Eduardo Pondal

EDUARDO PONDAL

Eduardo Pondal

Índice

5. Conclusión

1. Rexurdimento

6. Comentario

2. Causas do Rexurdimento

3. Protagonistas do Rexurdimento

4. Eduardo Pondal

a) Vida b) Obra c) Estilo d) Lingua e) Fontes literarias

Rexurdimento

Caracterización e delimitación

Caracterización

• Movemento de recuperación da cultura galega que se produce na 2ª metade do S. XIX, como a expresión da procura da diferenciación cultural.

• Movemento culminante dun longo proceso de redignificación da cultura galega, que ten a súa orixe a finais do S. XVIII.

• Aparición de varios autores que mostran un compromiso firme para recuperar o uso da lingua galega nos ámbitos cultos.

• Para atopar o galego empregado en discursos cultos haberá que agardar ata a segunda e terceira décadas do S. XX.

Delimitación

• Os estudosos non se poñen de acordo á hora de fixar a data ou suceso que sinale o comezo deste.

• O acontecemento que sinala o final do Prerrexurdimento e a transición deste ao Rexurdimento é a convocatoria dos primeiros Xogos Florais ( A Coruña, 1861 ).

• A historia literaria galega acepta a publicación de Cantares gallegos ( Rosalía de Castro, 1863 ) como sinal de cambio na literatura. Admítese este feito como comezo do

Rexurdimento que durará ata finais da década de 1880.

Causas do Rexurdimento

O Galeguismo

Causas

O romanticismo

O liberalismo

• Acentúa o interese polo diferencial e polo particular

• Desenvolve unha tendencia a evadirse mediante a creación de mundos ideais alternativos á realidade

• O seu ascenso fronte ao absolutismo potencia o emprego do galego na prensa

O resultado da interacción do romanticismo e o liberalismo é o galeguismo, unha corrente ideolóxica que se estendeu ao longo dos séculos XIX e XX e que durante o século XIX pasa por tres etapas: o provincialismo, o federalismo e o rexionalismo.

Etapas do galeguismo do S.XIX

-Provincialismo (1840-1865):

Movemento que nace para defender a integridade territorial de Galicia, ameazada trala morte de Fernando VII. Pódense marcar distintos movementos:

• Primeiro provincialismo (1840-1846): moi activo no cultural e no político.
• Segundo provincialismo (1854-1865): a conseceuncia máis destacada será o "Rexurdimento" da cultura galega, protagonizada por un grupo de mozos intelectuais (Pondal, Rosalía, Murguía...).

-Federalismo (1865-1875):

Neste período, o galeguismo tamén pervive diversificado noutras opcións diferentes da federalista. Constitúe unha etapa de escaso cultivo da literatura galega.

-Rexionalismo (1875-1906):

Caracterízase pola reorganización cultural e ideolóxica. Ten como acontecemento destacado a fundación da "Asociación Regionalista Gallega" e ademais é unha época especialmente fecunda para as letras galegas.

Protagonistas do Rexurdimento

· Composto por Rosalía de Castro, Eduardo Pondal, Manuel Murguía... · Aglutinados arredor do Liceo de la Juventud e colaboradores da prensa. · En 1856, algúns deles participaron no célebre banquete de Conxo. · O Rexurdimento atopará a súa manifestación máis afortunada na poesía lírica. A prosa foi cultivada tamén, aínda que con menor éxito. · Papel relevante da prensa e das empresas editoriais.

Liceo de la Juventud

Brindis de Pondal

Historia e Literatura galega no Rexurdimento

1875

1864

1880

1876

1885

1863

1882

1906

1897

1891

1889

Eduardo Pondal

Biografía

• Naceu en Ponteceso en 1835
• De familia fidalga, estivo solteiro toda a súa vida
• En 1848: estudou en Santiago o bacharelato
• 1854-1860: comezou a carreira de medicina
• Praza como médico militar, abandoándoa en 1864
• Universitario

• A cova céltica (cenáculo coruñés donde defendían a orixe celta da nación galega)
• Morreu na Coruña en 1917

Participou nas actividades do Liceo de la Juventud

Intervención no banquete de Conxo

Obras

• 1ª etapa (1854-1868): tendencia romántica e unha sensible influencia clasicista.

Cultivou a escrita en galego e castelán

• 2ª etapa ( 1877-1886): época do rexionalismo
• Bardismo pondaliano
• Rumores de los pinos
• Queixume dos pinos

• Os Eoas -> unha primeira versión da súa epopea
• Poema "A Campana de Anllóns"

Os Eoas

• Obra memorable por dúas razóns:

• Na hª da literatura galega , supón unha importantísima proba de forza para a consolidación do galego como vehículo de cultura.

• Na hª do galeguismo, constitúe unha sólida tentativa ideolóxica para a conformación dunha epopea nacional que respondese ás expectativas do rexionalismo.

• Foi editada integramente por 1ª vez no ano 1992

Queixumes dos pinos

• Obra máis importante
• Bardo do pobo galego responsable de mostrar o camiño da redención á adormecida grea de Breogán
• Rumores dos pinos recolle a maior parte dos poemas.

• Conxunto inicial ( 30 composicións ) ampliando en posteriores edicións con poemas como Os pinos
• Obra que supón un avance na estética pondaliana cara ao simbolismo idealizante

Publicados en 1877

Estilo

Características:

• Versos variada medida e combinacións estróficas tiradas
• Interpretación simbólica da natureza en clave heroica
• Humanización da paisaxe galega
• Emprego da dicotomía forza-febleza

Forza masculino, duro, férreo, enérxico, audaz... Febleza feminino, brando, doce, infame, escravo...

• Emprego de epítetos substitúen substantivos

• Marcada intención ética dunha obra

O galego de Pondal

Esforzouse por:

• Crear un modelo de lingua literaria que se adecuase ao tipo de poesía culta, elaborada e heroica que el escribía e que servise de modelo de referencia para a posterioridade.

Galego falado na zona de Bergantiños

Ennobréceo mediante:

• depuración de enxebrismos
• incorporación de cultismos de orixe grega e latina.

Terminación arcaizante en "-zón" para voces como:

Canzón, redenzón, partizón...

Fontes Literarias

Pondal inspirouse entroutros nas fontes literarias cultas:

Renacemento

Romanticismo

Literatura clásica

Inspirouse no poeta escocés James Macpherson Celtismo

Grega

A literatura italiana inflúe nos poemas épicos de Pondal

• Personaxes
• Ton poético elevado

Latina

Literatura portuguesaLusiadas de Camões é modelo d'Os Eoas

Outros referentes foron Lord Byron e Heine

• Virxilio
• Horacio

Conclusión

· Representa a reacción idealista finisecular fronte á estética realista da época · Preocupouse por cambiar o galego e que sexa unha lingua apta para a poesía culta · Tenta crear a epopea nacional da que carecía Galicia · Busca novas imaxes e símbolos nos seus poemas

Comentario

AS ALMAS ESCRAVAS

espíritos brandos, espítiros muliebres, sedentarios, que lenta consome e mórbida frebe. Mais a alma do bardo, enérxica, ousada, qu'audaz libertade tan soo soña e ama, vai pensando en propósitos férreos qu'ergueran a patria!

As almas escravas, d'ideas non grandes, van pensando mil cousas femíneas, molentes e infames; mil soños forxando qu'o ánimo agobian, arrastrando infames cadeas, cal brandos ilotas:

Grazas!