Edukacja nieformalna - Białek Joanna (2075)

Temat: Edukacja nieformalna

Przedmiot :Andragogika

Student: Joanna Białek Nr albumu: 2075

Date: marzec2021r.

Wstęp

Podział edukacji nie jest tak oczywisty, jak zwykło się uważać. Obecnie znajdujemy się w okresie rozwoju gospodarki, która opiera się na wiedzy. Łatwy dostęp do informacji sprawia, że stale musimy podnosić swoją wiedzę. Wyniki w nauce zależą m.in. od miejsca urodzenia czy sytuacji bytowej oraz finansowej rodziców. Edukacja formalna to najbardziej zinstytucjonalizowany rodzaj edukacji.

Edukacja pozaformalna charakteryzuje się pewnym zorganizowaniem instytucjonalnym, a wszelkiego rodzaju kwalifikacje czy dyplomy funkcjonują poza Zintegrowanym Rejestrem Kwalifikacji. Niewątpliwie najmniej znaną i najrzadziej omawianą formą edukacji jest edukacja nieformalna. I to pomimo że jest to pierwszy rodzaj edukacji, z jakim każdy z nas się spotyka. Istotę każdej formy edukacji oraz jej wpływ na człowieka można metaforycznie ująć w formie meandrującej rzeki.

Obecnie w Polsce istotną rolę w zakresie realizacji edukacji nieformalnej odgrywają sami obywatele skupieni wokół organizacji pozarządowych. Edukacja nieformalna rozumiana jako planowy proces nabywania kompetencji , odgrywa szczególną rolę w przygotowaniu społeczeństwa do nawiązywania pozytywnych relacji z "Obcymi i Innymi". W dobie kryzysu edukacji szkolnej, kształtowania się społeczeństwa oby- watelskiego oraz dynamicznych przemian społeczno-kulturowych, znaczenia nabiera stawianie pytań dotyczących uczestnictwa w edukacji nieformalnej, z uwzględnieniem tych czynników, które warunkują mocne oraz słabe strony tego rodzaju edukacji. Istotne jest prowadzenie badań oraz upo- wszechnianie ich rezultatów na temat „oddolnych” działań edukacyjnych inicjowanych przez samych obywateli.

Uwarunkowania stosowania pojęć

Teoretyczne

Kulturowe

Historyczne

Perspektywy poznawcze

Polityczne

Ekonomiczne

Społeczne

Model Coombsa Edukacja formalna – szkolna

Edukacja nieformalna rozumiana także jako edukacja czasu wolnego czy też edukacja poprzez praktykę stawia sobie za podstawowy cel kształtowanie i rozwijanie zainteresowań oraz uzdolnień dzieci i młodzieży.

1. Edukacja pozaformalna – pozaszkolna 2. Edukacja nieformalna – w codzienności, incydentalna

Edukacja formalna, edukacja pozaformalna

1. nieformalne nauczanie i doskonalenie 2. nieformalne uczenie się 3. „Góra lodowa”

Góra lodowa edukacji dorosłych

Edukacja formalna

Edukacja poza-formalna

Nieformalne nauczanie i doskonalenie

Nieformalne uczenie się

D. Schugurenski

Samokierowane uczenie się: 1. działalność intencjonalna i świadoma Incydentalne uczenie się: 2. nieintencjonalne, świadome (po fakcie) 3. Socjalizacja: nieintencjonalne, nieuświadomione (biograficzna retrospekcja)

Przykłady aktywności dorosłych w różnych formach edukacji nieformalnej

Intencjonalne (zamierzone zachowania edukacyjne)

IV. Uczenie się autonomiczno-selektywne: - czytanie instrukcji obsługi, - uprawianie hobby .

I. Samokierowane uczenie się: - czytanie literatury, - e-learning, - treningi sportowe

Świadomość uczenia się

Nieświadomość uczenia się

III. Socjalizacja: - rozmowy, - podróże, - zabawa, - udział w życiu społecznym

II. Incydentalne uczenie się: - przeglądanie stron internetowych, - oglądanie TV, - wizyty w galeriach, muzeum

Nieintencjonalne (niezamierzone zachowania edukacyjne

T. Schulze rodzaje uczenia się nieformalnego

1. samodzielnie organizowane – uczenie się na podstawie doświadczenia, 2. dyskontynuowane – przy okazji, 3. irytacyjne – w sprzecznościach, kryzysach, 4. ekologiczne – w środowisku życia, 5. symbolizowane – na podstawie opowieści, 6. afektywne – w oparciu o przeżycia, 7. refleksyjne – w oparciu o własne refleksje.

