Impresjonizm w muzyce XX wieku

Z dziejów muzyki - muzyka XX wieku

Geneza impresjonizmu

Impresjonizm jest nurtem kojarzonym głównie z malarstwem, który został zapoczątkowany w Paryżu w II połowie XIX wieku. Najbardziej charakterystyczną cechą tego nurtu jest dążenie do oddania zmysłowych, ulotnych momentów.

Claude Monet, „Impresja, wschód słońca”, 1872,

Na przełomie XIX i XX w. twórców muzyki zafascynował nowy kierunek w malarstwie określany jako impresjonizm. Kompozytorzy przenieśli metody stosowane przez malarzy do swoich utworów.Muzyczny impresjonizm zapoczątkował wiele zmian, które wpłynęły na późniejszy rozwój muzyki. W XX w. kompozytorzy poszukiwali nieznanych dotąd brzmień, np. w utworach wokalnych wykorzystywali szept, gwizd i krzyk. Stosowali również nowe formy muzyczne.

Muzyczny impresjonizm

Inspiracje

Inspiracje pochodziły z rozmaitych źródeł. Początek tej epoki czerpał z tradycji romantycznej, często wykorzystywanym podłożem był folklor, a niektórzy, jak Claude Debussy, inspirowali się malarstwem – w tym wypadku impresjonistycznym.

Nuty muzyczne w xx wieku

ATONALNOŚĆ

DODEKAFONIA

NEOKLASYCYZM

ALEATORYZM

Lata 60. przyniosły z kolei minimalizm, który opiera się na zredukowanym do minimum materiałowi – może to być nawet jeden akord, lub pojedynczy dźwięk.

Muzyka xx WIEKU

przyniosła także

• wykorzystanie dźwięków pozamuzycznych (np. maszyny, odgłosy miasta, natury)
• wykorzyatanie środków rejestrujących, np. magnetofonów, które traktowane były na równi z innymi instrumentami

Krzysztof penderecki (1933-2020)

Urodził się 23 listopada 1933, zmarł 29 marca 2020. Światowej sławy kompozytor muzyki współczesnej. W swoich utworach oprócz brzmienia instrumentów wykorzystuje odgłosy i efekty akustyczne, np. dźwięki uzyskiwane dzięki stukaniu w dolną część pudła rezonansowego. Jego twórczość nawiązuje do różnorodnych stylów muzycznych. Zwykle sam dyrygował orkiestrami wykonującymi jego kompozycje po raz pierwszy.

"Tren-ofiarom hiroszimy"

Henryk Mikołaj Górecki (1933-2010)

Łączył w swojej muzyce współczesne, awangardowe eksperymenty z elementami muzyki dawnej i religijnej. Szczególnie dużą wagę przykładał do brzmienia dźwięków. Jego twórczość wyróżnia się prostotą, skłania do zadumy i wyciszenia. Górecki komponował utwory zarówno instrumentalnie, jak i wokalnie.

"Symfonia pieśni żałosnych

WOJCICH KILAR (1932-2013)

Był kompozytorem muzyki instrumentalnej, wokalnej, religijnej oraz filmowej. Popularność na całym świecie zdobył dzięki utworom napisanym dla kina. Kilar jest autorem muzyki, m.in. do filmów: Pianista, Pan Tadeusz, Dracula, Ziemia obiecana, Dziewiąte wrota.

WALC Z FILMU TRĘDOWATA

Jest powszechnie uważany za najwybitniejszego po Chopinie polskiego kompozytora. Jego twórczość zdobyła uznanie na całym świecie. Wykorzystywał w niej elementy pochodzące z niemal wszystkich stylów i kierunków muzyki XX w. W wielu kompozycjach stosował również własne, oryginalne rozwiązania. Lutosławski pisał bardzo różnorodną muzykę: nie tylko koncerty i symfonie przeznaczone na orkiestrę, lecz także utwory do spektakli teatralnych i programów radiowych oraz piosenki dla wykonawców muzyki rozrywkowej i kompozycje dla dzieci.

Witold lutosławski (1913-1994)

Jako jeden z pierwszych polskich twórców nazwiązywał do impresjonizmu i kultury orientalnej. Czerpał również z bogactwa polskiego folkloru, zwłaszcza góralskiego i kurpiowskiego. Przykładami utworów, w których Szymanowski wykorzystywał elementy muzyki ludowej, są Mazurki, Sześć pieśni kurpiowskich oraz balet Harnasie, w którym obok układów tanecznych znalazły się także partie śpiewane. Artysta tworzył też muzykę kameralną, symfoniczną oraz kompozycje skrzypcowe, fortepianowe i wokalne. Wyjątkowymi pozycjami w jego różnorodnym dorobku są opera Król Roger oraz dzieło religijne Stabat Mater.

Karol szymanowski (1882-1937)

John Cage (1912-1992)

Amerykański kompozytor muzyki współczesnej. Badał granice muzyki i stworzył pierwszą kompozycję, w której wykorzystane zostały nagrane dźwięki niemuzyczne.

4'33

Muzyka współczesna jest muzyką naszych czasów, powstaje na naszych oczach, pozwalając nam być świadkiem nowych odkryć, nurtów i rozwiązań

Czy uważasz, że utwory muzyki awangardowej są powszchenie znane? Czy przeznaczone są dla każdego odbiorcy?

NOTATKA

1. Impresjonizm - kierunek w muzyce na przełomie XIX i XX w. 2. Cechy muzycznego impresjonizmu: - poszukiwanie nowych brzmień (np. szept, krzyk), - tworzenie nowych form muzycznych, - trwaktowanie zapisu nutowego bardzo swobodnie 3. Polscy kompozytorzy muzyki XX wieku: - Karol Szymanowski, - Witold Lutosławski, - Wojciech Kilar, - Henryk Mikołaj Górecki, - Krzysztof Pendercki.