Uczeń powinien: - umieć wyjaśnić przyczyny utworzenia opozycji w Polsce - wymienić przedstawicieli opozycji w Polsce, - znać sylwetkę Karola Wojtyły, - zrozumieć jaki wpływ na sytuację w Polsce miał wybór Karola Wojtyły na papieża
Epoka Gierka: "Druga Polska" i "propaganda sukcesu"
Codziennym widokiem stały się puste pułki w sklepach i długie kolejki oczekujących na towary.Pogorszająca się sytuacja zmusiła władzę do wprowadzenia podwyżek cen żywności. Przykładowo cukier miał zdrożeć o 100% a mięso o 69%.
W ramach przygotowań do ogłoszenia podwyżek cen zmobilizowano odziały milicji i specjalnie przeszkolono do walk z demonstrantami Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej - ZOMO
Decyzja o podwyżkach cen podana została do publicznej wiadomości 24 czerwca 1976 roku.Już następnego dnia w wielu zakładach pracy i przedsiębiorstwach rozpoczęły się strajki i demonstracje. Największe odbyły się w Radomiu, Ursusie i Płocku. W Radomiu spalono siedzibę PZPR a robotnicy z Ursusa zablokowali ruch na międzynarodowej magistrali kolejowej. Gierek do tłumienia demonstracji wysłał ZOMO ale zakazał stosowania broni palnej.
W obawie przed rozprzestrzenianiem się strajków i protestów już 25 czerwca wieczorem władze odwołały podwyżki.
Aby w przyszłości uniknąc zamieszek, po wydarzeniach z czerwca 1976 roku, władze wprowadzały tak zwane ciche podwyżki, czyli podwyższały ceny stopniowo i nie ogłaszały tego oficjalnie. Jednoczesnie żeby zapobiec spekulacji wprowadzono kartki na cukier. W ten sposób każdy obywatel mógł zakupić w miesiącu tylko ograniczononą ilość tego towaru. W rzeczywistości cukru brakowało, bo wysyłano go na export w celu spłaty zaciągniętych kredytów
Spekulacja - wykupywanie poszukiwanych towarów po to, by sprzedać je z dużym zyskiem
Wydarzenia z czerwca 1976 roku, pogłębiający się kryzys ekonomiczny i jednocześnie łagodniejsza polityka władz wpłynęły na tworzenie się antykomunistycznej opozycji w kraju.Wsparcia represjonowanym i aresztowanym robotnikom udzialają różni ludzie poruszenie ich losem.We wrześniu 1976 roku powstaje Komitet Obrony Robotników KOR , który zajmuje się przede wszyskim udzielaniem pomocy prawnej i materialnej przesladowanym robotnikom. Domagano się amnestii dla aresztowanych i przywrócenia robotników do pracy KOR powołany został przez pisarza Jerzego Andrzejeswkiego, poetę Stanisława Barańczaka, kapelana AK Jana Zieja, inicjatora Listu 34 Jana Józefa Lipskiego, a także Antoniego Macierewicza i Jacka Kuronia.
KOR starał się działać jawnie i w granicach prawa dlatego uczestnicy tego ruchu podawali publicznie swoje nazwiska i adresy.Organem prasowym KOR-u był "Biuletyn Informacyjny KOR", a nastepnie pismo "Robotnik". Człónkowie KOR-u nie tylko organizowali darmową pomoc prawną aresztowanym robotnikom, ale również zbiórki podpisów na rzecz ich uwolnienia, zbierali pieniądze dla rodzin uczestników protestu oraz organizowali głodówki, które stały się często stosowanym środkiem nacisku na władzę.
KOR działał mimo zastraszania przez władzę, które stosowała różne metody, aby zakończyć działalność komitetu. Stosowano:- podsłuchy, - nękanie anonimowymi telefonami, - donosy, - zastraszanie. W maju 1977 r. doszło nawet do zabójstwa studenta będącego współpracownikiem KOR Stanisława Pyjasa. Efektem tego były kolejne demonstracje i aresztowania studentów. Głodówki, ciągłe listy i petycje spowodowały, że władze zaprzestały przesladowań i ogłosiły amnestię. W jej wyniku uwolniono studentów i robotników.
