Jajo czy kura...?

Co było najpierw... jajo czy kura?

Jajo/ jajko stanowi podstawę nowego życia, stało się więc symbolem rodzącego się życia.

Biologiczne jajo/jajko: Jajo to jedna z faz rozwoju nowego osobnika spotykana u wielu zwierząt (m.in. ryby, płazy, gady, ptaki, nieliczne ssaki - dziobak i kolczatka). Jaja różnych gromad zwierząt różnią się między sobą budową i wielkością, inaczej wyglądają jaja płazów, gadów czy ptaków. Jajo, oprócz zarodka, który się w środku rozwija, zawiera również substancje odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego i zewnętrznych źródeł pożywienia. Wnętrze jaja stanowi również środowisko, w którym zarodek się rozwija i przeprowadza procesy życiowe. Jaja są galaretowate (ryby, płazy), otoczone są skórzastą osłonką (gady) lub wapienną skorupką (ptaki). Skorupy jaj różnią się kształtem (od niemal okrągłych po wydłużone), wielkością (największe jajo ptasie składa struś, a jajo koliberka hawańskiego jest najmniejsze), kolorem (białe, zielone, gładkie, nakrapiane) oraz grubością. W skorupie jaja znajdują się liczne pory, które umożliwiają wymianę gazową zarodka (skorupka jaja ma ponad 17 tysięcy porów).

Ikra czyli jaja ryb

• komórki jajowe ryb. W budowie i funkcji zasadniczo nie odbiega od jaj innych zwierząt – najważniejsza różnica to znacznie większa ilość żółtka w ikrze, porównując z typowymi przedstawicielami innych grup.
• Ikra większości gatunków morskich zawiera kroplę tłuszczu, dzięki czemu jest lżejsza od wody i unosi się oraz rozwija w jej określonej warstwie.
• Ikra niektórych ryb, szczególnie jesiotrowatych (Acipenseridae), jest cenionym przysmakiem – tzw. kawior.

Jaja gadów...

mają skórzastą osłonkę

Jaja ptaków...

Jego waga wynosi ok. 1,8 grama a długość ok. 5,4 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 7,5 cm. Ptak ten występuje na Kubie, stąd jego nazwa – hawańczyk.

Jajeczne rekordy ptaków

Kolibry są najmniejszymi ptakami na ziemi. Kolibry nie potrafią chodzić, ale są jedynymi ptakami, które potrafią latać do tyłu i natychmiastowo … Badacze kolibrów uważają, że ich wzrok pozwala dostrzec źródło pożywienia z 1200 m. Gniazda kolibrów mają rozmiar orzecha włoskiego.

Najmniejsze jaja znoszą kolibry (jednak światowy rekord pobił należy do kanarka z Holandii - jego jajo miało 7 mm długości i ważyło zaledwie 0,027 g).Największe jaja znoszą strusie (waży średnio około 1,5-2 kg - jest odpowiednikiem 25 jaj kurzych). Największe jajo na świecie pochodziło ze strusiej farmy w Szwecji i ważyło 2,589 kg). Największe jaja w stosunku do masy ciała znosi ptak kiwi (jajo strusia stanowi zaledwie 2% wagi samicy, a jajo kiwi to aż 20% masy samicy).Najcięższe kurze jajo ważyło 454 g, miało podwójne żółtko i podwójną skorupkę (zostało złożone w 1956 r. przez kurę z New Jersey). Największe kurze jajo miało średnicę ponad 23 cm (zniosła je brytyjska kura Harriet w 2010 r.).Największe jaja znosił wymarły nielot mamutak (Aepyornis maximus) - miały one 33 cm długości, 8,5 litra pojemności i odpowiadały wielkością 7 jajom strusim, 183 jajom kurzym i aż 12 tysiącom jaj kolibra.

OZNAKOWANIE JAJ

Jak sprawdzić, czy jajo jest świeże?

