Warunki życia w wodzie- klasa 4

Dział 7:

Odkrywamy tajemnice życia w wodzie i na lądzie

Temat:

Warunki życia w wodzie

W wodzie warunki życia są inne niż na lądzie. Jest tam mniej tlenu i światła, o wiele trudniej jest też się poruszać. Organizmy wodne mają jednak cechy umożliwiające im życie w tym środowisku.

Czy w wodzie jest mniej tlenu?

Tlen przenika do wody z powietrza oraz jest uwalniany przez rośliny wodne podczas procesu fotosyntezy.

W wodzie tlenu jest znacznie mniej niż w powietrzu i występuje w postaci rozpuszczonej.

Drobne zwierzęta np. rozwielitki oraz rośliny pobierają tlen całą powierzchnią ciała. Większe zwierzęta, takie jak ryby, pobierają tlen przez skrzela.

Niektóre zwierzęta np. delfiny i wieloryby, mimo, że całe życie spędzają w wodzie, to korzystają tlenu zawartego w powietrzu. Podobnie jak nurkujący bez butli tlenowej człowiek, muszą co jakiś czas wynurzyć się z wody, aby nabrać do płuc powietrza.

W wodzie o wiele trudniej się porusza niż na lądzie, ponieważ opór wody jest większy niż opór powietrza.

Zwierzęta wodne (większość ryb, delfiny, foki i pingwiny)- pokonują opór wody dzięki temu, że mają opływowy kształt ciała.

Przystosowania ryb do życia w wodzie

1. Opływowy kształt ciała.2. Ciało pokryte łuskami i śluzem. 3. Płetwy- narząd ruchu. 4. Linia boczna. 5. Skrzela- narząd oddechowy. 6. Pęcherz pławny.

Temperatura wody nie zmienia się gwałtownie

W środowisku wodnym nie ma gwałtownych zmian temperatury, ponieważ woda wolno się nagrzewa i wolno się wychładza. Zimą w głębszych rzekach i jeziorach zamarza tylko wierzchnia warstwa wody. Pod lodem woda pozostaje niezamarznięta. Jej temperatura nigdy nie spada poniżej zera stopnia Celsjusza a przy dnie ma około 4 stopnie.Dzięki temu większość żyjących tam organizmów może przetrwać zimę.

Woda nieusatnnie się porusza

Ruchy wody najwyraźniej widać w rzekach, strumieniach i potokach, ponieważ woda płynie w nich w jednym kierunku.

Rośliny - dzięki swojej budowie, nie są przez wodę niszczone, ale łagodnie kołyszą się.

Rośliny zanurzone w wodzie:1. Są wiotkie i bardzo delikatne. 2. Mają zwykle postrzępione lub taśmowate liście. 3. Łodygi są cienkie, elastyczne i odporne na rozerwanie. 4. Korzenie są bardzo małe (czasem w ogóle ich nie ma.)

Jak radzą sobie inne organizmy?

Pijawki przytwierdzają się do dna luz zanurzonych w wodzie przedmiotów za pomocą przyssawek.

Ryby i żaby mają silnie umięśnione ciało.

Ślimaki i małże mają ciężkie muszle, dzięki którym prąd ich nie porywa.

Czy wszystkie organizmy potrafią przeciwstawić się oporowi wody?

Nie, niektóre organizmy unoszą się w niej i nazywamy je planktonem. W skład planktonu wchodzą między innymi drobne zwierzęta, takie jak rozwielitki oraz niektóre rośliny np. chlorella.

W wodzie światło dociera tylko do pewnej głębokości

W wodzie widoczność jest niewielka, ponieważ im glębiej, tym mniej światła przenika. Ilość światła i głębokość, na jaką ono dociera, zależy w dużym stopniu od przejrzystości wody oraz od pory roku. W większości zbiorników światło przenika jedynie na kilkanaście metrów w głąb wody. Głębokość ta wyznacza granicę występowania roślin, które bez światła nie mogą wytworzyć pokarmu. Poniżej, w ciemnościach, żyją tylko organizmy cudzożywne, między innymi zwierzęta i niektóre bakterie.

Dziękuję za uwagę:)