Tajemnice teatru

Tajemnice Teatru

Garść historii - starożytność

Teatr ma swój poczatek w Grecji, a dokładniej w Atenach. Kultura Grecka już w V w p. n. e. była kulturą pełną widowisk i obrzędów. Już wtedy organizowano spektakularne igrzyska i rytuały, czy religijne obrzędy na cześć boga Dionizosa. Początkowo wszelkie uroczystości nie odbywały się w jednym miejscu. Z czasem zaczęto przenosić je do amfiteatru. Na początku Grecki teatr składał się wyłącznie z chóru. Z czasem zaczęto dodawać aktorow. Teatr grecki pełnił bardzo ważną funkcję w życiu ówczesnych ludzi: miał wywoływać katharsis, powodować u widza skrajne emocje i pomóc mu się uwolnić. Teatr był ważnym miejscem spoleczeństwa - miejscem budowania wspólnoty - tam właśnie roztrząsano spory, rozmawiano o polityce i innych problemach społecznych.

Teatr Średniowieczny

Średniowieczny teatr również ma swój początek w obrzędach religijnych. Szczególną popularnością cieszyły się święta Bożego Narodzenia oraz Wielkanocy, którym przez uroczyste recytacje, hymny i dialogi nadano charakter dramatyczny. Obrzędy te początkowo odbywały się w kościołach, a pierwszysmi aktorami byli księża, zakonnicy i klerycy. Z czasem powstały mirakle, które opowiadały o cudownych żywotach świętych. Po pewnym czasie zaczęto przenosić przedstawienia poza mury koścoła. Odbywały się one w plenerze, na kilku podestach. Każdy z nich przedstawiał inne miejsce akcji, a widownia przemieszczała się od jednego podestu do drugiego. W tym samym czasie niezwykle popularne stały się nowe formy przedstawień, które odbiegały od tematyki religijnej - moralitety. Przedstawiały one wady człowieka i nakłaniały oglądających do zmian zachowania.

Teatr nowożytny - barok i renesans

W tym czasie podjęto próby przywrócenia teatru, a mianoicie jego antycznej formy. Powstała scena pudełkowa, która oddzielona była od widowni kurtyną. Dzięki rozwojowi malarstwa powstawały iluzjonistyczne dekoracje. Teatr stał się miejscem dla ograniczonej ilościowo grupy społecznej. Przebywali tam głównie zamożni arystokraci. W wieku XVI teatr przeżywał prawidziwy rozkwit. Teatr stał się ośrodkiem miejskiego żysia społecznego. Zaczęły spotykać się tam różne warstwy społeczne. Dekoracje zostały ograniczone do minimum. Rozwiną się natomiast kunszt teatralny i dramaturgia. Pojawiła się także improwizacja aktorów. Wprowadzono również maski.

Oświecenie

W czasach oświecenia teatr zyskał nową rolę. Miał wpływac na widza i dostarczać mu wzorców moralnych i etycznych. Powstawały teatry narodowe - miejsca dostępne dla szerokiego grona widzów. Były narzędziem budowania autorytetu władcy i idei narodu. Powstał pierwszy zawodowy i Publiczny teatr w Polsce.

Wiek XIX

W wieku XIX odchodzono od teatru dramaturgicznego na rzecz teatru romantycznego. Podczas przedstawień powstawała stmosfera cudowności i tajemniczości. Teatr stanowił ucieczkę od szarej codziennośći. Powstał koloryt lokalny - widowiskowa oprawa spektaklu, bogata scenografia i choreografia. Pojawiło się również gwiazdorstwo i aktoromania - aktorzy i aktorki stali się przedmiotem wielkiego zainteresowania społeczeństwa. U schyłku XIX wieku zaczęto odchodzić od romantyzmu w stronę realizmu.

Wiek XX

W tym czasie teatr stał się narzędziem badania natury i zachowań człowieka. Na scenie wiernie odtwarzano życie człowieka. Wprowadzono postać bohatera zbiorowego. W teatrze pojawił się również reżyser. W XIX wieku skupiono także uwagę na samym aktorze. Jego zadaniem było wczucie się w sztukę oraz pełne zaangażowanie na scenie.

Budowa teatru

Scena - miejsce pracy aktorek i aktorów, tam odbywa sie przedstawienie. Kulisy - miejsce, którego nie widzą widzowie. Aktorzy wychodzą stamtąd na scenę. Garderoba - miejsce, w którym aktorki i aktorzy przebierają się. Sznurownia – pomieszczenie nad sceną, gdzie znajdują się urządzenia, które podnoszą i opuszczają scenografię. Zapadnia– dziura w podłodze, przez którą można dostać się pod scenę i spod sceny na nią.

Osoby pracujące w teatrze

DYREKTOR TEATRU – jest głową całego teatru. Ma decydujące zdanie w każdej sprawie, zatrudnia wszystkich pracowników i zarządza całą instytucją. KIEROWNIK LITERACKI– do niego należy dobór tekstów, które będą wystawiane w teatrze, a także reżyserów, którzy będą pracować w teatrze. AKTORKA, AKTOR – to ktoś, kto działa na scenie. Przez wcielanie się w swoje role, buduje zupełnie nową postać INSPICJENT to taka organizatorka/organizator pracy aktorów. Ustala wraz z reżyserem, kto powinien pojawić się na próbie, a podczas spektaklu dba o to, aby każdy rekwizyt i osoba, były na swoim miejscu i o właściwym czasie. SUFLER, SUFLERKA – osoba, która jest na próbach i przedstawieniach, aby podpowiedzieć aktorom tekst w razie pomyłki lub zapomnienia.