Masz w lodówce jajka, które kupiłeś jakiś temu i nie wiesz, czy nadal są świeże? Zrób prosty test. Zanurz jajko w wodzie. Jeśli pozostanie na dnie, to znaczy, że jest świeże. Im wyżej jako wypłynie ku górze, tym jest starsze. Jajko unosi się na wodzie za sprawą powiększającej się komory powietrznej. Świeżość jajka można ocenić także po rozbiciu. Jeśli jajko się rozlewa, nie jest już pierwszej świeżości, co nie oznacza, że musi być zepsute. Jeśli nie ma nieprzyjemnego zapachu, można je wykorzystać na przykład do pieczenia.

STRUSIE JAJO

CZAS GOTOWANIA JAJEK...

Co zrobić, jeśli ugotowane jajka na twardo pomieszają się z surowymi? Pokręć jajkiem na blacie! Jeśli będzie się gładko kręcić, to znaczy, że jest ugotowane. Ciecz w surowym jajku sprawia, że przy kręceniu jajko buja się na boki.

Triki przy gotowaniu jaj Przed gotowaniem wyjmij jajka z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową, są wtedy mniejsze szanse na pęknięcie skorupki; Do wody, w której gotujesz jajka, dodaj łyżeczkę soli lub odrobinę octu, bo jeśli skorupka pęknie, białko od razu się zetnie i nie wyleje się ze skorupki; Ugotowane jaja można schłodzić, wkładając je do lodowatej wody, po takim szoku termicznym będą się łatwiej obierać; Po ostudzenu postukaj łyżeczką po obu stronach jajka; Następnie delikatnie poturlaj jajko po stole. Skorupka zostanie naruszona i łatwiej będzie Ci je obrać; Jeśli po gotowaniu lub pieczeniu zostaną Ci żółtka, przełóż je do szklanki i zalej zimną wodą lub olejem, żeby nie wyschły. Białka możesz przykryć folią spożywczą lub zamrozić; Jajko na twardo obierz, zawiń w folię spożywczą i przechowuj w lodówce nie dłużej niż dwa dni, inaczej zacznie wydzielać zapach siarki;

JAJKO W KULTURZE...

W życiu każdej społeczności, także chłopskiej, obok ciężkiej pracy obecna była zabawa. Uświęcona tradycją lub spontaniczna, zazwyczaj towarzyszyła obrzędom. Jajka i pisanki były często wykorzystywanym rekwizytem różnego rodzaju zabaw, zwłaszcza w okresie wielkanocnym. Na Śląsku spuszczano jajka z usypanej z ziemi górki oraz organizowano zawody z jajkiem ułożonym na łyżce, jednak szczególnie popularną zabawą była tzw. walatka. Jej uczestnicy uderzali się trzymanymi w rękach jajkami, a zwycięzcą zostawał ten, którego jajko „uchodziło całe", czyli pozostawało nienadbite. Zwycięzca zabierał jajka pokonanych. Gdyby do tej gry włączył się Hiszpan, na jej uczestników mogłyby się wysypać kolorowe konfetti, którymi w jego kraju napełniano wydmuszki. Gdyby w te wielkanocne zawody stanął Ukrainiec, wszyscy pozostaliby bez szans, bowiem w ukraińskiej tradycji obecna była pisanka wykonana z drewna, zatem twarda i niemal niezniszczalna.

CIEKAWOSTKI Z JAJEM Czy wiesz, że...? Kura, w zależności od rasy, znosi od 200 do 325 jaj rocznie. „Wyprodukowanie” jednego jaja trwa 23 – 26 godzin. Im starsze kury, tym większe znoszą jaja. Z wiekiem kury skorupka jajka robi się coraz cieńsza. Wysiadując jajo, kura obraca je w gnieździe aż 50 razy na dobę. Kury rasy Araucana są nazywane kurami wielkanocnymi, ponieważ znoszą niebieskie, zielone, różowe i brązowe jaja.

