Ucho - narząd słuchu i równowagi

Temat:

Ucho - narząd słuchu i równowagi

Nauczysz się:

• opisywać budowę i funkcję elementów ucha zewnętrznego, środkowego, wewnętrznego
• wykazywać związek budowy ucha z pełnionymi przez nie funkcjami
• wyjaśniać, w jaki sposób powstaje wrażenie słuchowe
• opisywać, jak działa narząd równowagi

Uszy pełnią podwójną rolęOdbierają dźwięki oraz informują o położeniu i ruchach głowy. Dzięki nim potrafimy wykrywać i lokalizować dźwięki, rozróżniać ich ton i natężenie oraz rejestrować położenie ciała.

Budowa ucha

https://epodreczniki.pl/a/ucho---narzad-sluchu-i-rownowagi/D19FNnBQ3

Jak powstaje wrażenie dźwiękowe

Bodźcem, który działa na narząd słuchu, jest fala dźwiękowa. Ucho zewnętrzne kieruje ją na błonę bębenkową. Pod wpływem energii fali akustycznej błona bębenkowa drga. Wibracje przenoszą się na młoteczek przylegający do błony bębenkowej. Dzięki ruchomym połączeniom stawowym między kosteczkami słuchowymi, drgania z młoteczka przechodzą kolejno na kowadełko i strzemiączko, które łączy się z uchem wewnętrznym. Drgania strzemiączka wprawiają w ruch płyn w przewodzie ślimakowym. Podrażnione zostają rzęski komórek receptorowych wyścielających wnętrze przewodu ślimakowego, w wyniku czego pojawiają się w nich impulsy elektryczne. Za pośrednictwem nerwu słuchowego trafiają one do ośrodka słuchu w korze mózgowej, gdzie są odczytywane i interpretowane.

Ocena wysokości dźwięków zależy od szybkości drgań (częstotliwości wyrażanej zwykle w hercach Hz). Dźwięki o dużej częstotliwości odbierane są jako wysokie, a te o małej – jako niskie. Za rozróżnianie wysokości dźwięków odpowiada nabłonek zmysłowy. Różne części błony, w zależności od położenia w ślimaku, odbierają drgania o różnej częstotliwości. Mózg rozróżnia informacje płynące od poszczególnych grup komórek i ocenia wysokość dźwięków.

https://epodreczniki.pl/a/ucho---narzad-sluchu-i-rownowagi/D19FNnBQ3

Narząd równowagi

Jest on częścią ucha wewnętrznego. Rejestruje bodźce związane z ruchami głowy i zmianą pozycji ciała. Jego częścią są kanały półkoliste ułożone w 3 prostopadłych do siebie płaszczyznach. Kanały są wypełnione płynem, a obecne w nim ziarenka (otolity) przemieszczają się podczas ruchów głowy.

Otolity drażnią odpowiednie rejony kanałów półkolistych, a informacja o tym wędruje do mózgu. Płyn w przewodach półkolistych (i otolity) wprawiany jest w ruch także poczas chodzenia, co pozwala mózgowiu rejestrować zmiany położenia, kontrolować postawę i położenie ciała w przestrzeni. Mózg i móżdżek bez przerwy oceniają położenie ciała i mogą uruchomić reakcje, które na przykład chronią przed upadkiem.

Zadanie 1

Zadanie 2

Zadanie 3

Podsumowanie

• Ucho stanowi narząd zmysłu słuchu i równowagi.
• Właściwym narządem słuchu są komórki receptorowe w przewodzie ślimakowym.
• Komórki receptorowe narządu słuchu odbierają informacje w postaci drgań płynu wypełniającego wnętrze przewodu ślimakowego, a komórki narządu równowagi – przemieszczania się otolitów obecnych w płynie wypełniającym kanały półkoliste.
• Wrażenia dźwiękowe powstają w ośrodku słuchu kory mózgowej.
• Za odbiór bodźców związanych z ruchami głowy czy zmianą pozycji ciała odpowiadają 3 przewody półkoliste będące częścią ucha wewnętrznego.

Ćwiczenie 3, 4 str. 190 PODRĘCZNIK