Zbrodnia Katyńska

Katyń 1940

85 rocznica zbrodni

Spis treści:

1. Jan Twardowski- "Bez kaplicy"

2. Co nazywamy Zbrodnią Katyńską

3. Miejsca zbrodni

4. Kalendarium wydarzeń

5. Szkolny Konkurs Plastyczny

Jan Twardowski: „BEZ KAPLICY" Jest taka Matka Boska co nie ma kaplicy na jednym miejscu pozostać nie umie Przeszła przez Katyń chodzi po rozpaczy spotyka niewierzących nie płacze- rozumie

Co nazywamy Zbrodnią Katyńską

• Zbrodnią Katyńską nazywamy wymordowanie na mocy decyzji Biura Politycznego Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego z 5 marca 1940 r. , przetrzymywanych w obozach na terytorium ZSRR, prawie 22 tys. jeńców wojennych–polskich oficerów, w tym pochodzących z rezerwy.
• Według szacunków historyków stanowiło to połowę korpusu oficerów Wojska Polskiego.

• Ofiary dokonanej zbrodni stalinowskiej były pogrzebane w zbiorowych mogiłach – w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Tweru i Piatichatkach na przedmieściu Charkowa. Zbrodnia była przeprowadzona w ścisłej tajemnicy, ale już w 1943 r. ujawniono zbiorowe groby w Katyniu (na Smoleńszczyźnie – terenie przejściowo okupowanym przez III Rzeszę Niemiecką), co dało początek wyżej wymienionemu terminowi.
• Obecnie określa on również wymordowanie ponad 7 tys. osób przetrzymywanych

w więzieniach zachodniej Białorusi i zachodniej Ukrainy, nie mających statusu jeńca, choć było wśród nich ok. 1 tys. polskich oficerów.

Zbrodnia, ze względu na jej ideologiczne umotywowanie oraz masowość, jest według opinii Instytutu Pamięci Narodowej uważana za ludobójstwo (zbrodnię przeciwko ludzkości) co jednocześnie jest odrzucane przez Rosję. Fakt ten spowodowany jest obawami, że takie uznanie umożliwiłoby żądanie odszkodowań dla rodzin ofiar, a sprawcy zbrodni nie mogliby być chronieni przedawnieniem.

Mordu dokonano na części oficerów jednostek Wojska Polskiego, operujących na wschodnich obszarach II Rzeczypospolitej, w czasie kampanii wrześniowej w 1939 r. Po uzgodnionej z hitlerowską III Rzeszą agresji sowieckiej 17 września 1939 r., zostali oni rozbrojeni i zatrzymani przez Armię Czerwoną i NKWD w utworzonym systemie obozów.

W wyniku rozlicznych działań mających miejsce do marca 1940 r., m.in.: przemieszczeń, selekcji osób gotowych do współpracy, praktycznie wszystkich polskich oficerów przetrzymywanych w ZSRR – ok. 15 tysięcy, skupiono w trzech obozach specjalnych: kozielskim, ostaszkowskim i starobielskim.

5 marca 1940 r. Ławrientij Beria – Ludowy Komisarz Spraw Wewnętrznych ZSRR skierował do Józefa Stalina notatkę nr 794/B (794/Б), w której po zdefiniowaniu, że polscy jeńcy wojenni (14 736 osób– w tym 97 proc. Polaków) oraz więźniowie w więzieniach Zachodniej Białorusi i Ukrainy (18 632 osób, z tego 1207 oficerów– w tym ogółem 57 proc. Polaków) stanowią „zdeklarowanych i nie rokujących nadziei poprawy wrogów władzy radzieckiej”.

Stwierdził, że NKWD ZSRR uważa za uzasadnione: rozstrzelanie 14,7 tys. jeńców i 11 tys. więźniów, bez wzywania skazanych, bez przedstawiania zarzutów, bez decyzji o zakończeniu śledztwa i aktu oskarżenia, Zgodnie z notatką Biuro Polityczne KC WPK (b) tego dnia wydało decyzję nr P13/144 z zaproponowaną przez Berię treścią.

22 marca Beria wydał rozkaz nr 00350 „O rozładowaniu więzień NKWD USRR i BSRR" – w tych więzieniach większość więźniów stanowili polscy oficerowie i policjanci. 1 kwietnia z Moskwy wyszły trzy pierwsze listy – zlecenia skierowane do obozu ostaszkowskiego. Zawierały nazwiska 343 osób i były początkiem akcji „rozładowania obozów".

Listy transportowe były wyrokami śmierci. Na ich podstawie tworzono konwoje, które w kombinowany sposób: pieszo, wagonami lub ciężarówkami docierały do miejsca wykonania zbrodni. Łącznie na przestrzeni roku 1940 z rozkazu NKWD rozstrzelano prawdopodobnie między 22, a 25 tys. oficerów polskich.

Mapa miejsc rozstrzelania polskich jeńcow wojennych przez NKWD wiosną 1940 roku

Kalendarium wydarzeń:

• 23.VIII.1939 r. - III Rzesza i ZSRR podpisują tzw. pakt Ribbentrop - Mołotow, dotyczący współpracy niemiecko-sowieckiej i przygotowują się do

IV rozbioru Polski.