KLASOWY QUIZZ...

Ile osób: 1. lubi jeść jajka ...... 2. nie lubi jeść jajek .... 3. lubi jeść jajka ugotowane na miękko ..... 4. lubi jeść jajka ugotowane na twardo ..... 5. lubi jajecznicę .......... 6. lubi jajko sadzone ......... 7.lubi jeść jajko z majonezem... 8.lubi jeść jajko z masłem.... 9.lubi jeść jajko z solą ..... 10. lubi kogel-mogel

Co oznacza powiedzenie: Jajko Kolumba?

Jajko Kolumba to układanka, która jest wariantem klasycznego tangramu, a swoją pierwotną nazwę zawdzięcza popularnej anegdocie związanej ze słynnym podróżnikiem Krzysztofem Kolumbem. Jajko Kolumba składa się z trzech części o bokach prostych oraz sześciu, które jeden bok mają zaokrąglony, a pozostałe proste, co pozwala na układanie ciekawych wzorów. szablon: https://matematykawpodstawowce.pl/wp-content/uploads/2018/04/jajko-kolumba.pdf Polecenie: wydrukuj szablon. Z jajkiem kojarzą się ptaki, więc zachęcam Was do poukładania przeróżnych ptaków w rozmaitych pozycjach. Spróbujcie zrobić wróbla, pelikana, indyka, kurę czy papugę.

Słynna anegdota: Wyrażenie “jajko Kolumba” używamy do określenia zadania lub problemu, który wydaje się trudny i skomplikowany, ale w rzeczywistości jego rozwiązanie jest proste. Po powrocie z pierwszej wyprawy Kolumba do Ameryki wydano na jego cześć uroczysty bankiet. W trakcie kolacji jeden z gości głośno stwierdził, że zasługi Kolumba są bezwartościowe, ponieważ każdy mógł dokonać tego samego. Słysząc to, wielki podróżnik rozzłościł się i rzucił współbiesiadnikom wyzwanie. Polegało ono na ustawieniu na stole, prosto i bez żadnego podparcia, zwykłego jajka. Po licznych nieudanych próbach podejmowanych przez współbiesiadników i sugestiach, że coś takiego nie jest możliwe, Kolumb podniósł się z miejsca i energicznie postawił jajko na blacie, nieco zgniatając dolną część skorupki. Dowiódł, że da się to zrobić. Na takie rozwiązanie od razu podniosły się głosy, że w ten sposób każdy mógł tego dokonać. Kolumb odparł, że jeśli się wie, jak to zrobić, rzeczywiście wszystko jest łatwe.

Wyjaśnij, jak rozumiesz poniższe przysłowia/ powiedzenia: Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci. Jajko mądrzejsze od kury. Kura znosząca złote jajka. Lepsze dziś jajko niż jutro kokoszka.

Naturalne barwienie jajek

Zadanie praktyczne - robimy majonez. Do przygotowania majonezu potrzebne będą: 1 jajko, 1 łyżeczka musztardy, 2 łyżki białego octu winnego (lub sok z cytryny), 350 ml oleju roślinnego, np. słonecznikowego (lub więcej, jeśli majonez ma być bardziej gęsty), szczypta soli i pieprzu Jak zrobić majonez? Jajko wbij do miski, dodaj sól, pieprz oraz ocet (sok z cytryny) i musztardę. Miksuj składniki na bardzo niskich obrotach, powoli je zwiększając. Wolnym strumieniem wlewaj do miski olej. Zwróć uwagę na to, że im więcej dodasz oleju, tym gęstszy wyjdzie majonez. Gdy masa uzyska pożądaną gęstość i konsystencję, przełóż majonez do miseczki lub słoika. Domowy majonez nie zawiera konserwantów, więc psuje się znacznie szybciej niż majonez ze sklepu. Pamiętaj, że należy go zjeść jak najszybciej.

Thanks!