kl. 8 - VIII przykazanie

Guests

Nie mów fałszywego świadectwa.

Pismo Święte

„Na zewnątrz są psy i czarownicy, i wszetecznicy, i zabójcy, i bałwochwalcy, i wszyscy, którzy miłują kłamstwo i czynią je.” Ap 22,15 (BW)

„Jeśli jednak gorzką zazdrość i kłótliwość macie w sercach swoich, to przynajmniej nie przechwalajcie się i nie kłamcie wbrew prawdzie.” JK 3,14 (BW)

„Ohydą dla Pana są wargi kłamliwe, lecz ci, którzy mówią prawdę, podobają mu się.” PRZ 12,22 (BW)

„Kto mówi: Znam go, a przykazań jego nie zachowuje, kłamcą jest i prawdy w nim nie ma.” 1 JANA 2,4 (BW)

DLACZEGO KŁAMIEMY?

Są trzy powody kłamania:• brak rozsądku i wobec tego komunikowanie nieprawdy wskutek niewłaściwego namysłu;

• brak życzliwości, objawiający się „niedoradzaniem tego, co najlepsze” (Kucharski 2014, s. 40).

niegodziwość, czyli chęć zaszkodzenia innym;

DWIE GRUPY KŁAMSTW:• kłamstwa grzecznościowe, które występują w kulturze języka i należą do zwrotów grzecznościowych; • przemilczenie, czyli zatajenie czy ukrywanie prawdy; • aktywne ukrywanie, to rodzaj kłamstwa polegający na ukrywaniu jakiegoś faktu; • kłamstwo destrukcyjne, które ma na celu jedynie wyrządzić szkodę (np. kłamstwo z zazdrości, zemsty itp.); • manipulowanie faktami, polegające na stosowaniu selekcji faktów w celu osiągnięcia wpływu na przekonania, światopogląd czy postawę; • podstęp; oszustwo; łudzenie kogoś (Adamski 2006, s. 24). • plotka, która jest szczególnym rodzajem kłamstwa manipulacyjnego i jest związana z życiem prywatnym oraz tajemnicą (Kucharski 2014, ss. 150-158).

Czy zawsze należy mówić prawdę?

Prawda, choć jest jedną z najważniejszych wartości, nie jest wartością bezwarunkową.

Użyta bez miłości - rani.

• ,,Ludzie nie mogliby żyć razem, gdyby sobie nawzajem nie wierzyli, że nawzajem mówią sobie prawdę (...). Kłamstwo ze swej natury jest godne potępienia. Jest profanacją słowa, które ma za zadanie komunikować innym poznaną prawdę. Dobrowolny zamiar wprowadzenia bliźniego w błąd przez wypowiedzi sprzeczne z prawdą narusza sprawiedliwość i miłość (...). Kłamstwo (ponieważ jest wykroczeniem przeciw cnocie prawdomówności) jest prawdziwym wykroczeniem przeciw drugiemu człowiekowi. Narusza jego zdolność poznawania, która jest warunkiem każdego sądu i każdej decyzji (...). Kłamstwo jest zgubne dla każdej społeczności; podważa zaufanie między ludźmi i niszczy tkankę relacji społecznych (Katechizmu Kościoła Katolickiego, 2012, s. 568).

SKUTKI KŁAMSTWA - WOBEC KŁAMIĄCEGO• wewnętrznie zniewala kłamiącego; • niszczy jego wrażliwość moralną; • powoduje zaburzenia w jego osobowości, czyni ją wykrzywioną. Wpływ kłamstwa na osobowość polega na tym, że: 1) utrwala skłonności do podporządkowywania sobie drugiego człowieka w relacjach współpracy, współżycia i współdziałania; 2) niszczy u kłamiącego-zakłamanego wrażliwość moralną na potrzebę drugiego człowieka, społeczeństwa, rodząc w nim postawę egocentryczną czy wręcz egoistyczną; 3) generuje zdeformowany obraz samego siebie; 4) zagłusza głos sumienia jako drogowskazu życiowego i przestaje być w świadomości wielu czymś moralnie nagannym (tamże, s. 32).

Przeciw społeczeństwu

Kłamstwo podważa bowiem zaufanie między ludźmi oraz obywatelami i władzą, co tym samym ‹‹niszczy tkankę relacji społecznych››, godzi w należny porządek społecznej rzeczywistości, podważa ład społeczno- -moralny. Tym bardziej, że kłamliwe tezy, a nawet zdania i opinie żyją potem własnym życiem i ich autorzy nie mają nad nimi żadnej kontroli”.

• Moralną kwalifikację kłamstwa wyznaczają takie elementy, jak:• natura prawdy, którą zniekształca; • zależność od okoliczności i intencji jego autora; • wielkość i rodzaj krzywd wyrządzonych jego ofiarom.

Notatka

"Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu "Ósme przykazanie Boże stoi na straży prawdy. Przestrzega ono przed kłamstwem i nakazuje, aby każde wypowiadane słowo służyło dobru człowieka. Prawda powinna być jednak wypowiadana zawsze z miłością, tak aby nie krzywdzić nikogo.