prezentacja biologia

Jak nie dać się zjeść?

SPOSOBY NA ODSTRASZANIE I ZNIECHĘCANIE DRAPIEŻNIKÓW

Walka o życie to wyzwanie dla wszystkich organizmów żywych. To trudna sztuka mierzenia się z przeciwnikiem. Jak się najeść i samemu nie zostać zjedzonym? W przyrodzie nieustannie trwają "wyścigi" na siłę, czujność, szybkość, zręczność czy doskonały kamuflaż. W toku ewolucji zwierzęta wypracowały rozmaite strategie. Te, których adaptacja dla środowiska okaże się niewystarczająca, przegrywają i wcześniej czy później znajdą się w menu osobników lepiej przystosowanych.

01

sPOSOBY ODSTRASZANIA DRAPIEŻNIKÓW

UPODABNIANIE SIĘ DO GROŹNYCH GATUNKÓW

Takie zjawisko nazywamy mimikrą. Mimikra – strategia obronna. Upodobnienie się bezbronnego osobnika barwą lub kształtem do osobnika groźnego gatunku. Na przykład motyl przeziernik osowiec wyglądem przypomina osę. Chociaż nie ma żądła, drapieżniki trzymają się od niego z daleka w obawie przed dotkliwym użądleniem.

kamuflaż

Mimezja - Upodabnianie się organizmu do otoczenia, aby nie rzucać się w oczy przeciwnikowi. Zwierzęta stosują barwny kamuflaż, który działa w środowisku jak "czapka niewidka"

Pstrąg potokowy

Ośmiornica

Żaba

Patyczak

Przybiera ubarwienie zależnie od barwy dna potoku w którym żyje.

Rzekotka drzewna dostosowuje barwę swojego ciała do otoczenia (zielonych liści)

Upodobnia kształt swojego ciała do elementów otaczającego go środowiska.

Utrudnia drapieżnikom widoczność poprzez wyrzucanie atramentowej cieczy, aby napastnik jej nie widział.

Filmik na którym ośmiornica wydziela atrament

ZWROTNOŚĆ PODCZAS UCIECZKI Antylopy szybko biegają i mają kopyta wyspecjalizowane w robieniu gwałtownych i ostrych zakrętów. Zwinne i umięśnione nogi zapewniają im zwrotność podczas ucieczki.

ZDOLNOŚĆ DO SZYBKIEJ UCIECZKI Ucieczka jest jedną z wielu strategi uniknięcia ataku drapieżnika. Zając to zwierzę doskonale przystosowane do ucieczki: silne nogi, doskonały słuch, duże ruchome uszy oraz szeroko rozstawione oczy.

NARZĄDY ZMYSŁÓW

SŁUCH

wzrok

węch

Oczy są umieszczone po bokach głowy co daje większy kąt widzenia. U niektórych zwierząt oczy poruszają się niezależnie od siebie (np. kameleony) co zwiększa ich możliwości obserwacyjne.

Doskonały węch pozwala im wyczuć drapieżnika z dużej odległości. Na przykład sarny i jelenie.

Duże, ruchome małżowiny uszne zapewniają doskonały słuch, umożliwiają szybkie wykrycie zagrożenia z dowolnego kierunku. Przykładem zwierzęcia jest zając.

W skórze drzewołaza lazurowego znajdują się liczne gruczoły zawierające bardzo toksyczne substancje. Chronią go one przed drapieżnikami a jaskrawe barwy skóry odstraszają potencjalnych napastników. Intensywność kolorów jest związana z poziomem alkoidów działających często jako trucizny.

SUBSTANCJE TOKSYCZNE W CIELE

aktywna obrona

kopanie kopytami i uderzanie rogami

kolce

Jeż jest zwierzęciem, którego ciało pokryte jest kolcami i służą mu one jako obrona przed napastnikiem. Innym zwierzęciem tego typu jest najeżka, która zwiększa swoje rozmiary i atakuje przeciwnika.

Zwierzęta w obronie przed drapieżnikami atakują i walczą z użyciem kolców, kopyt, rogów, dziobów, pazurów. Przykładem jest antylopa lub gazela

odstraszające pozy

Ryba nadymka - straszy przeciwnika nadymając się. Żaby i ropuchy - unoszą się do góry na kończynach, aby sprawiać wrażenie, że są większe niż w rzeczywistości.

Filmik, na którym najeżka zwiększa swój rozmiar

udawanie martwego

Niektóre zwierzęta takie jak zaskroniec zwyczajny w obliczu niebezpieczeństwa udają martwe. Zniechęca to napastników, którzy żywią się świerzo upolowaną zdobyczą. Mrówka nieruchomieje przed ślimakiem, udając, że nie żyje

Wydzielanie substancjii o nieprzyjamnym zapachu

Najbardziej popularnym zwierzęciem wykorzystującym ten sposób jest skunks. W obliczu zagrożenia wydala z siebie cuchnący odór. Niektóre zwierzęta odstraszają za pomocą trójących, drażniących i okropnie pachnących wydzielin (osy, żmije)

ŁĄCZENIE SIĘ W DUŻE STADA

Życie w dużej grupie społecznej oznacza "więcej oczu skierowanych w niebo" w ciągu dnia, zatem ryzyko pochwcenia przez mięsożerne ptaki, może zostać wychwycone z większej odległość. Przykładem zwierząt społecznych są mangusty lub surykatki.

PANCERZ

Pancernik to zwierzę, które pokryte jest panncerzem. Gdy pancernik czuje się zagrożony, po prostu zwija się w idealną kulkę. Na ogonie i pysku ma specjalne zaczepy, które niczym klamra spinają jego ciało, gdy zbliża się drapieżnik, który nie jest w stanie rozerwać pancerza.

Filmik na którym widać pancernika zwijającego się w kulkę.

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Areta Pawlicka