W Krakowie, a nastepnie także w innych miastach powstały Studenckie Komitety Solidarności
Rozwój opozycji
Mimo osiągniętego celu opozycja nadal działała. Organizację przekształcono w Komitet Samoobrony Społecznej "KOR". Dużą rolę odgrywało w nim małżeństwo Zbigniewa i Zofii Romaszewskich, które rejestrowało przypadki łamania praw człowieka w Polsce i informowało o nich świat.W 1977 wiosną z inicjatywy Andrzeja Czumy i Leszka Moczulskiego powstał Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). Obie te organizacje popierały tworzenie niezależnych od władz Wolnych Związków Zawodowych
Rozwój opozycji
W 1978 r. w Katowicach WZZ tworzył Kazimierz Switoń, a na Wybżerzu za ich powstaniem stali Andrzej Gwiazda, Krzysztof Wyszkowski, Bogdan Borusewicz, Anna Walentynowicz i Antoni Sokołowski.Członkowie i współpracownicy organizacji opozycyjnych tworzyli również nielegalny ruch wydawniczy, zwany drugim obiegiem. Książki i ulotki drukowano nielegalnie a nastepnie rozdawano lub sprzedawano bliskim i znajomym. Z czasem największym podziemnym wydawnictwem stała się Niezależna Oficyna wydawnicza NOWA.
Konflikt pomiędzy członkami Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela doprowadził do jego rozpadu. Leszek Moczulski założył w 1979 roku Konfederację Polski Niepodległej (KPN), której celem było dążenie do powstania niepodległej Rzeczpospolitej. Była to pierwsza antykomunistyczna partia w bloku wschodnim. Do tradycji endeckiej odwoływał się Ruch Młodej Polski (RMP) na czele z Aleksandrem Hallem.
Choć opozycja liczyła w końcu lat 70. tylko 2 tysiące osób działających w róznych organizacjach to powoli w coraz większym stopniu udawało się jej wpływać na świadomość społeczeństwa. Zależność od kredytów z Zachodu zmuszała władze do zaniechania brutalnych prześladowań, ale działaczy opozycji nękano poprzez aresztowania na 48 godzin i pozbawienie wyjazdu za granicę. Opozycjoniści byli również intensywnie śledzeni przez Służbę Bezpieczeństwa (SB), która starała się pozyskać tajnych współpracowników (TW). Część osób zastraszano represjami wobec rodziny, szantażowano zwolnieniem z pracy. Innym oferowano za współpracę pieniądze lub inne korzyści.
Za rządów Edwarda Gierka polepszyły się relacje pomiędzy państwem, a Kościołem katolickim. Zrezygnowano z propagandy antykościelnej nawet gdy prymas Wyszyński skrytykował zmiany w konstytucji PRL i potępił represje oraz aresztowania strajkujących w czerwcu 1976 roku. Nastąpiło pojednanie, a symbolem tego było wysłanie bukietu 75 róż na 75 urodziny prymasa Wyszyńskiego. Przełomowym momentem było wybranie na papieża Polaka Karola Wojtyłę 16 października 1978 roku, który przybrał imię Jan Paweł II.
Wybór Polaka na papieża spotkał się z dużym entuzjazmem katolików w Polsce ale wywołał ogromny niepokój władz komunistycznych. Ostatecznie Edward Gierek mimo protestu władz ZSRS wyraził zgodę na pielgrzymkę Jana Pawła II do ojczyzny. W czercu 1979 roku papież spotkał się z wiernymi w Polsce. Udział wzięło około 6 mln osób. Coć władze starały się studzić entuzjazm społeczeństwa, nie pokazywano w telewizji tłumów towarzyszących papieżowy tylko małe grupy ludności, głównie duchownych i osoby starsze. Wysiłki te były daremne Mocno zabrzmiały wówczas słowa Jana Pawła II na Placu Zwycięstwa w Warszawie
Słowa wypowiedziane przez papieża, wspólne modlitwy i ogromne poparcie dla niego pozwoliło Polakom zrozumieć, jak dużą potęgę wspólnie stanowią. Społeczaństwo po raz pierwszy poczuło swoją siłę.
Zapisz w zeszycie: 1. Reakcją na kolejne podwyżki cen były strajki, które wybuchły 25 VI 1976 r. w Radomiu, Ursusie i Płocku. Do stłumienia protestów władze skierowały Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO) 2. W 1976 r. został utworzony Komitet Obrony Robotników (KOR) przez 14 działaczy, m.in.: Jana Józefa Lipskiego, Jacka Kuronia i Antoniego Macierewicza. KOR zajmował się organizowaniem pomocy materialnej i prawnej dla robotników 3. Kształtowanie się opozycji: - w 1977 r. Komitet Obrony Robotników przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” - w 1977 r. powstał Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) - w 1978 r. powstały Wolne Związki Zawodowe (WZZ) – m.in. Andrzej Gwiazda, Anna Walentynowicz - w 1979 r. powstała Konfederacja Polski Niepodległej (KPN) – Leszek Moczulski 4. 16 X 1978 r. kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża i przyjął imię Jana Pawła II. W czerwcu 1979 r. odbyła się pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski.
Dziękuję
za uwagę!
