prądy morskie i zanieczyszczenia

PRĄDY MORSKIE I ZANIECZYSZENIA OCEANÓW

KLARA DĄBROWSKA

Sfery wpływu prądów morskich:

• rolnictwo,
• gęstość zaludnienia,
• sieć osadniczą,
• żeglugę,
• warunki wodne,
• rybołówstwo.

WPŁYW PRĄDÓW MORSKICH NA ŻYCIE

I GOSPODARKĘ LUDZI

Rozkład prądów morskich na kuli ziemskiej ma duży wpływ na żeglugę. Ich znajomość pozwala na lepsze zaplanowanie podróży. Prądy morskie także wpływają na klimat danego miejsca. Ciepłe, przyczyniają się do wzrostu temperatury powietrza oraz sumy opadów atmosferycznych na wybrzeżach, które są przez nie opływane. Zimne natomiast decydują o spadku temperatury powietrza. Prowadzi to do zmniejszenia opadów na wielu obszarach.

Wydłużenie okresu wegetacyjnego oraz zwiększenie sum opadów atmosferycznych, będące wynikiem ocieplenia klimatu, pozytywnie wpływają na gospodarkę rolną. Rolnictwo może przynosić wyższe plony, a łagodny klimat pozwala na uprawę wymagających roślin (pszenica, kukurydza, rzepak). W związku z tym w miejscach, gdzie docierają ciepłe prądy morskie, jest bardziej rozwinięta sieć osadnicza i występuje większa gęstość zaludnienia. Ciepłe prądy morskie zapobiegają zamarzaniu niektórych portów morskich położonych w chłodnych strefach poprzez zwiększanie temperatury wody. Natomiast zimne prądy morskie (np. Prąd Labradorski) mogą stwarzać zagrożenie dla transportu morskiego, gdyż wody transportują fragmenty gór lodowych w kierunku równika.

Istnieją strategiczne strefy, gdzie mieszają się wody prądów zimnych z wodami prądów ciepłych, co gwarantuje obfite połowy. Warunki termiczne i tlenowe w tych strefach są bardzo korzystne dla rozwoju planktonu i odżywiających się nim organizmów, głównie ryb. Przykładem takiego łowiska jest północna cześć Atlantyku – ciepłe wody Prądu Zatokowego mieszają się z zimnymi wodami Prądu Labradorskiego i Prądu Wschodniogrenlandzkiego.Prądy morskie posiadają również duży potencjał energetyczny, jednak ze względu na ich istotne znaczenie dla klimatu, uszczuplenie ich energii mogłoby doprowadzić do nieodwracalnych zmian klimatycznych.

ZANIECZYSZCZENIA WÓD OCEANICZNYCH

Głównymi źródłami zanieczyszczeń wszechoceanu są rzeki, do których dostają się:

• nawozy sztuczne, pestycydy
• ścieki przemysłowe, komunalne oraz pochodzące ze statków
• śmieci, głównie tworzywa sztuczne (torebki foliowe, plastkiowe butelki)

Śmieci w oceanach jest już tak dużo, że tworzą one pływające wyspy, będące pułapkami dla zwierząt morskich.

Innym źródłem zanieczyszczeń wszechoceanu są katastrofy ogromnych tankowćow - statków przewożących między innymi ropę naftową. Jedną z takich katastrof była awaria tankowca Exxon Valdez w 1989 roku u wybrzeży Alaski, która przyczyniła się do śmierci 250 tysięcy mew. Do niebezpiecznych awarii dochodzi również na platformach wiertniczych, na których wydobywa się ropę naftową.