akcja pod a..rsena

LEKCJA TEMAT: CZY AKCJA POD ARSENAŁEM MIAŁA SENS?

Jakie zagrożenie, jakie niosła ze sobą działalność konspiracyjna?

https://dzieje.pl/sitesdefault/files/styles/open_article_750x0_/public/201603/bytnar2.jpg?itok=l0Ads5x6

https://view.genial.ly/5faa4d24a99c440cf98c9544/presentation-aleksander-kaminski-kamienie-na-szaniec-lekcja-4

https://view.genial.ly/5faa4d24a99c440cf98c9544/presentation-aleksander-kaminski-kamienie-na-szaniec-lekcja-4

file:///D:/Pobrane/Jpol_SP_Mysli_i_slowa_kl_8_Scenariusz_63_Czy_akcja_pod_Arsenalem.pdf

https://www.bing.com/images/search?view=detailV2&ccid=sQ9Uk1ou&id=EA963590276C6B6AA88D23CFF1192B80318ED595&thid=OIP.sQ9Uk1ounEn_Al-AVSlzRwHaDl&mediaurl=https%3a%2f%2fth.bing.com%2fth%2fid%2fRb10f54935a2e9c49ff025f8055297347%3frik%3dldWOMYArGfHPIw%26riu%3dhttp%253a%252f%252fwww.fronda.pl%252fsite_media%252fmedia%252fuploads%252farticle%252ftmp643572636428795906.jpg%26ehk%3d8Y7DdjAxOkjnVnl5ioo7k1LYNXmhzy4HEcFXCbc2WQs%253d%26risl%3d%26pid%3dImgRaw&exph=388&expw=800&q=henryk+ostrowski+kamienie&simid=608035230956521739&ck=24CD7E6ADA635C89F7D0F7931BC69001&selectedIndex=14&FORM=IRPRST&ajaxhist=0

Okoliczności aresztowania Rudego

Heniek, czyli Henryk Ostrowski, został aresztowany 19 marca 1943 r. W jego mieszkaniu znaleziono broń, amunicję oraz materiały konspiracyjne. Gestapo posiadało o nim wyjątkowo dużo informacji. Mimo ciężkiego pobicia podczas przesłuchań, nie zdradził nikogo. Przedstawienie go Rudemu jako zdrajcę miało na celu złamanie psychiczne Bytnara i zmuszenie go do zeznań. Aleksander Kamiński, pisząc książkę, nie znał jeszcze wszystkich szczegółów.

https://www.fronda.pl/site_media/media/uploads/article/tmp643572636428795906.jpg

Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943 r. u zbiegu ulic Długiej i Bielańskiej w Warszawie w pobliżu budynku Arsenału członkowie Grup Szturmowych Szarych Szeregów, pod dowództwem Stanisława Broniewskiego „Orszy”, dokonali udanej akcji odbicia z rąk Gestapo Janka Bytnara "Rudego".

Aresztowanie "Heńka" i "Rudego" W nocy z 18 na 19 marca 1943 r., w mieszkaniu przy ul. Osieckiej na warszawskim Grochowie, Gestapo aresztowało Henryka Ostrowskiego "Heńka" - dowódcę hufca-plutonu „Praga” Grup Szturmowych Szarych Szeregów. W czasie rewizji Niemcy znaleźli u niego materiały szkoleniowe i wywiadowcze oraz notatki m.in. z adresem Jana Bytnara "Rudego" - komendanta hufca-plutonu "Południe" („Sad”). Kilka dni później, w nocy 22 na 23 marca, w kamienicy przy al. Niepodległości, ta sama ekipa gestapowców aresztowała "Rudego”. Również w jego mieszkaniu Niemcy znaleźli przedmioty świadczące o działalności dywersyjnej, m.in. angielski zapalnik naciskowy.

http://4.bp.blogspot.com/-hupkBnCZRz0/UVHW4c4IORI/AAAAAAAABB0/IsYlunYJf7Y/s1600/plan.jpg

Moment uwolnienia „Rudego” tak opisywał Tadeusz Zawadzki: „Gdy wszyscy więźniowie wysypali się na ulicę, z głębi wozu ukazał się Janek gramoląc się na czworakach przez ławki. Ogolona głowa, twarz zielono-żółta, zapadnięte policzki, olbrzymi siniec pod okiem, sine uszy. Wielkie oczy szeroko otwarte, patrzące na nas. Porwaliśmy go na ręce. Każde dotknięcie go przez nas wywoływało krzyk bólu”. (”Kamienie przez Boga rzucane na szaniec”. Relacja Tadeusza Zawadzkiego „Zośki”, kwiecień 1943 r.)