Początki opozycji demokratycznej w Polsce
Justyna Barć
Created on March 30, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Tarot Presentation
View
Vaporwave presentation
View
Women's Presentation
View
Geniaflix Presentation
View
Shadow Presentation
View
Newspaper Presentation
View
Memories Presentation
Explore all templates
Transcript
Uczeń powinien: - umieć wyjaśnić przyczyny utworzenia opozycji w Polsce - wymienić przedstawicieli opozycji w Polsce, - znać sylwetkę Karola Wojtyły, - zrozumieć jaki wpływ na sytuację w Polsce miał wybór Karola Wojtyły na papieża
Epoka Gierka: "Druga Polska" i "propaganda sukcesu"
Codziennym widokiem stały się puste pułki w sklepach i długie kolejki oczekujących na towary.Pogorszająca się sytuacja zmusiła władzę do wprowadzenia podwyżek cen żywności. Przykładowo cukier miał zdrożeć o 100% a mięso o 69%.
W ramach przygotowań do ogłoszenia podwyżek cen zmobilizowano odziały milicji i specjalnie przeszkolono do walk z demonstrantami Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej - ZOMO
Decyzja o podwyżkach cen podana została do publicznej wiadomości 24 czerwca 1976 roku.Już następnego dnia w wielu zakładach pracy i przedsiębiorstwach rozpoczęły się strajki i demonstracje. Największe odbyły się w Radomiu, Ursusie i Płocku. W Radomiu spalono siedzibę PZPR a robotnicy z Ursusa zablokowali ruch na międzynarodowej magistrali kolejowej. Gierek do tłumienia demonstracji wysłał ZOMO ale zakazał stosowania broni palnej.
W obawie przed rozprzestrzenianiem się strajków i protestów już 25 czerwca wieczorem władze odwołały podwyżki.
Aby w przyszłości uniknąc zamieszek, po wydarzeniach z czerwca 1976 roku, władze wprowadzały tak zwane ciche podwyżki, czyli podwyższały ceny stopniowo i nie ogłaszały tego oficjalnie. Jednoczesnie żeby zapobiec spekulacji wprowadzono kartki na cukier. W ten sposób każdy obywatel mógł zakupić w miesiącu tylko ograniczononą ilość tego towaru. W rzeczywistości cukru brakowało, bo wysyłano go na export w celu spłaty zaciągniętych kredytów
Spekulacja - wykupywanie poszukiwanych towarów po to, by sprzedać je z dużym zyskiem
Wydarzenia z czerwca 1976 roku, pogłębiający się kryzys ekonomiczny i jednocześnie łagodniejsza polityka władz wpłynęły na tworzenie się antykomunistycznej opozycji w kraju.Wsparcia represjonowanym i aresztowanym robotnikom udzialają różni ludzie poruszenie ich losem.We wrześniu 1976 roku powstaje Komitet Obrony Robotników KOR , który zajmuje się przede wszyskim udzielaniem pomocy prawnej i materialnej przesladowanym robotnikom. Domagano się amnestii dla aresztowanych i przywrócenia robotników do pracy KOR powołany został przez pisarza Jerzego Andrzejeswkiego, poetę Stanisława Barańczaka, kapelana AK Jana Zieja, inicjatora Listu 34 Jana Józefa Lipskiego, a także Antoniego Macierewicza i Jacka Kuronia.
KOR starał się działać jawnie i w granicach prawa dlatego uczestnicy tego ruchu podawali publicznie swoje nazwiska i adresy.Organem prasowym KOR-u był "Biuletyn Informacyjny KOR", a nastepnie pismo "Robotnik". Człónkowie KOR-u nie tylko organizowali darmową pomoc prawną aresztowanym robotnikom, ale również zbiórki podpisów na rzecz ich uwolnienia, zbierali pieniądze dla rodzin uczestników protestu oraz organizowali głodówki, które stały się często stosowanym środkiem nacisku na władzę.
KOR działał mimo zastraszania przez władzę, które stosowała różne metody, aby zakończyć działalność komitetu. Stosowano:- podsłuchy, - nękanie anonimowymi telefonami, - donosy, - zastraszanie. W maju 1977 r. doszło nawet do zabójstwa studenta będącego współpracownikiem KOR Stanisława Pyjasa. Efektem tego były kolejne demonstracje i aresztowania studentów. Głodówki, ciągłe listy i petycje spowodowały, że władze zaprzestały przesladowań i ogłosiły amnestię. W jej wyniku uwolniono studentów i robotników.