Edukacja nieformalna to nabywanie wiedzy konkretnej i jej przekazywanie dokonujące się w życiu codziennym wśród osób bliskich i spokrewnionych z ego (część socjologów będzie mówić tu o pierwotnej grupie odniesienia) i nie będące przedmiotem ich szczególnej refleksji. Edukacja nieformalna jest więc terminem o najszerszym zakresie znaczeniowym z całej triady i można go utożsamiać z enkulturacją lub socjalizacją (w zależności od pojmowania każdego z tych terminów). Najczęściej przywoływanym przykładem jest uczenie się konkretnej umiejętności praktycznej wśród ludów pozaeuropejskich, np. tkactwa. Ma ono miejsce wśród osób spokrewnionych, znanych bezpośrednio i bliskich, jest częścią codzienności, a wiodącą metodą jest naśladowanie (obserwowanie działań innych i samodzielna praktyka).

SAMOEDUKACJA

w ujęciu Zofii Matulki nadrzędne pojęcie wobec samowychowania i samokształcenia

Samowychowanie

ma doprowadzić do przyswojenia sobie hierarchii wartości, wypracowania wartościowych poglądów, przekonań, postaw, ukształtowania charakteru moralnego, wysokiego stopnia kultury estetycznej oraz sprawności fizycznej,

Samokształcenie

- poznanie rzeczywistości, rozwój sfery intelektualnej, zdobycie operatywnej wiedzy, wyrobienie określonych umiejętności, - cechuje je świadomość, celowość, samodzielność działań.

Autoedukacja

w ujęciu D. Jankowskiego jest postacią samorealizacji (samourzeczywistniania, samoaktualizacji) i autokreacji.

Samorealizacja

Naturalnie uwarunkowana tendencja każdej jednostki do pełnego wykorzystania swoich możliwości i talentów, zdolności i własnych szans rozwojowych (fundament amerykańskiej psychologii humanistycznej) Krytyka: ideologia,pozbawiona empirycznych i historycznych założeń

„Autoedukacja jest ingerencją w proces własnego rozwoju: pobudzającą, korygującą czy ochraniająca ten rozwój w granicach możliwości, jakimi dysponuje sama jednostka, zgodna z jej zamiarem”

Modele samokształcenia

1. model integralny: charakteryzuje go pogłębianie wiedzy, wzbogacanie umiejętności; realizowany jest w instytucjach i wspierany przez poradniki, pomoce naukowe, lektury, wideo oraz media; 2. model egzystencjalny: odnosi się głównie do doświadczeń, które pozwalają uczyć się od siebie z myślą o sobie, opiera się na treściach poznawczych i rozwoju hermeneutycznym, dokonuje się prz ez autorefleksję, narrację; 3. model edukacyjny: polega na ułatwianiu uczenia się; podmiot uczestniczy w tworzeniu własnego programu nauczania, dobiera nauczycieli, dba o indywidualizowania systemu nauczania i poznaje kryteria ocen;

4. model społeczny: charakteryzuje go sytuacja uczestniczenia w grupie, rozszerzenie wiedzy o zjawiskach społecznych, politycznych i kulturowych poprzez współtworzenie programu, realizację zadań, dzielenie się doświadczeniem, kontakty i przyjaźnie; 5. model poznawczy: obejmuje wzbogacanie wiedzy oraz podnoszenie kompetencji matekognitywnych, metalingwistycznych i metakomunikacyjnych

Znaczenia samokształcenia

- działalność edukacyjna skierowana na zdobycie wiedzy (głównie przez czytelnictwo), - zastępowanie nauki szkolnej lub uniwersyteckiej (zadania wyrównawcze) - matakognitywne strategie uczenia się (metody i techniki uczenia się), - nieformalna/ spontaniczna edukacja, - sytuacyjne uczenie się (egzystencjalne problemy, które pojawiają się niezależnie od podjętego tematu), - uczenie się przy wsparciu multimediów (głównie komputera), - uczenie w toku działania (głównie w zakładach pracy), - twórcza postawa uczonych, wynalazców, artystów.

Samokształcenie w ujęciu J. Półturzyckiego

Samokształcenie jest zarówno procesem oświatowym, jak i stylem życia, które charakteryzuje aktywne poznawanie świata i siebie, doskonalenie swej osobowości we wszystkich dziedzinach kształcenia i wychowania, nie tylko umysłowej, ale także społeczno-moralnej, estetycznej i fizyczno-zdrowotnej. inne definicje....

Żródło:

Dziękuję!