okrytonasienne

Rośliny okrytonasienne

Klasa 5. Dział 4

charakterystyka

rozmnażanie

zapylacze

nasiona i owoce

drzewa liściaste

znaczenie

powtórzenie

Przypomnienie:

Wymień wszystkie królestwa organizmów. Którym królestwem ostatnio się zajmowaliśmy? Jakie są cechy tego królestwa?

Info

Info

Info

Rośliny okrytonasienne

Występują w każdej strefie klimatycznej, od równikowej aż po rejony okołobiegunowe. Nie ma ich jedynie na Antarktydzie, najwyższych partiach gór i w kraterach wulkanów. Organizmy lądowe (w wodzie też występują)

Nagonasienne

Okrytonasienne

zbudowane z tkanekwykształcają organy rozmnażają się płciowo - nasiona

kwiaty w kwiatostanachnie wytwarzają owoców nasiona we wnęrzu szyszek/owocoszyszek drzewa i krzewy iglaste

pojedyncze kwiaty lub w kwiatostanachwytwarzają owocenasiona okryte owocami większość roślin na świecie

VS

Wskaż rośliny okrytonasienne

Formy roślin okrytonasiennych

różniące się budową i rozmiarami

krzew

drzewo

krzewinka

roślina zielna

łodyga zielona, niezdrewniała, nadziemna części rośliny zimą obumiera

nie ma pnia, rozgałęzia się przy ziemi, pędy zdrewniałe

zdrewniałe łodygi, niewielkich rozmiarów (do 50 cm) np. borówka, wrzos

zbudowane z pnia i korony

utrzymuje roślinę w podłożu,pobieranie wody wraz z solami mineralnymi

FUNKCJE:

strefa korzeni bocznych

korzeńbudowa zewnętrzna

strefa włośnikowa

strefa wydłużania

systemy

strefa stożka wzrostu

korzeńbudowa wewnętrzna

korzenie czepne

pomagają przylegać do ścian, pni, ogrodzeń

korzenie powietrzne

pobierają wodę z powietrza

korzenie spichrzowe

gromadzą substancje pokarmowe

Modyfikacje korzeni

korzenie podporowe

zabezpieczają przed utratą równowagi

korzenie ssawki

pobierają wodę z żywiciela

• utrzymuje liście, kwiaty i owoce
• przewodzenie wody z korzeni do liści (drewno)
• przewodzenie substancji pokarmowych z liści do korzeni (łyko)
• rozmnażanie wegetatywne

FUNKCJE:

łodygabudowa zewnętrzna

rodzaj

łodygabudowa wewnętrzna

łodygi czepne

pomagają przylegać do ścian, pni, ogrodzeń

kłącze

gromadzą substancje pokarowe

Modyfikacje łodyg

bulwy

gromadzą substancje pokarmowe

rozłogi

służą do rozmnażania

FUNKCJE:

• wytwarza substancje pokarmowe podczas procesu fotosyntezy
• odpowiedzialny za wymianę gazową (dwutlenek węgla i tlen z i do rośliny)
• parowanie wody

liśćbudowa zewnętrzna

rodzaj

liść - budowa wewnętrzna

ciernie

odstraszają zwierzęta i ograniczają parowanie wody

liście spichrzowe

gromadzą substancje pokarmowe

Modyfikacje liści

liście pułapkowe

umożliwiają chwytanie i trawienie owadów

liście czepne

dzięki nim rośina pnie sie do góry

Połącz zdjęcie rośliny z jej opisem:

Powtórzenie przed kartkówką- korzenie, łodygi, liście

https://quizizz.com/join?gc=68029997kod gry: 6802 9997

FUNKCJE:

• służy do rozmnażania płciowego

płatki

kwiatbudowa

pręciki

kielich

słupek

rodzaj

Podpisz elementy kwiatów:

Sposób zapylenia

najbardziej korzystne jest zapylanie rośliny pyłkiem pochodzącym od innego osobnika

rośliny wiatropylne

rośliny zapylane przez zwierzęta

• okwiat duży, barwny, pachnący
• pyłek gruboziarnisty i lepki
• kwiat wytwarza słodki nektar

• okwiat nie występuje lub jest niewielki i bezwonny,
• pręciki długie i wiotkie,
• znamię słupka o dużej powierzchni,
• pyłek jest lekki i sypki

Wskaż roliny wiatropylne:

MAC. Biologia 5. Zeszyt ćwiczeń

Rozmnażanie wegetatywne

rozmnażanie bezpłciowe, w którym nowe osobniki powstają z fragmentu rośliny macierzystej

rozłogi

rozmnóżki

Cebule

bulwy/kłącza

dzięki zgromadzonym substancjom rośliny nowe rośliny wyrastają wybciej

rośliny cebulowe wytwarzają liczne cebule, które można wykopać i posadzić osobno

kiedy rozłóg dotyka ziemi przez dłuższy czas - >wypuszcza korzenie

na brzegach swoich liści niektóre rośliny wytwarzają młode rośliny

Zaznacz opisy, w których mowa o rozmnażaniu wegetatywnym.

Praca w grupach: 3 osoby: grafik + konfenansier +infobroker Stworzenie plakatu i zaprezentowanie pracy na forum klasy (winda) Na wykonanie zadania 10 minut.

