Praca nad streszczeniem, cz.2.

Wiązki zadań z przekształceniami tekstu

Streszczenie, cz.2.

przekształcenie tekstu polegające na zmniejszeniu jego długości przy zachowaniu zasadniczych, wyróżnionych jego elementów: najważniejszych treści, problemów, a w przypadku opracowań dzieł literackich - podstawowej zawartości fabuły.

Budowa streszczenia

O czym się mówi w tekście?Czego dotyczy tekst? Jaka jest główna myśl/problem tekstu?

Co na temat problemu zostało powiedziane w tekście?Co autor tekstu mówi w nim o głównym temacie/problemie?

Co wynika z tekstu? Jaki wniosek formułują autorzy?

*Zanim przeczytasz tekst znajdujący się na następnym slajdzie, pamiętaj, że przygotowujesz się do streszczenia, a zatem Twoim zadaniem jest wyłonienie z artykułu najważniejszych informacji. Podstawowe pytanie, na które trzeba odpowiedzieć, brzmi: O czym jest tekst?

Wskazówką dla Ciebie może być tytuł artykułu oraz słowa, które występują najczęściej w tekście.

*Spróbuj skoncentrować się na pierwszej lekturze tak, by móc po jednorazowym przeczytaniu tekstu wypisać z niego jak najwięcej informacji, które uznasz za istotne. *Zapisz koniecznie te informacje.

Do dzieła!

Anna Sobieraj, Marta Strychalska JAK DOBRĄ PAMIĘĆ MAJĄ SŁONIE? Liczne obserwacje wskazują na to, że słonie posiadają doskonałą długoterminową pamięć przestrzenno – czasową. Taka struktura pamięci jest przystosowaniem do środowiska, w jakim żyją, ma to duże znaczenie w funkcjonowaniu gatunku, a często jest również kluczem do przetrwania. Stada przemierzają setki kilometrów w poszukiwaniu dostatecznej ilości pokarmu oraz wody. Już w latach 90. XX wieku obserwowano wędrówki słoni na pustyni Namib. Wędrowały na odległość 195 km od miejsc przez nie zajmowanych do miejsc, w których lokalnie, cyklicznie występowały deszcze. Innym potwierdzeniem na to, że słonie posiadają doskonałą pamięć, są badania prowadzone przez Foley’a w Parku Narodowym Tarangire w Tanzanii. W latach 1992 – 1994 panująca tam ciężka susza zmusiła słonie do poszukiwania wody i pokarmu. Stada prowadzone przez starsze samice, wychodziły poza obszar parku. Te rodziny, które zostały w obrębie rezerwatu, cierpiały na niedostatek wody i pokarmu, co powodowało nawet dwukrotnie większą śmiertelność niż w stadach, które opuściły park. Samice, które miały przynajmniej 35 lat, przeżyły wcześniej podobną suszę dzięki temu, że poszukiwały poza granicami parku. Pamięć o tym zdarzeniu pozwoliła im w podobnej sytuacji klimatycznej wyprowadzić stado na tereny bogate w pożywienie i dzięki temu zapewnić im przeżycie. Zbyt młode samice niemające takiego doświadczenia nie wyprowadziły swoich rodzin z terenu suszy. Drugim obszarem pamięci u słoni, który jest równie interesujący, jest pamięć socjalna. Słonie prowadzą społeczny tryb życia i struktura socjalna ich grup jest skomplikowana. Stada składają się ze spokrewnionych samic i młodych. Na czele grupy stoi najstarsza samica. Wszystkie samice należące do stada współpracują ze sobą przy opiece nad młodymi. Samce pozostają z grupą rodzinną jedynie do czasu osiągnięcia dojrzałości płciowej ( 12-15 rok życia). Po opuszczeniu stad młode samce tworzą grupy kawalerskie, a dorosłe żyją samotnie. Pamięć społeczna opiera się na dwóch filarach – rozpoznawaniu głosów oraz wydzielanego zapachu. Eksperymenty prowadzone przez McComba w Parku Narodowym Amboseli w Kenii dowodzą, że słonie są w stanie rozpoznawać głosy około 100 osobników z tego samego stada, a także innych stad z odległości 1 km. Rezultaty tych badań pokazały tez, że słonie potrafią zapamiętać i rozpoznać głos konkretnego osobnika po dłuższym czasie. Podczas doświadczenia odtworzono dźwięk wydawany przez samicę, która zmarła. Członkowie jej rodziny zareagowali, wydając dźwięki w odpowiedzi na to wołanie po 3 miesiącach od jej śmierci. Powtórzono to doświadczenie po 23 miesiącach od śmierci samicy. Słonie ze stada również odpowiedziały wołaniem i podeszły do głośnika, z którego wydobywały się dźwięki. Tak dobra pamięć nie jest rejestrowana u innych zwierząt. Zdolność zapamiętywania dostępna dla słoni jest porównywana do zdolności pamięciowych ludzi. Naukowcy zakładają, że jest to charakterystyczne dla tych gatunków, gdyż tworzą one podobnie złożone struktury społeczne oraz żyją znacznie dłużej w porównaniu do innych zwierząt.

Sprawdź teraz, co zapamiętałeś/aś po pierwszej lekturze. Spróbuj odpowiedzieć na pytania:

1.O czym jest teks? Jakie zagadnienie rozwijają autorki?

2.Ile rodzajów pamięci wymieniono w tekście?

3.Na jakim kontynencie i w jakich latach którego wieku prowadzono badania nad zachowaniem słoni?

4.Jakie stwierdzenie zawiera ostatni akapit?

*Przeczytajcie teraz każdy akapit tekstu jeszcze raz. *Które z akapitów zawierają najważniejsze informacje dotyczące zagadnienia poruszanego przez autorki ? *Przeczytaj kolejno te akapity na głos. *Wybierz najważniejsze zdania/sformułowania z tych akapitów. *Sprawdź w zeszycie, czy masz te informacje zapisane po pierwszym czytaniu tekstu. *Uzupełnij swoją notatkę o te informacje, których nie zapisałeś/aś po pierwszej lekturze. *Ustal, która myśl tekstu brzmi jak wniosek, czyli jest podsumowaniem rozważań podjętych przez autorki?

*Czas na streszczenie. Mając już wyselekcjonowane informacje, możesz uzupełnić poniższy tekst.

Artykuł Anny Sobieraj i Marty Strychalskiej mówi o .................................................................. . Autorki skupiają się na ........................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................................ i dochodzą do wniosku, że .................................... .............................................................................................................................................................................. .

BRAWO!