średnicę ponad 23 cm (zniosła je brytyjska kura Harriet w 2010 r.); 6. Największe jaja znosił wymarły nielot mamutak (Aepyornis maximus) - miały one 33 cm długości, 8,5 litra pojemności i odpowiadały wielkością 7 jajom strusim, 183 jajom kurzym i aż 12 tysiącom jaj kolibra;

Jajko w życiu codziennym

Skład chemiczny jajka

Oznakowanie jaj

Jak sprawdzić, czy jajo jest świeże? Masz w lodówce jajka, które kupiłeś jakiś czas temu i nie wiesz, czy nadal są świeże? Zrób prosty test. Zanurz jajko w wodzie. Jeśli pozostanie na dnie, to znaczy, że jest świeże. Im wyżej jako wypłynie ku górze, tym jest starsze. Jajko unosi się na wodzie za sprawą powiększającej się komory powietrznej. Świeżość jajka można ocenić także po rozbiciu. Jeśli jajko się rozlewa, nie jest już pierwszej świeżości, co nie oznacza, że musi być zepsute. Jeśli nie ma nieprzyjemnego zapachu, można je wykorzystać na przykład do pieczenia.

Jeżeli kupujesz jajka, które były prawidłowo przechowywane i są one nieuszkodzone to raczej nie powinniśmy bać się zakażenia bakterią salmonelli. W zapobieganiu najważniejsza jest obróbka termiczna - bakterię niszczy gotowanie w temperaturze przynajmniej 70°C. Jajka zjadane na twardo minimalizują więc ryzyko zakażenia, ale już jajka w koszulce, na półtwardo i na miękko mogą być zagrożeniem. Największe ryzyko zakażenia salmonellą występuje w przypadku surowych jajek i produktów z ich dodatkiem, na przykład majonezu i lodów.

Czas gotowania jajek

Co zrobić, jeśli ugotowane jajka na twardo pomieszają się z surowymi?Pokręć jajkiem na blacie! Jeśli będzie się gładko kręcić, to znaczy, że jest ugotowane. Ciecz w surowym jajku sprawia, że przy kręceniu jajko buja się na boki.

Triki przy gotowaniu jaj: 1. Przed gotowaniem wyjmij jajka z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową, są wtedy mniejsze szanse na pęknięcie skorupki; 2.Do wody, w której gotujesz jajka, dodaj łyżeczkę soli lub odrobinę octu, bo jeśli skorupka pęknie, białko od razu się zetnie i nie wyleje się ze skorupki; 3. Ugotowane jaja można schłodzić, wkładając je do lodowatej wody, po takim szoku termicznym będą się łatwiej obierać; 4. Po ostudzenu postukaj łyżeczką po obu stronach jajka; Następnie delikatnie poturlaj jajko po stole. Skorupka zostanie naruszona i łatwiej będzie Ci je obrać; 5. Jeśli po gotowaniu lub pieczeniu zostaną Ci żółtka, przełóż je do szklanki i zalej zimną wodą lub olejem, żeby nie wyschły. Białka możesz przykryć folią spożywczą lub zamrozić; 6. Jajko na twardo obierz, zawiń w folię spożywczą i przechowuj w lodówce nie dłużej niż dwa dni, inaczej zacznie wydzielać zapach siarki;

Naturalne barwienie jajek

CIEKAWOSTKI Z JAJEM Czy wiesz, że...? Kura, w zależności od rasy, znosi od 200 do 325 jaj rocznie. „Wyprodukowanie” jednego jaja trwa 23 – 26 godzin. Im starsze kury, tym większe znoszą jaja. Z wiekiem kury skorupka jajka robi się coraz cieńsza. Kury mogą znosić jaja bez koguta, ale nie wylęgną się z nich kurczęta. Z zapłodnionego jaja wylęgną się pisklęta, pod warunkiem, że kura będzie wysiadywała jaj przez około 21 dni. Wysiadując jajo, kura obraca je w gnieździe aż 50 razy na dobę. Kury rasy Araucana są nazywane kurami wielkanocnymi, ponieważ znoszą niebieskie, zielone, różowe i brązowe jaja.

Kreatywne zadania o jajkach

Zadanie 1. Wypisz, wszystkie jakie znasz zwroty/ powiedzenia /przysłowia/ cytaty ze słowem jajo/ jajko.Zadanie 2 Przeprowadź ankietę wśród domowników, aby dowiedzieć się, kto lubi jeść jajka, a kto nie, i w jakiej postaci są one najchętniej zjadane. Zadanie 3 Sprawdź, co znaczą poniższe sformułowania: jajko Kolumba; jajko cesarskie; jajko niespodzianka: jajko w koszulce; jajko sadzone; jajka po wiedeńsku; jajo filozoficzne; mgławica jajko; kukułcze jajo; szkockie jajko?

Zadanie 4. Przeczytaj poniższy krótki test, a później wykonaj polecenia. Cykl inkubacji kurczęcia trwa 21 dni i przez ten cały czas kura musi wysiadywać jaja (odchodzi od nich najwyżej na kwadrans w ciągu doby, by najeść się i załatwić potrzeby fizjologiczne). Na podstawie powyższych informacji oblicz: 1. Ile godzin / minut w całości kura wysiaduje jajo? 2. Jeśli kura siedzi na jajkach już 13 dni, to na ile razem minut odeszła od nich? 3. Jeśli kura siedzi na jajkach już 3 doby, to ile godzin już je wysiaduje? 4. Ile minut dziennie kura siedzi na jajkach?

Zadanie 5. Zadania praktyczne. Wyciągnij delikatnie jajko z lodówki. Weź kolorowe pisaki i narysuj uśmiechnięte buzie na jajkach, które znajdują się w lodówce lub napisz na nich coś miłego dla mamy/ taty np. "miłego dnia".

Zadanie 6. Przygotuj kilka świątecznych jajek, np. wg instrukcji zamieszczonych w poniższym filmiku.

Zadanie 7. Doświadczenia do samodzielnego wykonania w domu

Przygotowała: Ewelina Kapica-Policha

ZDROWYCH I WESOŁYCH ŚWIĄT !!!