• 1.IX.1939 r. - Wojska niemieckie dokonują najazdu na Polskę.
• 17.IX.1939 - Armia Czerwona wkracza na terytorium II RP.
• 23-26.IX.1939 r. - Oddziały sowieckie zajmują Zamojszczyznę, żołnierze sowieccy przeprowadzają aresztowania wśród Polaków
• i wywożą ich na wschód. Dochodzi do wielu mordów.
• 23-26.IX.1939 r. - III Rzesza i ZSRR zawierają

w Moskwie układ „O granicach i przyjaźni", likwidujący państwo polskie i wytyczający granicę między Niemcami, a Sowietami na linii San- Bug- Narew-Pisa.

Kalendarium wydarzeń:

• Październik 1939 r. - W Ostaszkowie, Kozielsku i Starobielsku utworzono obozy jenieckie dla ok. 15 tys. jeńców polskich
• 5.III. 1940 r. - Stalin i inni przywódcy ZSRR podejmują decyzję o rozstrzelaniu 25 tyś 700 obywateli polskich, jako "zatwardziałych i nieprzejednanych wrogów władzy radzieckiej"

• 3 kwietnia - 12 maja 1940 r. - Transporty jeńców z Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa kierowane są do miejsc zagłady.
• W pierwszych transportach wysłano na śmierć oficerów o zdolnościach przywódczych. Z ok. 15,5 tyś osób w tych obozach, ocalało ok. 450.

Kalendarium wydarzeń:

• Wrzesień-październik 1941 r. - Służby wywiadowcze Polski Walczącej poszukują w kraju - na rozkaz gen. Władysława Sikorskiego - zaginionych jeńców z Kozielska, Starobielska

i Ostaszkowa, którzy - według informacji władz sowieckich - zostali rzekomo zwolnieni z niewoli.

• Lato 1942 r. - Robotnicy polscy, zatrudnieni przymusowo przy naprawie torów, poinformowani przez miejscową ludność, rozkopują jeden z grobów

w Kozich Górach, w lesie katyńskim i stwierdzają, że pochowani są tam oficerowie polscy.

Kalendarium wydarzeń:

• 18.II.1943 r. - Początek rozkopywania grobów katyńskich przez Niemców.
• 13.IV.1943 r. - Berlińskie radio opublikowało komunikat o odkryciu masowych grobów oficerów polskich w Katyniu pod Smoleńskiem, pomordowanych wiosną 1940 przez Rosjan.
• 15.IV.1943 r. - Radio Moskwa nadaje komunikat, stwierdzający, że polscy oficerowie wymordowani zostali przez Niemców, w lecie 1941 r.
• 21.IV.1943 r. - Moskiewska „Prawda"

i agencja TASS oskarżają Polaków o współpracę z Niemcami.

• 26.IV.1943 r. - Rząd ZSRR zrywa stosunki dyplomatyczne z rządem Rzeczypospolitej.

Kalendarium wydarzeń:

• 29.IV- 7.VI.1943 r. Międzynarodowa komisja lekarska z udziałem specjalistów medycyny sądowej europejskich kryminologów i przedstawicieli PCK prowadzi prace ekshumacyjne w Katyniu. Ekshumowano 4243 ciała.
• 30.IX- 1.X.1946 r. - Odczytanie wyroku w Norymberdze przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim. W wyroku nie ma stwierdzenia winy Niemców za mord w Katyniu.

Kalendarium wydarzeń:

• 18.IX.1951 r. - Izba Reprezentantów ogłasza raport w sprawie zbrodni katyńskiej, stwierdza bezsporną winę ZSRR i zaleca rządowi USA przedstawienie całej sprawy do zbadania ONZ. Rząd amerykański nie chce jednak
• zajmować się tą sprawą.
• 13.IV.1990 r. - podczas wizyty Prezydenta RP Wojciecha Jaruzelskiego w Moskwie, TASS publikuje oficjalny komunikat, stwierdzający, że mord polskich oficerów został dokonany przez NKWD. Jaruzelski otrzymuje 2 teczki z dokumentami dotyczącymi tej zbrodni.

Kalendarium wydarzeń:

• wrzesień 1990 - Naczelna Prokuratura Wojskowa ZSRR rozpoczyna śledztwo

w sprawie katyńskiej.

• 14.X.1992 r. - Prezydent RP Lech Wałęsa otrzymuje w Belwederze główne dokumenty, dotyczące sprawy katyńskiej.
• 21.IX.2004 r. - Główna Prokuratura Wojskowa Federacji Rosyjskiej umarza trwające 14 lat śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej. Nikomu nie postawiono zarzutów. Rosjanie nie uznają mordu katyńskiego

za ludobójstwo, ale za zbrodnię, która ulega przedawnieniu.

Kalendarium wydarzeń:

• 30.XI.2004 r. - IPN wszczyna własne śledztwo
• 9- 11.XI.2007 r. Pośmiertne awanse ofiar Zbrodni Katyńskiej, pod patronatem Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.
• 14.XI.2007 r. - Sejm Rzeczypospolitej uchwalił uchwałę ustanawiającą

dzień 13 kwietnia jako Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

„Katyń - historia wciąż żywa” to film zrealizowany na zlecenie Instytutu Pamięci Narodowej

Prezydent RP Lech Kaczyński wraz z małżonką Marią Kaczyńską

Kalendarium wydarzeń:

• 10.IV 2010- Katastrofa lotnicza polskiej delegacji zmierzającej na obchody rocznicy Zbrodni Katyńskiej.

• Zginęło w niej 96 osób, wśród nich: Prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską, ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, 18 parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich
• i społecznych oraz osoby towarzyszące, stanowiący delegację polską na uroczystości związane z obchodami 70 rocznicy zbrodni katyńskiej, a także załoga samolotu.

Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni jej służbie...