Grupa 3

Grupa 4

Grupa 2

Grupa 1

Grupa 5

Grupa 6

Owoce i nasiona

Na CoBeZU:

1. Budowa i różnorodność owoców.2. Budowa i kiełkowanie nasion. 3. Badanie wpływu wybranego czynnika na kiełkowanie nasion. 4. Sposoby rozsiewania nasion.

Owoc

Owocnia

Nasiono

Zapylenie

Zarodek (czyli nowy organizm) zostaje zamknięty wewnątrz nasiona

Przekształcona zalążnia

przeniesienie przez zapylaczepyłku na znamię słupka

Zapłodnienie

połączenie komórek rozrodczych w zalążni

Budowa owocu

Info

Funkcje:

- chroni nasiona- pomaga w rozsiewaniu nasion

Rodzaje owoców

zbiorowe

pojedyncze

Owoce zbiorowe powstają z kilku zalążni, które znajdują się w jednym kwiecie posiadającym wiele słupków

suche

mięsiste

Budowa nasion

Info

Funkcje:

- chroni nasiona przed wyschnięciem/uszkodzeniami mechanicznymi;- zapewnia młodej roślinie zapas substancji odżywczych.

Jak rozwija się roślina?

Pierwszy etap - kiełkowanie

czyli wypuszczenie korzenia przez pęknięcie w łupinie nasiennej

Warunkiem rozpoczęcia kiełkowania jest obecność wody, która uaktywnia enzymy rozkładające substancje zapasowe zgromadzone w bielmie i liścieniach. Duży wpływ na kiełkowanie ma również temperatura otoczenia. Nasiona różnych roślin kiełkują w temperaturze charakterystycznej dla gatunku, w przedziale 0,5‑40°C. Kiełkujące nasiona intensywnie oddychają, a zatem niezbędny jest im także tlen. Niedobór lub brak tlenu może być przyczyną zahamowania kiełkowania. U niektórych roślin czynnikiem wpływającym na omawiany proces jest światło. Może ono stymulować kiełkowanie, jak u sałaty, lub je hamować, jak u zbóż.

Doświadczenie

Badanie wpływu wybranego czynnika na kiełkowanie nasion. 1. Wybierz czynnik, którym się zajmiesz: - nasłonecznienie, - wilgotność, - temperatura itp. 2. Przygotuj dwie siewki (takie same: pojemniki, ilość ziemi, wody, nasłonecznienie ...) 3. Wprowadz jedną zmienną np. jednej rosliny nie podlewaj (pozostałe czynniki muszą być takie same!!! tj. nasłonecznienie, tempertatura)

Potrzebne materiały:- nasiona - ziemia - pojemnik na sadzonkę (2 opakowanie po jogurcie/ wytłaczka po jajkacj/ 2 doniczka)

przez zwierzęta

Rodzaje rozsiewania nasion

dzięki odpowiednio przystosowanym owocom

przez wiatr

owoce lekkie i mające specjalne wytwory ułatwiające unoszenie się w powietrzu

samorzutnie

przez wodę

rozsiewanie nasion następuje poprzez pękanie i gwałtownie wyrzucenie nasiona.

ich zewnętrzna powłoka nie przepuszcza wody.

Do poćwiczenia;)

Na podstawie wydlądu owoców przedstawionych na fotografiach określ, czy są one przystosowane do przenoszenia przez wiatr czy przez zwierzęta.

Do poćwiczenia

Uporządkuj zdarzenia we właściwej kolejności.

w zalążni dochodzi do zapłodnienia

zalążnia przekształca się w owoc i powstaje zarodek

zarodek rozwija się w roślinę, wykorzystując substancje odżywcze z nasiona

owoc zostaje połknięty przez ptaka

młoda roślina zaczyna uzyskiwać energię z fotosyntezy

ziarnko pyłku trafia na znamię słupka

nasiono zostaje wydalone i trafia na glebę

Rośliny okrytonasienne w przyrodzie i w życiu człowieka

Na CoBeZU:

1. Omówisz znaczenie roślin okrytonasiennych w przyrodzie.2. Opisujesz znaczenie roślin okrytonasiennych dla człowieka, korzystając z samodzielnie wykonanego plakatu.

Po co nam rośliny?

czyli znaczenie roślin okrytonasiennej

Znaczenie roślin okrytonasiennych

w przyrodzie

oczyszczanie

ochrona

Dom

Pokarm

pochłaniają dwutlenek węgla, produkują tlen, oczyszczają powietrze (z pyłów i gazów)

stanowią środowisko życia dla wielu innych organizmów

przed powodziami,przed wiatrem

żródło pokarmu

Znaczenie roślin okrytonasiennych

życiu człowieka

Drzewa liściaste występujące w Polsce.

Na CoBeZU:

1. Wymienisz cechy, po których rozpoznasz drzewa.2. Rozpoznasz pospolite gatunki drzew występujących w Polsce.

Kasztanowiec pospolity

Brzoza brodawkowata

Klon zwyczajny

Dąb szypułkowy

Buk zwyczajny

Grab pospolity

Lipa drobnolistna

Robinia akacjowa

Cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych