Jaworzno kiedyś i dziś

Jaworzno kiedyś i dziś

Jego pierwsze wiejskie osady to Ciężkowice, Byczyna i Długoszyn, a zapiski o nich kreują się na poziomie lat 1229-1243

Miasto prawa miejskie posiadaod 1901 roku, jednak jego historia zaczyna się na przełomie XII i XIIIw.

Historia miasta

Znana jest również legenda, według której w 1330 r. Kazimierz III Wielki wracał z Poznania do Krakowa na wezwanie ojca. W rejonie dzisiejszej Pańskiej Góy spotkał drwali ścinających jawor. Na zapytanie co robią, odpowiedzieli "My se jawor zno lo tyk, co srybra sukajo". Na jej podstawie powstał herb miasta przedstawiający jawor oraz ścinający go dwaj drwale.Według językoznawcy Kzimierza Rymuta nazwa powstała od dodania do słowa "jawor" końcówki -ьno

Historycznie leży na terenie Małopolski. Zostało to potwierdzone wykopaliskami.

W czasie II wojny światowej Jaworzno było pod okupacją niemiecką. Po wojnie, w drugiej połowie XX w. napłyneło do niego dużo ludzi oraz dołączono osady, będące dziś dzielnicami Dąbrowa Narodowa, Szczakowa, Byczyna, Jeleń,Ciężkowice, Długoszyn. Obecnie miasto należy do Śląska

Nazwa miasta

Kiedyś, a dziś

Miejscowość swoją nazwę od nazwy drzewa jawor, któr na jej terenie występuje. Obecna nazwa została w Polskiej formie wymieniona przez J. Długosza w 1470-1780.

Jaworzno na przestrzeni swojego isnienia bardzo się zmieniło. Można to zauważyć zwłaszcza w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat.

Ważniejsze daty

w dziejach Jaworzna

1795 r.

1229 r.

1767 r.

01

02

03

Na terenie Szczakowej powstaje pierwsza w Polsce kopalni węgla.

Pierwsze zapiski o Jaworznie.

Po III rozbiorze Polski, Jaworzno znajduje się w zaborze autriackim.

1939 r.

1945 r.

1901 r.

04

05

06

W czasie II wojny światowej Jworzno okupują niemcy.

Na terenia Jaworzna Powstaje Centralny Obóz Pracy.

Jaworzno zyskuje prawa miejskie.

1975 r.

1999 r.

07

08

09

1998 r.

Jaworzno zostaje przyłaączone do województwa Katowickiego

Jaworzno zostaje włączone do województwa Śląskiego naprawach powiatu.

Jaworzno posiada największą liczbę elektrowni na świecie.

Pawilony postmodernistyczne

Znajdują się na obecnej Alei Tysiąclecia.

Był to ciąg sklepów usytuowanych w pawilon. Mieszkańcy uważali, że właśnie tam dało się kupić dosłownie wszystko. Od księgarni po sklepy, w których był "szwarc, mydło i powidło"

Dziś miejsce to niewiele się zmieniło, dalej pełni funkcję handlową i jest często odwiedzane przez mieszkańców. Można powiedzieć, że tylko sklepy się zmieniły.

Osiedle Stałe

Zdjęcie można ocenić na czasy PRL

Osiedle Stałe to jedno z większych osiedli mieszkaniowych Jaworzna, które należy do dzielnicy Dąbrowa Narodowa. Mieszka tu ok. 10,5 tys. osób. Usytuowane jest w północno-zachodniej części Jaworzna. Było to miejsce, pod którym nie była prowadzona żadna działalność górnicza głębinowa. Nie było ono w żaden sposób „podkopane” i stało na solidnym skalnym filarze, stąd nazwa „Stałe”.

Bilet komunikacji miejskiej

Jaworzno ok 1996r.

Jak można zauważyć, bilet ulgowy linii ZKKM Jaworzno nieco różni się od obecnych biletów linii PKM. Ceny też przeszły duży przeskok. Wtedy, przeliczając na dzisiejsze, bilet ulgowy kosztował zaledwie 30 gr., dziś jest to 2 zł. Obecnie na terenie Jaworzna nie jeżdżą już czerwone Ikarusy linii PKM, obecnie są to oryginalne, seledynowe autobusy, teraz elektryczne.

Współczesne autobusy PKMu, rok 2016

Ikarus na zajezdni na ul. Krakowskiej, rok 1996.

+info

Kościół św. Wojciecha kiedyś i dziś

Zakłady Azotowe w Jaworznie

Po lewej znajduje się zdjęcie orzedstawiające zakłady chemiczne, podpisane na zdjęciu "Chemische Fabrik" z lat 40. XXw. Po prawej współczesny budynek Spółki Pracowniczej AZOT S.p. Z.O.O.

"Kościół usytuowany był na tym samym co dziś miejscu - na skrzyżowaniu dróg do Szczakowej i Ciężkowic. Wokół kościoła znajdował się cmentarz otoczony murem. Początkowo kościół był skromnie wyposażony. Przy wejściu od strony dzwonnicy znajdowała się drewniana kropielnica z miedzianym kociołkiem na święconą wodę. Wewnątrz kościoła znajdowały się trzy ołtarze. W XVII wieku stopniowo wzbogacano jego wnętrze. Przede wszystkim zwiększając ilość ołtarzy."

Jest to najstarsza świątynia w Jaworznie. Mieściła się w schematach średniowiecznego sakralnego budownictwa drewnianego. Posiadała wieżę, dla której w 1482r. został odlany dzwon.