GARDEROBIANA – odpowiada za to, by każdy kostium był przygotowany na spektakl i wisiał w odpowiednim miejscu. CHARAKTERYZATORKA – osoba dbająca o wygląd aktorów, czyli o ich makijaże oraz fryzury. REŻYSER, REŻYSERKA – osoba zatrudniona w teatrze do stworzenia spektaklu. Przez czas realizowania przedstawienia, staje się najważniejszą osobą. SCENOGRAF, SCENOGRAFKA – osoba, która decyduje jak będzie wyglądała scena podczas przedstawienia. CHOREOGRAFKA, CHOREOGRAF – odpowiada za stworzenie wszystkich układów tanecznych w przedstawieniu. KOSTIUMOGRAF, KOSTIUMOGRAFKA – odpowiada za zaprojektowanie kostiumów

Rodzaje teatru

Teatr radia

Bardzo specyficzną odmianą teatru jest teatr radia. W nim aktorom nie pozostaje nic innego jak GŁOS, który musi stworzyć postaci występujące spektaklu, miejsce, w którym toczy się akcja, także wszystkie dźwięki dookoła. W momencie, w którym zamkniemy oczy, opowiadany świat powinien stwarzać się w naszej głowie. Głównym narzędziem aktora w radiu jest mikrofon, który nagrywa najmniejszy nawet szmer w zupełnie wygłuszonym pomieszczeniu zwanym studiem radiowym. Kiedy słuchowisko jest już gotowe, trafia ono na antenę radiową.

Teatr lalek

Teatr lalek to niezgłębiona skarbnica możliwości, które warto poznać przy zabawie w teatr. Jego nieodłącznym elementem są lalki. Do sztuki wykorzystywane są również pacynki, kukły, marionetki oraz maski.

Teatr przedmiotów

W sztuce każdy otaczający nas przedmiot może stać się bohaterem przedstawienia. Przedmioty "ożywają" i przestają być wyłącznie rekwizytami. Aktor/aktorka, zazwyczaj ubrana na czarno, nadaje im duszę i skupia się wyłącznie na nim.

Teatr cieni

Na pewno każdy bawił sie kiedyś z rodziną w teatr cieni. Do zabawy w domu wystarczą dłonie i lamka nocna. Pomysł na taki rodzaj teatru przywędrował z Azji. Teatr cieni ma ogromne możliwości zabawy perspektywą, gdzie przedmioty w mgnieniu oka mogą zmieniać swoje rozmiary. Idealne do wykorzystania jest w tym przypadku nasze ciało. Może one przybrać różne kształty i w dowolny sposób się modelować. Teatr rąk świetnie da się wykorzystać przy tworzeniu małego zwierzyńca.

Przesądy związane teatrem

1. ‘Koniecznie przydeptaj’ – kiedy aktorowi lub aktorce spadnie scenariusz czy partytura nutowa, zanim podniesie go z podłogi, najpierw go przydeptuje. Aktorzy wierzą, że to przynosi szczęście i udaną premierę.2. ‘Kop na szczęście’ – aktorzy przed wyjściem na scenę w trakcie premiery kopią się wzajemnie, bo wierzą, że to przyniesie im szczęście. 3. ‘Kiepska próba generalna’ – przesąd mówi, że jeżeli próba generalna przed przedstawieniem się nie uda, to sam spektakl premierowy będzie zagrany wyśmienicie. 4. ‘Nie klaskać!’ – jeżeli ktoś zaprosi was na próbę generalną, pamiętajcie, że nie klaszcze się po jej zakończeniu. Aktorzy wierzą, że to przyniesie pecha na premierze. 5. Nie gwizdać!’ – nie powinno się gwizdać w teatrze, bo przedstawienie może zostać wygwizdane.

Subtitle

Zasady dobrego zachowania sie w teatrze

1. ‘Trzy dzwonki’ – przed każdym przedstawieniem we foyer słychać trzy dzwonki. Pierwszy z nich oznacza, że można wejść na widownię, drugi, że przedstawienie za chwilę się zacznie, a po trzecim aktorzy i aktorki wchodzą na scenę. Pamiętajcie, aby przyjść wcześniej, bo po ostatnim dzwonku nie zostaniecie wpuszczeni na spektakl. 2. ‘Francja-elegancja’ – dobrym zwyczajem jest włożenie na przedstawienie ładnego stroju. W niektórych typach teatru, jak np. opera, strój galowy to w zasadzie obowiązek. Ubierzcie się elegancko, bo nie codziennie chodzi się przecież do teatru. Niech to będzie wasze święto! 3. ‘Nie przepychaj się’ – zajmując miejsce na widowni, nie przepychajcie się tyłem przez rząd publiczności, a wyłącznie przodem. To jest dużo bardziej kulturalne.

4. ‘Popcornu nie ma’ – w teatrze, w przeciwieństwie do kina, nie sprzedaje się jedzenia ani picia przed wejściem na spektakl. Nie powinno się spożywać produktów spożywczych z szacunku dla pracy aktorów i aktorek oraz dla widzów, którzy przyszli obejrzeć przedstawienie. W czasie przerwy między częściami spektaklu będzie na to odpowiedni czas. 5. ‘Nie rozmawiaj’ – nie rozmawiajcie podczas przedstawienia, to przeszkadza wszystkim, nie tylko widzom. Nie zabraniamy się śmiać, płakać i reagować. To jest wręcz wskazane. 6. ‘Oklaski’ – dobrym zwyczajem jest klaskanie w podziękowaniu za pracę artystów. Trzeba jednak z nimi poczekać do końca przedstawienia, by nie zdezorientowało to aktorów i aktorek. Szczególnie dotyczy to spektakli w operach i koncertów w filharmonii. Tam klaszczemy po całym wielkim utworze, a nie po jego poszczególnych częściach.

Jak powstaje spektakl teatralny?