W Krakowie, a nastepnie także w innych miastach powstały Studenckie Komitety Solidarności
Rozwój opozycji
Mimo osiągniętego celu opozycja nadal działała. Organizację przekształcono w Komitet Samoobrony Społecznej "KOR". Dużą rolę odgrywało w nim małżeństwo Zbigniewa i Zofii Romaszewskich, które rejestrowało przypadki łamania praw człowieka w Polsce i informowało o nich świat.W 1977 wiosną z inicjatywy Andrzeja Czumy i Leszka Moczulskiego powstał Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). Obie te organizacje popierały tworzenie niezależnych od władz Wolnych Związków Zawodowych
Rozwój opozycji
W 1978 r. w Katowicach WZZ tworzył Kazimierz Switoń, a na Wybżerzu za ich powstaniem stali Andrzej Gwiazda, Krzysztof Wyszkowski, Bogdan Borusewicz, Anna Walentynowicz i Antoni Sokołowski.Członkowie i współpracownicy organizacji opozycyjnych tworzyli również nielegalny ruch wydawniczy, zwany drugim obiegiem. Książki i ulotki drukowano nielegalnie a nastepnie rozdawano lub sprzedawano bliskim i znajomym. Z czasem największym podziemnym wydawnictwem stała się Niezależna Oficyna wydawnicza NOWA.
Konflikt pomiędzy członkami Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela doprowadził do jego rozpadu. Leszek Moczulski założył w 1979 roku Konfederację Polski Niepodległej (KPN), której celem było dążenie do powstania niepodległej Rzeczpospolitej. Była to pierwsza antykomunistyczna partia w bloku wschodnim. Do tradycji endeckiej odwoływał się Ruch Młodej Polski (RMP) na czele z Aleksandrem Hallem.
Choć opozycja liczyła w końcu lat 70. tylko 2 tysiące osób działających w róznych organizacjach to powoli w coraz większym stopniu udawało się jej wpływać na świadomość społeczeństwa. Zależność od kredytów z Zachodu zmuszała władze do zaniechania brutalnych prześladowań, ale działaczy opozycji nękano poprzez aresztowania na 48 godzin i pozbawienie wyjazdu za granicę. Opozycjoniści byli również intensywnie śledzeni przez Służbę Bezpieczeństwa (SB), która starała się pozyskać tajnych współpracowników (TW). Część osób zastraszano represjami wobec rodziny, szantażowano zwolnieniem z pracy. Innym oferowano za współpracę pieniądze lub inne korzyści.
Za rządów Edwarda Gierka polepszyły się relacje pomiędzy państwem, a Kościołem katolickim. Zrezygnowano z propagandy antykościelnej nawet gdy prymas Wyszyński skrytykował zmiany w konstytucji PRL i potępił represje oraz aresztowania strajkujących w czerwcu 1976 roku. Nastąpiło pojednanie, a symbolem tego było wysłanie bukietu 75 róż na 75 urodziny prymasa Wyszyńskiego. Przełomowym momentem było wybranie na papieża Polaka Karola Wojtyłę 16 października 1978 roku, który przybrał imię Jan Paweł II.
Wybór Polaka na papieża spotkał się z dużym entuzjazmem katolików w Polsce ale wywołał ogromny niepokój władz komunistycznych. Ostatecznie Edward Gierek mimo protestu władz ZSRS wyraził zgodę na pielgrzymkę Jana Pawła II do ojczyzny. W czercu 1979 roku papież spotkał się z wiernymi w Polsce. Udział wzięło około 6 mln osób. Coć władze starały się studzić entuzjazm społeczeństwa, nie pokazywano w telewizji tłumów towarzyszących papieżowy tylko małe grupy ludności, głównie duchownych i osoby starsze. Wysiłki te były daremne Mocno zabrzmiały wówczas słowa Jana Pawła II na Placu Zwycięstwa w Warszawie
Słowa wypowiedziane przez papieża, wspólne modlitwy i ogromne poparcie dla niego pozwoliło Polakom zrozumieć, jak dużą potęgę wspólnie stanowią. Społeczaństwo po raz pierwszy poczuło swoją siłę.
Zapisz w zeszycie: 1. Reakcją na kolejne podwyżki cen były strajki, które wybuchły 25 VI 1976 r. w Radomiu, Ursusie i Płocku. Do stłumienia protestów władze skierowały Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO) 2. W 1976 r. został utworzony Komitet Obrony Robotników (KOR) przez 14 działaczy, m.in.: Jana Józefa Lipskiego, Jacka Kuronia i Antoniego Macierewicza. KOR zajmował się organizowaniem pomocy materialnej i prawnej dla robotników 3. Kształtowanie się opozycji: - w 1977 r. Komitet Obrony Robotników przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” - w 1977 r. powstał Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) - w 1978 r. powstały Wolne Związki Zawodowe (WZZ) – m.in. Andrzej Gwiazda, Anna Walentynowicz - w 1979 r. powstała Konfederacja Polski Niepodległej (KPN) – Leszek Moczulski 4. 16 X 1978 r. kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża i przyjął imię Jana Pawła II. W czerwcu 1979 r. odbyła się pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski.
Dziękuję
za uwagę!