Jest to jedna z najstarszych firm chemicznych w Polsce. Za datę jej powstania uważa się rok 1917, a jednym z założycieli był prof. Ignacy Mościcki. Obecny kształt Spółka osiągnęła w wyniku ponad 90-letniego rozwoju, a historia firmy notuje wiele zmian i transformacji.

Na stronie parafii można znaleźć wpis:

Park Gródek

Zatrzymanie pracy pomp spowodowało, że w ciągu kilkudziesięciu godzin wszystkie głębiej położone części kamieniołomu zalała woda.Zaniedbania personelu spowodowały, że część sprzętu została zalana i pozostała w głębokim na 18 m nowym zbiorniku. Niedługo po tym Centrum Nurkowe „Orka” z Bielska-Białej utworzyło bazę nurkową nad nowym zbiornikiem, który w środowisku płetwonurków został nazwany Koparkami i zyskiwał coraz większą popularność.

Zbiornik leży na miejscu dawnego kamieniołomu „Gródek” w Szczakowej, jednej z dzielnic Jaworzna, w województwie śląskim. Wydobywano tam dolomit dla Zakładów Dolomitowych „Szczakowa” (dawniej: Cementownia Szczakowa). W 1997 r., gdy postawiony w stan likwidacji zakład nie był w stanie płacić swych zobowiązań, zakład energetyczny wstrzymał dostawy prądu.

Kocia

Czyli popularna ul. Sienkiewicza.

Jest to chyba jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w jaworznie. Ulica pełna straganów sprowadzała do siebie więcej ludzi niż centra handlowe. Na portalu Jaw.pl możemy przeczytać: "Kilkanaście lat temu żaden z mieszkańców naszego miasta nie wyobrażał sobie robienia zakupów w innym miejscu niż właśnie na Kociej. Nikt nie zawracał sobie głowy chodzeniem po supermarketach. Wszystko, czego mogła dusza zapragnąć, można było dostać właśnie tutaj – na ul. Henryka Sienkiewicza. Dawniej było to prawdopodobnie jedno z najbardziej zatłoczonych miejsc w naszym mieście."

Budowa ul. Krakowskiej , Lata 40.

Góra Pietrusowa 305 M.N.P.M, Byczyna, Lata 30.

Obóz pracy w Jaworznie

Teren, na którym znajdował się obóz w Jaworznie, oraz podległy mu podobóz w Chrustach, należały przed II wojną światową do Jaworznickich Kopalń S.A. w Jaworznie. 15 czerwca 1943 Niemcy utworzyli tutaj podobóz KL Auschwitz-Birkenau – Arbeitslager „NeuDachs” nr 147.

Po Niemcach pozostał niezniszczony obóz składający się z 15 drewnianych baraków, murowanych obiektów łaźni, kuchni, szpitala, odwszalni, warsztatów i magazynów. Obóz ogrodzony był podwójnym pasem drutów kolczastych podłączonych do wysokiego napięcia, oprócz tego w ogrodzeniu znajdowało się 12 murowanych wież strażniczych, z karabinami maszynowymi i reflektorami. Karcer obozowy mieścił się w pomieszczeniach dawnej pralni obozowej. Na zdjęciach monety, którymi się posługiwano w obozie.

Słynna muszla

W Parku Lotników na Osiedlu Stałym

Popularne jeszce kilkanaście lat temu miejsce imprez. Niestety w 2019 roku podjęto decyzję o wyburzeniu muszli, któraprzez lata nie remontowana, zaczęła stanowić realne zagrożenie.

Amfiteatr Osiedle Stałe

+info

Ul. Słoneczna obecnie

Fiat 126p na ul. Słonecznej

Zdjęcie strażaków z Kopalni Józef Piłsudski z drugiej połowy lat 30 oraz uczestnicy kursu szefów pożarniczych z 1936 roku.

Kopalnia założona została przez hrabiego Moszyńskiego w 1792 r. Od 1871 r. należała do Gwarectwa Jaworznickiego, a od 1921 r. do Jaworznickich Komunalnych Kopalń Węgla Sp. Akc. W 1942 roku została przejęta przez Energieversorgung Oberschlesien A.G. W 1945 roku weszła w skład Krakowskiego ZPW, od 1 I 1947 należała do Jaworznicko-Mikołowskiego ZPW, od 1 X 1982 r. – do Zrzeszenia Kopalń Węgla Kamiennego w Mysłowicach. Zmieniane były również nazwy kopalni: Nazwa Fryderyk August nadana przez władze austriackie została zmieniona w 1919 r. na Piłsudski, w okresie wojny 1939 – 1945 ponownie wrócono do nazwy Friedrich August. Kopalnię nazywano również Paulina lub Helena od głównego szybu wydobywczego.

Park na ul. Zielonej

Dworzec kolejowy Sczakowa

Zapomniane miejsce

Znajdoway się tam domki letiskowe, miejsce dyskotek czy hotel. Można było wypłynąć kajakami na jezioro. Obecnie miejsce jest zapomniane, zniszczone i zarośnięte. Czasem odbywają się zawody w łowieniu ryb na terenie jezior.

Ośrodek wypoczynkowy Tarka

Dawniej nazywano tak bagna i moczary gdzie żyły łosie, dziki, a nawet żubry. Były to miejsca doskonałe do polowań. Podobno właśnie na takie eskapady przyjeżdżał tutaj kardynał Fryderyk Jagiellończyk oraz król Stefan Batory, który był zapalonym myśliwym i polował tylko na „większą” zwierzynę.