Ucho - narząd słuchu i równowagi

ucho

narząd słuchu i równowagi

jak dźwięk dochodzi do naszych uszu?

narządy zmysłów

ucho - narząd słuchu i równowagi

jak powstają wrażenia słuchowe?

budowa wewnętrzna ucha

spis treści

jak działa zmysł równowagi?

ucho zewnętrzne

odbierane dźwięki

ucho środkowe

ucho wewnętrzne

podsumowanie

dziękuję za uwagę!

Narządy zmysłów

Powtórzenie wiadomości

Narządy zmysłów są strukturami, w których występują receptory wyspecjalizowane w odbieraniu bodźców określonego typu. Przekazują one informację o bodźcach do ośrodkowego układu nerwowego o doznaniu, którym może być np. bodziec słuchowy bądź wzrokowy

Ucho

Narząd słuchu i równowagi

Dzięki zmysłowi słuchu możemy określić rodzaj dźwięku i kierunek, skąd dochodzi. Jest drugim pod względem ważności zmysłem człowieka. Narządami słuchu są uszy. Są one również miejscem, w którym znajduje się zmysł równowagi. Dzięki nim odbieramy informacje o położeniu naszego ciała w przestrzeni. Ucho składa się z trzech części: ucha zewnętrznego, ucha środkowego i ucha wewnętrznego

Ucho

Budowa wewnętrzna

Ucho zewnętrzne

Krótka charakterystyka

W skład ucha zewnętrznego wchodzi

• małżowina uszna zbierająca fale
• krótki kilkucentymetrowy przewód słuchowy zewnętrzny
• sprężysta błona bębenkowa reagująca drganiem na nacierające na nią fale dźwiękowe.

+ więcej

Ucho Środkowe

Krótka charakterystyka

Część ta przenosi i wzmacnia drgania fal dźwiękowych. Jest to wypełniona powietrzem komora, tzw. jama bębenkowa, która oddzielona jest od ucha zewnętrznego elastyczną błoną - błoną bębenkową. Znajdują się tu trzy kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Ucho środkowe jest połączone z gardłem przewodem zwanym trąbką słuchową (trąbką Eustachiusza). Utrzymuje ona jednakowe ciśnienie po obu stronach błony bębenkowej.

Ucho wewnętrzne

Krótka charakterystyka

To część ucha, w której drgania wywołane falą dźwiękową są przekształcane na impulsy nerwowe. Jest zbudowane ono z przestrzeni wewnątrz czaszki zwanych błędnikiem. Jego część przylegająca do ucha środkowego to przedsionek, z którym łączą się ślimak i kanały półkoliste. W ślimaku znajdują się komórki receptorowe słuchu. Kanały półkoliste służą do rejestrowania zmian położenia ciała.

jak dźwięk dociera do naszych uszu?

Pobudzone przez napływające powietrze struny głosowe zaczynają drgać i wywołują drgania cząstek powietrza, które rozchodzą się jako fale dźwiękowe. Wywołuje to falę dźwiękową, która jest słyszana jako głos. Drgające struny głosowe pobudzają do drgań cząsteczki powietrza, które przekazują je kolejnym cząsteczkom (przypomina to trochę efekt domina). Dźwięki możemy rejestrować dzięki zmysłowi słuchu. Są one wychwytywane przez małżowinę uszną i przekazywane do przewodu słuchowego i stamtąd dalej.

Jak powstają wrażenia słuchowe?

Bodźcem, który działa na narząd słuchu, jest fala dźwiękowa. Ucho zewnętrzne kieruje ją na błonę bębenkową. Pod wpływem energii fali akustycznej błona bębenkowa drga. Wibracje przenoszą się na młoteczek przylegający do błony bębenkowej. Dzięki ruchomym połączeniom stawowym między kosteczkami słuchowymi, drgania z młoteczka przechodzą kolejno na kowadełko i strzemiączko, które łączy się z uchem wewnętrznym. Drgania strzemiączka wprawiają w ruch płyn w przewodzie ślimakowym. Podrażnione zostają rzęski komórek receptorowych wyścielających wnętrze przewodu ślimakowego, w wyniku czego pojawiają się w nich impulsy elektryczne. Za pośrednictwem nerwu słuchowego trafiają one do ośrodka słuchu w korze mózgowej, gdzie są odczytywane i interpretowane.

Jak działa zmysł równowagi?

Kanały półkoliste zawierają komórki zmysłowe wyposażone w rzęski. Podczas poruszania głową płyn znajdujący się w kanałach półkolistych przemieszcza się. Naciskając na rzęski, wprawia je w ruch, co powoduje powstanie impulsów nerwowych. W ten sposób do mózgu jest wysyłana informacja o położeniu ciała, co umożliwia mu uruchomienie reakcji ciała niezbędnych do zachowania równowagi.

+ więcej

ODbierane dźwięki

Ludzkie ucho rejestruje dźwięki o częstotliwości od 16 do 20 000 Hz, ale najbardziejjest wrażliwe na dźwięki o częstotliwości 2000-5000 Hz. Pojedynczy dźwięk o przebiegu sinusoidalnym -nazywa się tonem. Z reguły ucho ma do czynienia z dźwiękami składającymi się z kilku lub nawet wielu tonów. Ważne jest, że próg słuchu dla pojedynczych tonów podwyższa się, gdy obok nich pojawią się dodatkowe. Ciśnienie, jakie wywiera fala akustyczna, jest mierzalne i wyraża się w decybelach. Kiedy przekracza wartość 100-120 decybeli dźwięk staje się nieznośny i wywołuje efekt bólowy. Ucho odbiera fale akustyczne powietrza oraz drżenia kości czaszki. Można więc także mówić o tzw. przewodzeniu kostnym dźwięku. W warunkach fizjologicznych przewodzenie kostne nie ma żadnego znaczenia, jest jednak wykorzystywane do diagnostyki narządu słuchu.

podsumowanie

• Ucho stanowi narząd zmysłu słuchu i równowagi.
• Właściwym narządem słuchu są komórki receptorowe w przewodzie ślimakowym.
• Komórki receptorowe narządu słuchu odbierają informacje w postaci drgań płynu wypełniającego wnętrze przewodu ślimakowego, a komórki narządu równowagi – przemieszczania się otolitów obecnych w płynie wypełniającym kanały półkoliste.
• Wrażenia dźwiękowe powstają w ośrodku słuchu kory mózgowej.
• Za odbiór bodźców związanych z ruchami głowy czy zmianą pozycji ciała odpowiadają 3 przewody półkoliste będące częścią ucha wewnętrznego.
• Ludzkie ucho reaguje na dźwięki o wysokości 16 Hz‑20 tysięcy Hz i natężeniu do 130 dB.

Film edukacyjny

dziękujęza uwagę!