Narząd wzroku - budowa i funkcje

narząd wzroku

budowa i działanie

narządy zmysłów

narząd wzroku

akomodacja oka

aparat ochronny

widzenie przestrzenne

spis treści

budowa gałki ocznej

jak powstaje obraz?

gałka oczna

obserwacja

podsumowanie

adaptacja oka

dziękuję za uwagę!

narządy zmysłów

Krótka charakterystyka

Narządy zmysłów są strukturami, w których występują receptory wyspecjalizowane w odbieraniu bodźców określonego typu. Przekazują one informację o bodźcach do ośrodkowego układu nerwowego o doznaniu, którym może być np. bodziec słuchowy bądź wzrokowy

narząd wzroku

Oko jako narząd wzroku

Oko jest narządem wzroku. Komórki światłoczułe odbierają bodźce świetlne, dzięki czemu rozróżniamy kształty i barwy obiektów, możemy ocenić odległości między nimi i obserwować je w ruchu. Oko składa się z gałki ocznej i chroniących ją elementów zwanych aparatem ochronnym

Aparat ochronny

Najważniejszymi elementami aparatu ochronnego oka są:

• powieki - fałdy skóry nasuwające się co jakiś czas na oczy
• gruczoł łzowy - wytwarza łzy, czyli substancje składające się z wody i soli oraz niewielkiej ilości substancji bakteriobójczych
• spojówka - cienka błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię powieki oraz część powierzchni gałki ocznej; produkuje śluz
• rzęsy - krótkie włoski zatrzymujące cząsteczki kurzu i pyłu

gałka oczna

Budowa gałki ocznej

Gałkę oczną budują trzy błony: - twardówka - otacza gałkę oczną od zewnątrz, chroni ją przed urazami i nadaje jej kształt. W tylnej części gałki ocznej jest gruba i nieprzezroczysta, a w przedniej, gdzie nosi nazwę rogówki, jest cienka i przepuszcza promienie świetlne - naczyniówka - zawiera naczynia krwionośne, odżywia oko i dostarcza mu tlen oraz odbiera produkty przemiany materii. W przedniej części gałki ocznej naczyniówka przechodzi w tęczówkę, która ma kształt pierścienia. Otwór w pierścieniu to źrenica. W tęczówce znajdują się mięśnie gładkie, dzięki czemu może ona zmieniać szerokość źrenicy i regulować ilość światła wpadającego do oka - siatkówka - wewnętrzna błona gałki ocznej wrażliwa na światło. Zawiera czopki i pręciki

więcej

GAŁKA OCZNA

• Soczewka - przeźroczysty element załamujący światło
• Twardówka - chroni głębiej położone elementy oka
• Naczyniówka - błona odżywiająca gałkę oczną
• Siatkówka - zawiera czopki i pręciki
• Plamka ślepa - miejsce najostrzejszego widzenia
• Rogówka - przeźroczysta część twardówki
• Źrenica - otwór w tęczówce, regulujący ilość wpadającego do oka światła
• Tęczówka - nadaje barwę oku, jej mięśnie regulują średnicę źrenicy
• Ciało szkliste - reguluje ciśnienie w gałce ocznej
• Tarcza nerwu wzrokowego - brak w niej receptorów, wychodzi z niej nerw wzrokowy

ADApTACJA OKA

Najbardziej czułą częścią siatkówki jest plamka żółta, zawierająca głównie czopki. Obraz, który tu powstaje, jest ostry, wyraźny i barwny. W półmroku czopki stają się mniej wrażliwe, a pobudzeniu ulegają pręciki zgromadzone w pewnej odległości od plamki żółtej. Obrazy uzyskiwane za pośrednictwem pręcików są mało wyraźne i szare. Oczy dostosowują się, czyli adaptują do ilości światła. Po wyjściu z ciemności na światło i z jasnego pomieszczenia do ciemnego oczy przez chwilę mogą być oślepione, a potem zaczynają przesyłać do mózgu informacje. Silne światło może uszkodzić wzrok, dlatego na przykład nie należy patrzeć w słońce bez ochronnych szkieł. Silne światło jest bodźcem, który wywołuje odruch mrużenia powiek i zwężania źrenicy.

Akomodacja oka

Śledzenie zbliżających się i oddalających obiektów umożliwia zmiana krzywizny (kształtu) soczewki. Pozwala ona na ustawienie ostrości obrazu. Gdy patrzymy na obraz z bliska, soczewka staje się bardziej wypukła, natomiast gdy patrzymy na obiekt znajdujący się w pewnej odległości od nas, soczewka się spłaszcza. Zjawisko to nazywamy akomodacją oka. Widzenie obuoczne pozwala na ocenę odległości. Gałki oczne są skierowane do przodu, odsunięte od siebie na odległość ok. 6 cm. Dzięki temu odbierają 2 nieco różniące się od siebie obrazy. Nerwy wzrokowe przekazują je do mózgu, gdzie w ośrodku wzrokowym obie informacje są analizowane i nakładane na siebie. Tak powstaje obraz przestrzenny (trójwymiarowy).

+ link

FILMIK

Widzenie przestrzenne

Widzenie stereoskopowe

Gałki oczne są umieszczone obok siebie i skierowane w tym samym kierunku. W efekcie powstają dwa, bardzo podobne do siebie, obrazy otoczenia. Mózgskłada je w jeden obraz. Na podstawie różnic w obrazach mózg tworzy informacje o odległości przedmiotów (mózg oblicza odległość na podstawie informacji uzyskanych z obojga oczu) oraz ich właściwościach. Zakreswidzenia stereoskopowego to około 10m. Przedmioty znajdujące się dalej mózg lokalizuje na podstawie cieni i praw perspektywy.

Jak powstaje obraz?

Najważniejsze informacje

Światło po przejściu przez rogówkę trafia do źrenicy, za którą znajduje się soczewka. Jest ona przezroczysta, a jej kształt może się zmieniać. Promienie świetlne przenikają przez soczewkę, a potem przez leżące za nią ciałko szkliste zbudowane w 98% z wody. Następnie trafiają na powierzchnię siatkówki. Po drodze zostają załamane i przez rogówkę, i przez soczewkę, dzięki czemu na siatkówce tworzy się ostry obraz.

Więcej

OBSERWACJA

Potwierdzenie istnienia plamki ślepej na siatkówce

Co będzie potrzebne:

• twoja osoba,
• długopis,
• biała kartka.

Instrukcja:

• Na środku kartki narysuj w poziomie w jednej linii gwiazdkę (po lewej stronie) i kółko (po prawej). Znaki powinny mieć ok. 1 cm średnicy.
• Zamknij lewe oko, a prawym popatrz na gwiazdkę.
• Stopniowo oddalaj od siebie rysunek. Czy przez cały czas widzisz kółko?
• Ustal odległość kartki od oczu, gdy kółko stanie się niewidoczne.
• Powtórz obserwację dla drugiego oka. Tym razem skieruj wzrok na kółko i obserwuj zniknięcie gwiazdki.

Podsumowanie:Jeśli kółko zniknęło z pola widzenia, to znaczy, że biegnące od niego promienie świetlne trafiły na część siatkówki niewrażliwą na światło.

złudzenia optyczne

Policz wszystkie czarne kropki, które widzisz

złudzenia optyczne cd.

Lorem Ipsum

Czy poziome linie są nachylone czy proste?

złudzenia optyczne cd.

ile nóg ma słoń?

Podsumowanie

• Narząd wzroku składa się z gałki ocznej oraz aparatu ochronnego i ruchowego.
• Aparat ochronny chroni gałkę oczną przed czynnikami zewnętrznymi, zwłaszcza drobnoustrojami i zbyt dużym natężeniem światła.
• Gałkę oczną okrywają 3 błony: twardówka, naczyniówka, siatkówka.
• Na siatkówce znajdują się fotoreceptory – czopki i pręciki.
• Plamka żółta stanowi miejsce najostrzejszego widzenia.
• Promień świetlny przechodzi przez rogówkę, soczewkę, ciało szkliste i pada na siatkówkę.
• Obraz, który powstaje na siatkówce, jest pomniejszony i odwrócony.
• Zjawisko akomodacji pozwala na ostre widzenie przedmiotów z bliska i daleka.
• Narządami zmysłu wzroku są receptory znajdujące się w oczach. Odbierają one bodźce świetlne z otoczenia.
• W oku powstaje obraz pomniejszony i odwrócony.
• Dzięki zmianie kształtu soczewki, czyli akomodacji, możemy skupiać wzrok na obiektach umieszczonych w różnej odległości.
• Dzięki posiadaniu dwojga oczu człowiek może widzieć trójwymiarowo i poprawnie oceniać odległość.

dziękuję za uwagę!