Powtórzenie lektur obowiązkowych Świtezianka

POWTÓRZENIE LEKTUROBOWIĄZKOWYCH

Świtezianka Adam Mickiewicz

Start

TeKST

GENEZA

CECHY GATUNKOWE

CZAS I MIEJSCE

BOHATEROWIE

WYDARZENIA

NARRATOR

NASTRÓJ

LUDOWA MORALNOŚĆ

INSPIRACJE

OMÓWIENIE LEKTURY

KONTROWERSJE

GENEZA

Zapewne przebywając nad jeziorem Świteź, które leży niedaleko Nowogródka, Mickiewicz w młodości usłyszał wiele fantastycznych opowieści, na podstawie których stworzył balladę. A zatem inspiracje czerpał z folkloru, jak bardzo wielu romantyków zafascynowanych ludowymi wierzeniami w nadprzyrodzone zjawiska i postacie, gusła i czary, które przenikają do świata realnego i mają wpływ na ludzki los.

CECHY BALLADY JAKO GATUNKU

A - gatunek mieszany ( synkretyczny);

• Elementy epickie: - narrator, świat przedstawiony.
• Elementy liryczne -opisy, język poetycki.
• Elementy dramatyczne: -monologi i dialogi.

B - nastrój tajemniczości i grozy;

C - nawiązania do ludowych wierzeń i ludowej moralności .

Czas powstania - XIX wiek

Epoka - romantyzm

MIEJSCE WYDARZEŃ

Puszcza, bagniste łąki nad jeziorem Świteź

CZAS WYDARZEŃ

Młodzi spotykają się prawie każdej nocy; właśnie minęło lato.

+ info

BOHATEROWIE

Młody jest strzelcem w tutejszym borze; Kto jest dziewczyna? ja nie wiem.

WYDARZENIA

NARRATOR

Nie jest skonkretyzowany (nie znamy jego nazwiska, przynależności do grupy społecznej). Prowadzi narrację trzecioosobową. Jest obserwatorem zdarzeń, próbuje je także komentować: „Ona mu z kosza daje maliny”, „Pewnie to jego kochanka”. Posiada ograniczoną wiedzę o świecie przedstawionym, co wyraża w stwierdzeniach: „pewnie”, „kim jest dziewczyna, ja nie wiem”.

Narrator reprezentuje spojrzenie bliskie romantycznemu, wrażliwe na piękno natury oraz otwarte na tajemniczość, jaka się w niej kryje.

Piekielne wzywał potęgi, Klął się przy świętym księżyca blasku...

NASTRÓJ

Sam został, dziką powraca drogą, Ziemia uchyla się grząska, Cisza wokoło, tylko pod nogą Zwiędła szeleszcze gałązka.

Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Woda się burzy i wzdyma. Burzy się, wzdyma, pękają tonie, O niesłychane zjawiska!

Woda się burzy i wzdyma. Burzy się, wzdyma i wre aż do dna, Kręconym nurtem pochwyca. Roztwiera paszczę otchłań podwodna...

ETYKA ODPŁATY

LUDOWA MORALNOŚĆ

NIE MA WINY BEZ KARY

Jedno z podstawowych praw prostego ludu mówi o sprawiedliwości. Grzech zostanie ukarany najczęściej za życia winowajcy, a jeśli nie, to na pewno po śmierci.

Strzelec musi ponieść karę za złamanie przysięgi.

Ballada kończy się morałem: „(...) kto przysięgę naruszy, Ach biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy!”

kontrowersje wokół tytułowej bohaterki

Czy można jednoznacznie ocenić jej postępowanie? W jaki sposób próbowała zdobyć młodzieńca? Jakie miała zamiary wobec strzelca? Czy jej zachowanie było etyczne?

Dziewczyna spod lasku

Świtezianka

omówienie lektury

dziękuję za uwagę!