Uderzenie postanowiono wykonać po południu, u zbiegu ul. Bielańskiej, Długiej i Nalewek w pobliżu Arsenału. Twórcą planu akcji był "Zośka". Jego koncepcja zakładała zaatakowanie "budy" więziennej na łuku zakrętu z Bielańskiej w Nalewki, kiedy prędkość samochodu była najmniejsza. Tu "Zośka" postanowił ustawić pierwszy element dowodzonej przez siebie grupy "Atak" - sekcję "Butelki", dowodzoną przez Jana Rodowicza "Anodę". Gdyby pomimo obrzucenia butelkami zapalającymi "buda" się nie zatrzymała, następnym elementem ataku miało być ostrzelanie szoferki samochodu z pistoletu maszynowego przez sekcję "Sten I", dowodzoną przez Sławomira Bittnera "Maćka". Kolejną sekcją stojącą w głębi Nalewek był "Sten II" dowodzony przez Jerzego Gawina "Słonia". Uzbrojeni w jeden pistolet maszynowy Sten i broń krótką członkowie sekcji mieli za zadanie ostatecznie zatrzymać samochód. Ostatnią zaporą na drodze więźniarki miała być sekcja "Granaty" dowodzona przez Macieja Aleksego Dawidowskiego "Alka". Jej zadaniem było rozbicie granatami motoru samochodu. Dodatkowo mieli osłaniać akcję z kierunku Nalewki-Getto.

Tak przygotowany zespół 23 marca po godz. 17.00 zajął stanowiska w pobliżu Arsenału. Jednak tuż przed przyjazdem więźniarki okazało się, że mjr Kiwerski nadal przebywa poza Warszawą, w związku z czym nie udało się uzyskać jego zgody na akcję. Następnego dnia, bez względu na nieobecność mjr Kiwerskiego, akcja i tak nie mogła się odbyć, ponieważ „Rudego” nie przewieziono na Szucha. 25 marca „Rudy” po raz kolejny był bestialsko przesłuchiwany w gmachu Gestapo na Szucha. Po powrocie na Pawiak zaniesiony został do więziennego szpitala. 26 marca 1943 r. nadeszła wiadomość, że mjr Kiwerski wraca do Warszawy. Około 14.00 uzyskano potwierdzenie, że „Rudego” przewieziono z Pawiaka na Szucha. Pomimo tego, iż nadal nie było formalnej zgody Kedywu na akcję, cały zespół "Zośki" o godz. 17.00 ponownie zajął stanowiska na skrzyżowaniu Długiej i Bielańskiej.

https://wiadomosci.com/wp-content/uploads/2017/03/akcja-pod-arsena%c5%82em.jpg

https://dzieje.pl/aktualnosci/akcja-pod-arsenalem

Przebieg Akcji pod Arsenałem Akcja, której dowódcą był Stanisław Broniewski „Orsza”, rozpoczęła się o godz. 17.30. Dowódca "Ataku" – Tadeusz Zawadzki „Zośka” - podbiegł do policjanta, który pojawił się w pobliżu miejsca akcji, wezwał go do oddania broni, a wobec próby jej użycia - postrzelił funkcjonariusza. Jednocześnie dowódca sekcji "Granaty" – Maciej Dawidowski „Alek” - zlikwidował idącego Nalewkami oficera SS. W tym czasie sekcja "Anody" obrzuciła butelkami szoferkę nadjeżdżającej więźniarki, która stanęła w płomieniach. Z samochodu wyskoczył jeden z Niemców, drugi wypadł na jezdnię. Sekcja "Butelki" oddała strzały do wciąż toczącego się wozu. Siedzący z tyłu gestapowcy odpowiedzieli ogniem, jeden z nich został zabity. Nastąpiła ostra wymiana strzałów grupy "Zośki" z siedzącym z tyłu wozu gestapowcem i z żandarmami z pobliskiego getta. Wśród strzałów grupa "Atak" dobiegła do auta. Ostatni ranny Niemiec uciekł z samochodu. Grupa „Atak” wycofała się zabierając "Rudego", którego ułożono obok rannego „Buzdygana” w przygotowanym przez kolegów samochodzie. Pojazdy odjechały w stronę Starego Miasta.

https://d-pt.ppstatic.pl/kadry/k/r/1/ea/66/5ab3e15849d3f_o,size,969x565,q,71,h,6b616f.jpg

Opuszczająca miejsce akcji ostatnia część grupy została ostrzelana przez kilku Niemców. Ranny został dowódca sekcji "Granaty" - "Alek". "Anoda" zabił jednego z Niemców, zaś ranny "Alek" zakończył starcie użyciem granatu. Jego koledzy zatrzymali trzecie auto, w którym umieścili "Alka" i odjechali. W akcji pod Arsenałem uwolniono 21 więźniów, wśród nich obok „Rudego” także Henryka Ostrowskiego "Heńka". Wzięło w niej udział 28 członków Szarych Szeregów.

https://cdn1.stopklatka.pl/dat/movie/0000000037/0000037453/98217839.jpg